II FZ 27/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-24
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowypodatek CITpostępowanie sądowoadministracyjnebraki formalnepełnomocnictwopodpis zaufanydokument elektronicznyodrzucenie skargizażalenieNSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że wydruk dokumentu elektronicznego z podpisem zaufanym nie spełnia wymogów formalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę spółki C. sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora IAS, ponieważ nie uzupełniono braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. Spółka nie przedłożyła prawidłowego pełnomocnictwa ani odpisu z KRS. Pełnomocnik próbował uzupełnić braki poprzez wydruk dokumentu elektronicznego z podpisem zaufanym, poświadczony za zgodność z oryginałem. NSA uznał, że taki wydruk nie jest dokumentem elektronicznym i nie spełnia wymogów formalnych, a jego złożenie po terminie jest bezskuteczne. W konsekwencji zażalenie spółki zostało oddalone.

Sprawa dotyczy zażalenia spółki C. sp. z o.o. w likwidacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odrzuciło jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. WSA wezwał spółkę do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym do złożenia pełnomocnictwa i odpisu z KRS, pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik spółki w odpowiedzi przedłożył wydruk z KRS oraz wydruk pełnomocnictwa opatrzonego podpisem zaufanym, poświadczony następnie przez siebie "za zgodność z oryginałem". Sąd pierwszej instancji uznał te dokumenty za niewystarczające i odrzucił skargę, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że pisma wnoszone do sądu mogą mieć formę papierową (z własnoręcznym podpisem) lub elektroniczną (z kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub osobistym). Wydruk dokumentu elektronicznego, nawet opatrzony podpisem zaufanym, nie jest dokumentem elektronicznym w rozumieniu przepisów, a jego złożenie do akt prowadzonych w formie papierowej wymaga dołączenia raportu weryfikacji podpisu elektronicznego. Sąd wskazał, że czynność poświadczenia wydruku przez pełnomocnika "za zgodność z oryginałem" nie zastępuje prawidłowego złożenia dokumentu elektronicznego. Ponadto, nawet gdyby uznać to za próbę uzupełnienia braków, została ona dokonana po upływie zakreślonego terminu, co czyni ją bezskuteczną na mocy art. 85 p.p.s.a. Wobec powyższego, NSA oddalił zażalenie, uznając postanowienie WSA o odrzuceniu skargi za zasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydruk dokumentu elektronicznego nie jest dokumentem elektronicznym i nie spełnia wymogów formalnych. Pismo w formie elektronicznej musi być wnoszone w tej formie i podpisane odpowiednim podpisem elektronicznym, a do akt papierowych należy dołączyć raport weryfikacji podpisu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wydruk pisma sporządzonego w formie dokumentu elektronicznego nie jest dokumentem elektronicznym. Pismo może być wniesione w formie papierowej (z podpisem własnoręcznym) lub elektronicznej (z podpisem elektronicznym, zaufanym lub osobistym). Wydruk z podpisem zaufanym nie spełnia wymogów formy elektronicznej, a jego poświadczenie "za zgodność z oryginałem" nie zastępuje prawidłowego złożenia dokumentu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.

p.p.s.a. art. 85

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzeka na podstawie przepisów o postępowaniu przed WSA, stosowanych odpowiednio.

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje zażalenia na postanowienia WSA.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 34

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników.

p.p.s.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a także inne osoby wskazane w ustawie.

p.p.s.a. art. 46 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 46 § § 2a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo wnoszone w formie dokumentu elektronicznego powinno zawierać adres elektroniczny i być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

p.p.s.a. art. 46 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.

p.p.s.a. art. 37 § § 1 zd. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych

Określa formaty danych dla dokumentów elektronicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydruk dokumentu elektronicznego z podpisem zaufanym nie jest dokumentem elektronicznym. Pismo w formie elektronicznej musi być wnoszone w tej formie. Złożenie dokumentów po terminie jest bezskuteczne.

Odrzucone argumenty

Uwierzytelnienie wydruku pełnomocnictwa w formie elektronicznej poprzez jego wydruk i poświadczenie "za zgodność z oryginałem" jest prawidłowe.

Godne uwagi sformułowania

wydruk pisma sporządzonego w formie dokumentu elektronicznego przesłany do sądu nie jest dokumentem elektronicznym pismo kierowane do sądu może być wniesione w formie papierowej i musi zawierać podpis własnoręczny lub w formie dokumentu elektronicznego i musi być podpisane podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym czynność polegająca na "uwierzytelnieniu" omawianego wydruku dokumentu poprzez umieszczenie na nim odcisku pieczęci "za zgodność z oryginałem" i podpisu pełnomocnika spółki [...] została nadesłana po upływie zakreślonego przez WSA 7-dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi

Skład orzekający

Beata Cieloch

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne dotyczące składania dokumentów elektronicznych i ich wydruków w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a także skutki nieuzupełnienia braków formalnych w terminie."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie dokumenty elektroniczne są wnoszone do akt prowadzonych w formie papierowej. Interpretacja przepisów dotyczących formy dokumentów elektronicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu z formą dokumentów elektronicznych i ich składaniem w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków. Wyjaśnia kluczowe różnice między wydrukiem a dokumentem elektronicznym.

Wydruk z podpisem zaufanym to nie to samo co dokument elektroniczny – NSA wyjaśnia, jak składać pisma w sądzie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 27/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Cieloch /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Wr 442/24 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2024-11-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 3, art. 85
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 442/24 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 marca 2024 r. nr 0201-IOD3.4100.16.2023 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2020 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 442/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę C. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 marca 2024 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2020 r.
Z uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia wynika, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 5 czerwca 2024 r. wezwano skarżącą spółkę zastępowaną przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie: 1) pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania przed sądem; 2) dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej lub jego uwierzytelnionego odpisu (odpis z KRS) – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone w dniu 11 czerwca 2024 r. (k. 30 akt).
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej spółki – w zakreślonym terminie – przy piśmie z dnia 18 czerwca 2024 r. (k. 31 akt) nadesłał wydruk Informacji odpowiadający odpisowi pełnemu z KRS dotyczący spółki oraz wydruk pełnomocnictwa, w którego rogu uwidoczniono adnotację o treści "PODPIS ZAUFANY [...] Dokument podpisany elektronicznie podpisem zaufanym".
W dniu 3 lipca 2024 r. (data nadania: 28 czerwca 2024 r.) wpłynął do Sądu ww. wydruk pełnomocnictwa podpisany przez pełnomocnika na pieczęci "za zgodność z oryginałem", nadesłany zgodnie z pismem przewodnim: "[...] w nawiązaniu do pisma pełnomocnika Skarżącego z dnia 12.06.2024 r. będącego wykonaniem zobowiązania w postaci przedłożenia wydruku KRS oraz pełnomocnictwa [...]" (k. 38 akt).
Z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę.
Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. W ocenie pełnomocnika strony prawidłowe jest uwierzytelnienie udzielonego pełnomocnictwa w formie elektronicznej poprzez jego wydruk i poświadczenie "za zgodność z oryginałem".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. W myśl art. 35 § 1 p.p.s.a., pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Stosownie zaś do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a.).
Natomiast zgodnie z treścią art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uchybienie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachodzi wówczas, gdy czynność w tym postępowaniu nie została dokonana przez stronę w czasie oznaczonego dla tej czynności terminu ustawowego lub sądowego. Skutkiem uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi jest jej odrzucenie, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 5 czerwca 2024 r. wezwano skarżącą spółkę zastępowaną przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie:
1) pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania przed sądem;
2) dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej lub jego uwierzytelnionego odpisu (odpis z KRS) – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone w dniu 11 czerwca 2024 r. (k. 30 akt).
W zakreślonym terminie, pełnomocnik strony nie uzupełnił braków formalnych.
Stosownie bowiem do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać jej podpis albo podpis jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie natomiast z art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Za każdym razem, gdy strona składa pismo w formie elektronicznej do akt sprawy prowadzonej w formie papierowej winien być dołączony raport weryfikacji podpisu elektronicznego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.05.2020 r., II FZ 106/20). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20.03.2024 r. (I FSK 281/20) okoliczność opatrzenia danego pliku podpisem elektronicznym jest weryfikowalna właściwym do tego oprogramowaniem i podstawą do twierdzeń o jego braku mógłby być przykładowo właściwy raport weryfikacji podpisu stwierdzający jego brak.
W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że wydruk pisma sporządzonego w formie dokumentu elektronicznego przesłany do sądu nie jest dokumentem elektronicznym, bowiem skoro ma postać papierową, to nie może być uznany za sporządzony w jakimkolwiek z formatów danych dla dokumentów elektronicznych przewidzianych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2247).
Powyższe oznacza, że pismo kierowane do sądu może być wniesione w formie papierowej i musi zawierać podpis własnoręczny lub w formie dokumentu elektronicznego i musi być podpisane podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
W konsekwencji bezskuteczne było złożenie przez pełnomocnika spółki pisma w postaci wydruku dokumentu zawierającego adnotację o jego popisaniu podpisem zaufanym, bowiem dokument taki, skoro został sporządzony w formie dokumentu elektronicznego, to tylko w takiej formie może być do sądu wniesiony. Należy podkreślić, że raport weryfikacji podpisu mocodawcy jest niezbędny do wykazania, że podpis został złożony w sposób prawidłowy i jest jego nieodłącznym elementem.
Za nieskuteczną należało również uznać czynność polegającą na "uwierzytelnieniu" omawianego wydruku dokumentu poprzez umieszczenie na nim odcisku pieczęci "za zgodność z oryginałem" i podpisu pełnomocnika spółki, bowiem pismo zawierające ww. załącznik zostało nadesłane po upływie zakreślonego przez WSA 7-dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (art. 85 p.p.s.a.).
Wobec powyższego zasadnie Sąd pierwszej instancji orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a, w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI