II FZ 251/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-06-13
NSApodatkoweNiskansa
prawo pomocykoszty sądowesąd administracyjnyzażalenieskarżącyNSAWSAdochódsytuacja majątkowa

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, uznając, że strona z dochodem blisko 3000 zł jest w stanie ponieść koszty postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniosek R. M. o przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, wskazując na jego sytuację majątkową (mieszkanie, działka rolna, lokata) i dochód w wysokości 2.991,91 zł. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony, podkreślając, że prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez stronę, a wnioskodawca ma obowiązek wykazać niemożność poniesienia kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które oddaliło wniosek o przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący, posiadający mieszkanie, współwłasność nieruchomości rolnej, altankę, garaż, lokatę 5.000 zł i dochód 2.991,91 zł, jest w stanie ponieść koszty postępowania. Strona w zażaleniu argumentowała, że organ powinien ponieść koszty sądowe z uwagi na rzekome sporządzenie fałszywych dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za nieuzasadnione. Podkreślono, że instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu dla osób w trudnej sytuacji finansowej i stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez stronę. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Obowiązek wykazania tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił sytuację finansową skarżącego, uznając, że przy dochodzie blisko 3.000 zł brutto jest on w stanie pokryć koszty sądowe wynoszące 100 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wykazany dochód pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.

Uzasadnienie

Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez stronę. Strona ma obowiązek wykazać niemożność poniesienia kosztów. Dochód w wysokości 2.991,91 zł brutto pozwala na pokrycie kosztów sądowych wynoszących 100 zł.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 214

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że organ powinien ponieść koszty sądowe z uwagi na rzekome sporządzenie fałszywych dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji stronie, która ze względu na stan finansowy, majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Instytucja ta stanowi wyjątek od zasady, że to strona ponosi koszty sądowe. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy [...] należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa.

Skład orzekający

Jerzy Rypina

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności kryteriów oceny sytuacji majątkowej i dochodowej strony."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji finansowej strony i standardowej interpretacji przepisów o prawie pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii przyznawania prawa pomocy, opierającej się na standardowej interpretacji przepisów i ocenie sytuacji finansowej strony.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 251/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Rypina /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Lu 38/11 - Wyrok WSA w Lublinie z 2011-10-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246, art. 214
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 38/11 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 23 listopada 2010 r. nr ... w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie sygn. akt I SA/Lu 38/11 oddalił wniosek R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 23 listopada 2010 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest właścicielem mieszkania powierzchni 61,38 m2 oraz współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 0,1575 ha, altanki i garażu. Posiada lokatę w wysokości 5.000 zł, zaś jego dochód wynosi 2.991,91 zł. W ocenie Sądu z analizy jego sytuacji majątkowej i życiowej nie wynika, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Na powyższe postanowieni zażalenie wniósł skarżący. W jego uzasadnieniu strona wskazała, że skoro organ sporządził fałszywe dokumenty, na podstawie których zostały przekwalifikowane grunty z leśnych na orne, to organ – jako winny "całego zamieszania"- powinien w całości ponieść koszty sądowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest nieuzasadnione.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji stronie, która ze względu na stan finansowy, majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Podkreślenia wymaga jednak, że instytucja ta stanowi wyjątek od zasady, że to strona ponosi koszty sądowe, czy też koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą - wynikającą z unormowania zawartego w art. 214 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) jest bowiem obciążenie kosztami sądowymi (tj. opłatami sądowymi, takimi jak wpis i opłata kancelaryjna) tego podmiotu, który wnosi pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.
W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 1 p.p.s.a. należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona ma zatem obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił sytuację finansową oraz możliwości płatnicze strony skarżącej. Wynika z nich jednoznacznie, że przy miesięcznym dochodzie w wysokości 2.991,91 zł brutto skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 100 zł.
Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., w związku z art. 197 § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI