II FZ 294/08

II FZ 294/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
III SA/Wa 287/08 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2008-03-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 86 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Nowak po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 287/08 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. S. i L. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 6 grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
II FZ 294/08
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 8 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 287/08, wydanym na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił L. S. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 6 grudnia 2007 r., Nr [...], w przedmiocie określenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r.
Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 14 lutego 2008 r. M. i L. S. zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi.
Postanowieniem z 25 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę odrzucił wobec nieuiszczenia wpisu.
Wnioskiem z 22 kwietnia 2008 r. L. S. wystąpił o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, dołączając do niego dowód zapłaty. Wyjaśnił, że wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawach III SA/Wa 286/08 i III SA/Wa 287/08 dotarły jednocześnie. Pism tych skarżący nie odebrał osobiście, lecz inna osoba nie posiadająca rozeznania w sprawie i nie mająca upoważnienia do odbioru przesyłek poleconych, zwłaszcza sądowych. Mimo tego korespondencja została tej osobie wydana. Sądząc, że wezwanie zostało przesłane dwukrotnie, przekazała ona tylko jedno z nich, a drugie wpięła do segregatora. Skarżący w momencie otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi zorientował się, że nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu sądowego.
Skarżący do wniosku załączył oświadczenie M. Z., z którego wynikało, że pod koniec lutego – ok. 20 lutego 2008 r. odebrała dwie przesyłki z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, adresowane do L. S. Nie była uprawniona do odbioru tego rodzaju pism, ale ponieważ zajmuje się odbiorem i segregowaniem poczty, to nie miała problemów z jego przyjęciem. Przesyłki wydawały się identyczne, a jako adresaci byli wymienieni zarówno L. S. jak i jego żona. M. Z. była pewna, że został przesłany dwukrotnie ten sam dokument, dlatego jeden oddała skarżącemu, a drugi wpięła do segregatora, aby się nie zgubił. Nie wiedziała, że są to dwa dokumenty, ani jakie mają znaczenie.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o przywróceniu albo odmowie przywrócenia terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w tym postępowaniu w terminie bez swojej winy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Zdaniem Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do podjęcia czynności procesowej.
Przede wszystkim kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Podkreślenia wymaga fakt, iż skarżący ponosi odpowiedzialność za zaniedbania personelu administracyjnego, którym posługuje się przy wykonywaniu swoich czynności, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niedochowaniu terminu. Pracodawca zatrudniając pracowników dokonuje pewnego wyboru. Wybór ten był związany z ponoszeniem ryzyka za nieprawidłowości w wykonaniu przedmiotowej czynności.
Przedkładając powyższe na stan faktyczny niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie do przyjęcia jest argumentacja skarżącego, który, uzasadniając swój brak winy w niedochowaniu terminu, ceduje odpowiedzialność za to uchybienie na swojego pracownika, próbując przy tym wyłączyć swoją winę. Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jako adres do korespondencji (k. 4 akt sądowych) wskazał adres, pod którym prowadzi działalność gospodarczą. Wskazując taki adres, powinien liczyć się z sytuacją, że jego prywatną korespondencję będą odbierać jego pracownicy. W takich okolicznościach musi przyjąć negatywne konsekwencje wszelkich działań swoich pracowników, w tym przekonanie, że Sąd dwukrotnie przesłał stronie przesyłkę o tej samej treści. Należy podkreślić, że nie ulega wątpliwości, iż osoba, która odebrała wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego była w tym okresie pracownikiem skarżącego. Świadczy o tym pieczątka, umieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania (k. 43 akt administracyjnych), z informacjami dotyczącymi działalności gospodarczej skarżącego oraz oświadczenia strony skarżącej i M. Z., iż "zajmuje się odbiorem i segregowaniem poczty".
W zażaleniu na postanowienie L. S. wniósł o jego uchylenie i formalne przywrócenie terminu do uiszczenia przez powoda opłaty sądowej od skargi, która to czynność, jakkolwiek z opóźnieniem, została wykonana oraz o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi jako skutku przywrócenia terminu. Jako podstawę prawną zażalenia jego autor wskazał art. 59 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu zarzucił arbitralność działania i nieuwzględnienie słusznego interesu zainteresowanego oraz faktu, że najszybciej jak było to możliwe, uzupełnił on brak poprzez dokonanie opłaty.
We wniosku o przywrócenie terminu zainteresowany uczynił zadość dyrektywie zawartej w przepisie, gdyż wykazał, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. L.S. nie mógł nawet przy zachowaniu najwyższej staranności i pieczołowitości dochować terminu. Jego przekroczenie nie było wynikiem niedbalstwa lub lekkomyślności, a braku informacji. Być może słusznie wskazano w postanowieniu, że dokonując wyboru pracowników, dokonuje się także wyboru związanego z ponoszeniem ryzyka. Sam Sąd określił zatem przyczynę uchybienia terminu jako związaną z działaniem osoby trzeciej, za co skarżący ma ponosić konsekwencje na zasadzie ryzyka. Tymczasem ustawodawca wyraźnie zakazał stosowania tego rodzaju odpowiedzialności, w tym przypadku wskazując, że potrzebne jest jedynie "uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez jego winy".
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje:
Zażalenie na uwzględnienie nie zasługiwało.
Do postępowania sądowoadministracyjnego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, do którego odwołał się autor zażalenia. Zostało ono uregulowane, prawidłowo wskazaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jak wynika z art. 86 § 1 tej ustawy sąd, na wniosek strony, postanowi przywrócenie terminu (przywróci termin), jeśli uchybienie nastąpiło bez jej winy.
Ustawa nie wymienia okoliczności przesądzających o winie bądź braku winy strony.
Zatem do Sądu należała ocena okoliczności, które zdaniem wnioskodawcy mają przekonać ten sąd, że uchybił on (istotnemu dla siebie) terminowi procesowemu "bez swojej winy".
W zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceny takiej dokonał. Była ona logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego; oparta na informacjach wynikających z dowodów pozostających w aktach sądowych sprawy.
Autor zażalenia nie wskazał, aby Sąd kwestionowanym postanowieniem naruszył prawo.
Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.