II FZ 257/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-04-05
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITwstrzymanie wykonaniapostanowieniezażalenieszkodatrudne do odwrócenia skutkizdrowiesytuacja materialna

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji podatkowej, wstrzymując jej wykonanie ze względu na udokumentowane ryzyko znacznej szkody dla skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji podatkowej, uznając wniosek skarżącej za nieuzasadniony. Skarżąca wniosła zażalenie, przedstawiając dokumenty potwierdzające jej zły stan zdrowia psychicznego i pogorszoną sytuację materialną po śmierci męża. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując te dokumenty, uznał, że wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie decyzji.

Sprawa dotyczy zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie uzasadniła swojego wniosku o wstrzymanie wykonania, nie wskazując konkretnych okoliczności przemawiających za tym, aby wykonanie decyzji mogło spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, wziął pod uwagę przedstawione przez skarżącą dokumenty, w tym dotyczące jej stanu zdrowia psychicznego i trudnej sytuacji materialnej po śmierci męża. Sąd uznał, że te okoliczności, udokumentowane załączonymi do zażalenia materiałami, uzasadniają wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji podatkowej, uznając, że jej wykonanie może narazić skarżącą na znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania, uznając wniosek za nieuzasadniony. NSA uznał, że przedstawione przez skarżącą dokumenty dotyczące jej stanu zdrowia i sytuacji materialnej uzasadniają wstrzymanie wykonania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie decyzji podatkowej może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki dla skarżącej ze względu na jej zły stan zdrowia psychicznego i pogorszoną sytuację materialną po śmierci męża.

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można przyjąć, iż udzielenie stronie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji, oparte będzie jedynie na uzasadnieniu skargi.

Skład orzekający

Anna Juszczyk-Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, znaczenie dokumentacji medycznej i sytuacji materialnej strony dla oceny przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji strony, ale stanowi przykład uwzględniania indywidualnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak indywidualne okoliczności życiowe (zdrowie, śmierć współmałżonka) mogą wpłynąć na decyzję sądu w kontekście finansowym i podatkowym.

Zdrowie i śmierć męża kluczowe dla wstrzymania decyzji podatkowej: NSA staje po stronie podatniczki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 257/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-03-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Juszczyk-Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III SA/Wa 3585/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-09-11
II FSK 3004/12 - Wyrok NSA z 2015-01-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 5 kwietnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 3585/11 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 14 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. postanawia 1) uchylić zaskarżone postanowienie; 2) wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 3585/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 6 czerwca 2011 r. w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 14 listopada 2011 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skoro wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia może nastąpić wskutek czynnego udziału skarżącej, tj. na jej wniosek, to do wnioskodawcy należy wskazanie którejkolwiek lub obu przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), z należytym uzasadnieniem. Ustawodawca posługując się w w/w przepisie zwrotami niedoprecyzowanymi (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków) stronie pozostawił ich konkretyzację. Skarżąca ograniczyła się zaś jedynie do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Nie wskazała żadnych okoliczności przemawiających za wstrzymaniem zaskarżonego aktu, co uniemożliwia dokonanie oceny przez Sąd.
Sąd zauważył również, że nie można przyjąć, iż udzielenie stronie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji, oparte będzie jedynie na uzasadnieniu skargi. Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie może stanowić swoiście rozumianego rozstrzygnięcia wstępnego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie podatniczka zaskarżyła je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku strony i wstrzymanie zaskarżonej decyzji, zarzuciła naruszenie przepisu postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy z dokumentów zawartych w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że wykonanie tej decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody.
W uzasadnieniu wskazała, że od początku 2011 r. leczy się psychiatrycznie, w tym była hospitalizowana. Jej obecny stan zdrowia wymaga regularnego przyjmowania silnych leków psychotropowych i pozostawania pod stałą opieką lekarzy psychiatrów i psychologów. Od marca do lipca 2011 roku była hospitalizowana w I., gdzie rozpoznano u niej depresję z objawami psychotycznymi.
Ponadto po śmierci jej męża – M. S., który zmarł dnia 4 kwietnia 2011 r. - jej sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu, gdyż to na jej mężu spoczywał główny obowiązek zapewnienia środków utrzymania rodziny. Ze względu na zły stan zdrowia strona jeszcze przed śmiercią męża ograniczyła swoją aktywność zawodową, natomiast z chwilą jego śmierci jej stan psychiczny uległ znacznemu pogorszeniu i nie była w stanie podjąć jakiejkolwiek pracy zarobkowej, a także miała trudności w codziennym funkcjonowaniu.
W ocenie autora zażalenia, wykonanie w chwili obecnej zaskarżonej decyzji spowoduje, że podatniczka pozbawiona będzie wszelkich dochodów i znajdzie się na skraju ubóstwa - nie będzie mogła zapewnić sobie dóbr niezbędnych do podstawowej egzystencji. Wykonanie zaskarżonej decyzji może wpłynąć również na stan zdrowia strony, gdyż będąc pozbawiona środków finansowych, nie będzie mogła wykupić drogich leków, które są nieodzowne dla pozytywnego zakończenia procesu leczenia. W obecnym stanie zdrowia strony nawet najmniejszy stres może zaburzyć długotrwały proces leczenia i negatywnie wpłynąć na jej zdrowie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu wynika, że wnioskodawca powinien wykazać, że wykonanie zaskarżonych przez niego aktów lub czynności organu administracji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki.
Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej.
Należy stwierdzić, że słusznie Sąd pierwszej instancji – opierając swoje rozstrzygnięcie na treści żądania strony - odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, gdyż wniosek z tym żądaniem nie został uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie, doszedł jednak do przekonania, że treść załączonych do środka odwoławczego szeregu dokumentów uzasadnia wniosek strony i wskazuje na możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji. Dokumenty te podlegają więc ocenie z punktu widzenia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI