II FZ 250/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-06-14
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepostępowanie administracyjneskarżącyNSAWSAuzupełnienie braków formalnychdokumentacja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy z powodu nieuzupełnienia wymaganych dokumentów.

Skarżący A.Z. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Powodem odmowy było nieuzupełnienie przez skarżącego wymaganych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, mimo wezwania sądu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił sytuację i oddalił zażalenie, podkreślając, że przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem i wymaga wykazania niemożności poniesienia kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, ponieważ skarżący nie uzupełnił wymaganych danych we wniosku, mimo wezwania do ich przedłożenia w terminie siedmiu dni. Sąd wskazał, że koszty sądowe w tej sprawie wynosiły 600 zł, a skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść. Podkreślono również, że fakt uzyskania pomocy de minimis korzystnie wpływa na sytuację majątkową skarżącego. Skarżący w zażaleniu domagał się zmiany postanowienia, argumentując niemożność złożenia obszernej dokumentacji w krótkim terminie i uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy poprzez powołanie się na decyzję o pomocy de minimis. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, gdy strona wykaże niemożność poniesienia kosztów. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił sytuację majątkową skarżącego i skorzystał z prawa do wezwania o dodatkowe dokumenty. Brak uzupełnienia tych dokumentów uniemożliwił prawidłową ocenę stanu majątkowego. NSA podkreślił, że przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony i wymaga uzasadnienia. Ponieważ sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa, zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

Skarżący nie uzupełnił wymaganych dokumentów mimo wezwania sądu, co uniemożliwiło prawidłową ocenę jego stanu majątkowego. Przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem i wymaga wykazania niemożności poniesienia kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 199

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 255

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie uzupełnił wymaganych dokumentów mimo wezwania sądu. Brak dokumentów uniemożliwił prawidłową ocenę stanu majątkowego skarżącego. Przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem i wymaga wykazania niemożności poniesienia kosztów.

Odrzucone argumenty

Złożenie obszernej dokumentacji w krótkim terminie było niemożliwe. Decyzja o przyznaniu pomocy de minimis wystarcza do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazał czy zapłata tej kwoty leży w granicach jego możliwości płatniczych fakt uzyskania przez skarżącego pomocy de minimis wpływa w sposób korzystny na jego sytuację majątkową prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny to do Sądu, kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą brak takich dokumentów, co słusznie zauważył już Sąd pierwszej instancji, uniemożliwił prawidłową ocenę stanu majątkowego skarżącego Zwolnienie od opłat sądowych oznacza prowadzenie postępowania sądowego na koszt Skarbu Państwa, a zatem może dotyczyć tylko wyjątkowych sytuacji.

Skład orzekający

Włodzimierz Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi przyznawania prawa pomocy, obowiązek współpracy strony z sądem, ocena sytuacji majątkowej przez sąd."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i procedury przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, która jest ważna dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 250/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-06-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Włodzimierz Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II FZ 481/11 - Postanowienie NSA z 2011-10-21
I SA/Gl 1378/10 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2012-05-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 246 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, , , po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 1378/10 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił A.Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. Danych tych skarżący nie uzupełnił ani w zakreślonym terminie ani też później. Sąd podkreślił, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się do kwoty 600 zł (sześć spraw, w każdej do uiszczenia wpis w wysokości 100 zł), a skarżący nie wykazał czy zapłata tej kwoty leży w granicach jego możliwości płatniczych. Zauważył także, że fakt uzyskania przez skarżącego pomocy de minimis wpływa w sposób korzystny na jego sytuację majątkową – odracza w czasie zapłatę zaległości podatkowej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie go z opłat w całości. W uzasadnieniu podkreślił między innymi, że złożenie tak obszernej dokumentacji w terminie wskazanym przez Sąd było niemożliwe. W ocenie skarżącego wystarczające jest powołanie się przez niego na decyzję Prezydenta Miasta S. o przyznaniu pomocy de minimis, a okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy zostały uprawdopodobnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z postanowieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności, co też uczynił. Nie można mu zarzucić niedostatecznej analizy sytuacji majątkowej skarżącego. Sąd ten skorzystał z przysługującego mu na mocy art. 255 powołanej ustawy prawa i wezwał o nadesłanie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego
Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści jego art. 199, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym to do Sądu, kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą.
Na podkreślenie zasługuje fakt, że w przedmiotowej sprawie, skarżący nie wypełnił wezwania Sądu i nie uzupełnił wniosku o wskazane dokumenty. Brak takich dokumentów, co słusznie zauważył już Sąd pierwszej instancji, uniemożliwił prawidłową ocenę stanu majątkowego skarżącego. Skarżący powoływał się na brak możliwości dostarczenia dokumentacji do Sądu w tak krótkim terminie. Nie uzupełnił jej jednak do dnia wydania niniejszego postanowienia.
Ponadto w zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji należy wykazać, że narusza ono prawo. W niniejszej sprawie byłyby to przepisy cytowanej ustawy, w szczególności art. 243 i następne, które regulują zasady przyznawania prawa pomocy. Zwolnienie od opłat sądowych oznacza prowadzenie postępowania sądowego na koszt Skarbu Państwa, a zatem może dotyczyć tylko wyjątkowych sytuacji. Zaznaczyć należy, że skarżący, który wniósł uzasadnioną skargę uzyskuje, w przypadku jej uwzględnienie, zwrot uiszczonego wpisu od organu, który wydał zaskarżony akt (art. 200 cytowanej ustawy).
Mając powyższe na uwadze, wobec nie naruszenia prawa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a tym samym braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art.197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.