II FZ 285/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-07-23
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocywpis sądowyskarga kasacyjnasytuacja finansowakoszty postępowaniaNSAWSApodatek dochodowyosoba fizyczna

NSA uchylił postanowienie WSA i przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, uznając, że skarżąca nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił K. G. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, uznając, że nie wykazała ona braku możliwości poniesienia kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując sytuację finansową skarżącej (dochody, zadłużenie, kredyt konsumencki), uznał, że sąd pierwszej instancji zbyt rygorystycznie ocenił jej możliwości płatnicze. NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej 500 zł.

Sprawa dotyczyła zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie wykazała wystarczająco, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie akt sprawy, w tym wniosku i dodatkowych dokumentach, stwierdził, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem zarabiającym 1.200 zł brutto, a sama uzyskuje średnio 5.000 zł brutto miesięcznie. Nie posiada ona wartościowych ruchomości ani oszczędności, a dodatkowo ciąży na niej zadłużenie wobec ZUS w kwocie ok. 100.000 zł oraz zaciągnęła pożyczkę konsumencką w wysokości 70.000 zł. NSA uznał, że sąd pierwszej instancji zbyt rygorystycznie ocenił możliwości płatnicze skarżącej, nie uwzględniając w pełni obciążenia kredytem (rata ok. 1.000 zł miesięcznie) oraz bieżących kosztów utrzymania. Dodatkowo, NSA wziął pod uwagę, że małżonek skarżącej również wnosił skargę kasacyjną, co generowałoby łączny obowiązek zapłaty 2.000 zł wpisu sądowego. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej 500 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w całości, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad kwotę 500 zł.

Uzasadnienie

NSA uznał, że sąd pierwszej instancji zbyt rygorystycznie ocenił możliwości finansowe skarżącej, nie uwzględniając w pełni jej zobowiązań kredytowych, zadłużenia wobec ZUS oraz bieżących kosztów utrzymania, co w połączeniu z koniecznością zapłaty wpisu od skargi kasacyjnej męża, przekraczało jej możliwości płatnicze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określa przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, wymagając wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez błędne ustalenie, że skarżąca jest w stanie uiścić wpis od skargi kasacyjnej bez uszczerbku dla siebie. Sąd pierwszej instancji zbyt rygorystycznie ocenił możliwości płatnicze skarżącej, nie uwzględniając zobowiązań kredytowych, zadłużenia ZUS oraz bieżących kosztów utrzymania. Łączny obowiązek zapłaty wpisu od skargi kasacyjnej przez oboje małżonków przekracza ich możliwości finansowe.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie jest w stanie bez uszczerbku dla siebie lub swojej rodziny, przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanych dochodów, pokryć całkowitych kosztów sądowych Sąd pierwszej instancji zbyt rygorystycznie ocenił możliwości płatnicze skarżącej

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście oceny sytuacji finansowej strony, uwzględniania zobowiązań kredytowych i bieżących kosztów utrzymania."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji finansowej strony i oceny jej możliwości płatniczych w kontekście wpisu od skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy i pokazuje, jak sąd ocenia sytuację finansową strony, uwzględniając różne zobowiązania i koszty życia. Jest to istotne dla prawników procesowych.

Czy wysokie zadłużenie i kredyt mogą zwolnić Cię z opłat sądowych? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 285/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-07-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II FSK 1633/09 - Wyrok NSA z 2010-05-25
I SA/Op 348/08 - Wyrok WSA w Opolu z 2009-04-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Op 348/08 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 29 sierpnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej powyżej 500 zł (pięćset złotych).
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Op 348/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek K. G. o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł.
Analizując sytuację finansową wnioskodawczyni (przedstawioną w stosownym wniosku i nadesłanych przez skarżącą, dodatkowych dokumentach) Sąd I instancji doszedł do przekonania, iż nie zostały przez nią spełnione przesłanki przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Sąd wyjaśnił w tym zakresie, że skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W zażaleniu strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 500 zł. Strona zarzuciła naruszenie art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającym na uznaniu, że jest w stanie bez uszczerbku dla siebie uiścić wpis od skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy (wniosku oraz dokumentów) przedstawionych przez stronę wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, który pracuje za wynagrodzeniem w kwocie 1.200 zł brutto. Skarżąca uzyskuje wynagrodzenie miesięcznie średnio w kwocie 5.000 zł brutto, nie posiada żadnych wartościowych ruchomości, oszczędności ani nieruchomości. Z poprzednio prowadzonej działalności gospodarczej ciąży na niej zadłużenie wobec ZUS w kwocie ok. 100.000 zł. Ponadto w dniu 10 lutego 2009 r. zaciągnęła w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo - Kredytowej im. Franciszka Stefczyka pożyczkę konsumencką w wysokości 70.000 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z konstatacjami Sądu wojewódzkiego odnośnie możliwości uiszczenia przez skarżącą w całości wpisu sądowego w wysokości 1.000 zł. Skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla siebie lub swojej rodziny, przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanych dochodów, pokryć całkowitych kosztów sądowych. Uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 1.000 zł przekracza zasoby finansowe, którymi dysponuje strona. Logicznym wydaje się wniosek, że nawet przy rozsądnym planowaniu wydatków skarżąca nie będzie w stanie poczynić oszczędności pozwalających na pokrycie całkowitych kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji zbyt rygorystycznie ocenił możliwości płatnicze skarżącej, nie biorąc pod uwagę zobowiązania z tytułu kredytu w kwocie 70. 000 zł Sąd wskazuje bowiem, że skarżąca nie podała na jaki cel przeznaczyła uzyskane środki finansowe, ani w jakiej wysokości wynosi miesięczna rata do spłaty. Z przedłożonej do akt sprawy umowy pożyczki konsumenckiej z dnia 10 lutego 2009 r. można wywnioskować, że udzielono jej na okres od dnia 10 lutego 2009 r. do dnia 4 lutego 2015 r. Nie trudno zatem policzyć, że umowa ta została zawarta na 6 lat, a rata miesięczna wynosi około 1.000 zł. Ponadto Sąd nie uwzględnił zwykłych potrzeb życia codziennego: wyżywienie, opłaty za czynsz, energię, wodę, gaz, odzież.
Nadto Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę, że w sprawie małżonka skarżącej M. G. (I SA/Op 347/08) również należny jest wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł. Zatem łącznie na skarżących ciążyłby obowiązek zapłaty w sumie 2.000 zł, co znacznie przekracza ich możliwości płatnicze.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny postanowił orzec w zgodzie z wnioskiem strony i zwolnić ją z uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej ponad 500 zł.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI