II FZ 289/14

Naczelny Sąd Administracyjny2014-04-24
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowypodatek VATzawieszenie postępowaniaprejudycjalnośćsądy administracyjnepostępowanie podatkowekontrola legalnościorzecznictwo

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA o zawieszeniu postępowania, uznając brak prejudycjalności sprawy VAT dla sprawy podatku dochodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych, uznając, że rozstrzygnięcie w sprawie podatku VAT za ten sam rok będzie miało wpływ na sprawę. Skarżąca wniosła zażalenie, argumentując brak prejudycjalności. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie, uchylając postanowienie WSA. Sąd podkreślił, że VAT i podatek dochodowy to odrębne podatki, a rozstrzygnięcie w jednej sprawie nie jest niezbędne do oceny legalności drugiej.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które zawiesiło postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok. Sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), uznając, że rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej podatku VAT za ten sam rok będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie podatku dochodowego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że sprawa VAT dotyczyła oceny kosztów uzyskania przychodów wynikających z 58 faktur VAT, które były istotne również w sprawie podatku dochodowego. Skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc, że rozstrzygnięcie w sprawie podatku VAT nie stanowi prejudycjalności dla rozpoznawanej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie i uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może nastąpić tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, a sąd nie jest władny samodzielnie tego rozstrzygnąć. Sąd zaznaczył, że podatek VAT i podatek dochodowy od osób fizycznych to dwa odrębne rodzaje podatków, uregulowane w odrębnych aktach prawnych, a postępowania w ich zakresie są niezależne. W związku z tym, rozstrzygnięcie w sprawie podatku VAT nie miało bezpośredniego wpływu na możliwość kontroli legalności decyzji dotyczącej podatku dochodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej podatku VAT nie stanowi prejudycjalnego zagadnienia dla sprawy dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, uzasadniającego zawieszenie postępowania.

Uzasadnienie

Podatek VAT i podatek dochodowy od osób fizycznych to odrębne rodzaje podatków, uregulowane w odrębnych aktach prawnych, a postępowania w ich zakresie są niezależne. Rozstrzygnięcie w jednej sprawie nie jest niezbędne do oceny legalności drugiej, chyba że występuje bezpośredni związek prawny lub faktyczny, który uniemożliwia samodzielne rozstrzygnięcie sprawy głównej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Warunkiem jest, aby rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowiło podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej i aby sąd nie był władny samodzielnie tego zagadnienia rozstrzygnąć.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozstrzygnięcie w sprawie podatku VAT za 2008 r. nie stanowi prejudycjalności rozstrzygnięcia w rozpoznawanym stanie faktycznym dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej sąd nie jest władny samodzielnie tego zagadnienia rozstrzygnąć podatek VAT i podatek dochodowy od osób fizycznych to dwa różne rodzaje podatków, uregulowane w odrębnych aktach prawnych

Skład orzekający

Jerzy Rypina

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania w sprawach podatkowych, w szczególności gdy rozstrzygnięcie w innej sprawie podatkowej nie ma charakteru prejudycjalnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku prejudycjalności między VAT a PIT. Wymaga analizy konkretnych powiązań faktycznych i prawnych w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia istotne zasady dotyczące zawieszania postępowań sądowoadministracyjnych w sprawach podatkowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa podatkowego.

Kiedy sąd może zawiesić postępowanie w sprawie podatkowej? NSA wyjaśnia relację między VAT a PIT.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 289/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-02-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Rypina /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Łd 493/13 - Wyrok WSA w Łodzi z 2014-06-30
II FSK 3304/14 - Wyrok NSA z 2016-12-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 493/13 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi B. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 11 marca 2013 r. nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. WSA w Łodzi zawiesił postępowanie przed sądem na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) do czasu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatniczki w podatku VAT za 2008 r., wywodząc, że pomyślne rozstrzygniecie będzie miało niewątpliwie wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, bowiem będzie dotyczyło oceny kosztów uzyskania przychodów wynikających z 58 faktur VAT, tj. dowodów istotnych w rozpoznawanej sprawie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie podatniczka wniosła o jego uchylenie w całości i podniosła w uzasadnieniu, że rozstrzygnięcie w sprawie podatku VAT za 2008 r. nie stanowi prejudycjalności rozstrzygnięcia w rozpoznawanym stanie faktycznym.
Naczelny Sąd Administracyjny zażył co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zależność pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania innego tzw. prejudycjalnego polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Warunkiem rozstrzygnięcia tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego postępowania administracyjnego (ogólnego lub podatkowego) sądowoadministracyjnego, sądowego (w tym także przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej) lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że przesłankę zawieszenia należy badać pod kątem celowości, ekonomiki procesowej i sprawiedliwości. Celowość zawieszenie postępowania przez sąd administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Kwestią priorytetową jest bowiem konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Nawet w przypadku złożenia wniosku o zbadanie zgodności przepisu z Konstytucją sąd ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., II FZ 569/09, Wspólnota 2010, nr 19, s. 43). Zatem sytuacja z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dotyczy okoliczności, w której występuje zagadnienie prejudycjalne pozostające w bezpośrednim wniosku z rozpoznawaną sprawą, a sąd nie jest władny samodzielnie tego zagadnienia rozstrzygnąć (por. postanowienie NSA z 16 września 2012 r., sygn. akt II FZ 822/12).
Dla wojewódzkiego sądu administracyjnego kwestią wstępną będzie wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi o tym, czy zakwestionowany w skardze akt zgodny jest z prawem materialnym, albo czy przed wydaniem tego aktu nie doszło do takich uchybień formalnych, które mogłyby mieć wpływ na jego treść (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2004 r., sygn. akt I FSK 845/05, Lex nr 212145).
Z punktu widzenia rozpoznawanej skargi w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych należy stwierdzić, że postępowanie i rozstrzygnięcie dotyczące podatku VAT za 2008 r. nie miało bezpośredniego wpływu na możliwość dokonania przez sąd pierwszej instancji kontroli legalności decyzji wymiarowej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Zakładając nawet, że ustalenia dotyczące podatku VAT co do stanu faktycznego mogły w określonym zakresie dotyczyć również takich jej elementów, które można by uważać jako stanowiące wspólną podstawę faktyczną, mogącą służyć do określenia skarżącej obu podatków, to jednak należy podkreślić, że podatek VAT i podatek dochodowy od osób fizycznych to dwa różne rodzaje podatków, uregulowane w odrębnych aktach prawnych. W zakresie obu tych podatków prowadzone są odrębne postępowania, których celem jest ustalenie zaistnienia przesłanek określonych w przepisach prawa materialnego, istotnych z punktu widzenia ich konstrukcji oraz zasad powstania obowiązku podatkowego w każdym z nich. Z tego też względu rozstrzygnięcie Sądu w oparciu o przepisy materialne dotyczące każdego z tych podatków podlegają niezależnie od siebie, stanowią przedmiot odrębnego postępowania przed sądem, którego celem jest ocena zgodności z prawem.
Z tego też względu zgodzić należy się z zarzutami sformułowanymi przez skarżącą w zażaleniu, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może mieć miejsce w sytuacji prejudycjalności rozstrzygnięcia, która w rozpatrywanym stanie faktycznym nie zaistniała.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 oraz art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI