II FZ 247/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-06-25
NSApodatkoweŚredniansa
koszty sądowepomoc prawna z urzędudoradca podatkowywynagrodzenie pełnomocnikapodatek VATprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSA

NSA uchylił postanowienie WSA dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na błędne ustalenie wysokości wynagrodzenia doradcy podatkowego.

Sprawa dotyczyła zażalenia doradcy podatkowego na postanowienie WSA w Olsztynie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. WSA przyznał doradcy kwotę 7.200 zł, nie uwzględniając podatku VAT. NSA uznał zażalenie za zasadne, uchylając postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że choć przepisy nie nakazują podwyższania wynagrodzenia o VAT, to wniosek doradcy o przyznanie kwoty mieszczącej się w ustawowych widełkach powinien być wiążący dla sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie doradcy podatkowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd pierwszej instancji przyznał doradcy kwotę 7.200 zł, argumentując, że przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia doradcy podatkowego nie przewidują jego powiększania o podatek VAT. Doradca podatkowy w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, wskazując, że jego wniosek o przyznanie wynagrodzenia w wysokości 8.784 zł mieścił się w ustawowych widełkach i powinien być uwzględniony wraz z należnym podatkiem VAT, powołując się na analogiczne regulacje dotyczące adwokatów i radców prawnych. NSA uznał zażalenie za zasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach dotyczących opłat za czynności doradców. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej obejmują opłatę nie wyższą niż 150% stawek minimalnych (§ 2) oraz niezbędne wydatki. NSA stwierdził, że wniosek doradcy o kwotę 8.784 zł mieścił się w widełkach określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. g rozporządzenia (dla spraw, w których przedmiot zaskarżenia stanowi należność pieniężną, a wartość przedmiotu sprawy przekracza 200.000 zł, wynagrodzenie wynosi od 7.200 zł do 10.800 zł). Sąd wskazał, że rozporządzenie nie zawiera regulacji nakazującej sądowi uwzględnianie przy ustalaniu wynagrodzenia niezbędnego nakładu pracy, charakteru sprawy czy wkładu pełnomocnika, ani nie przewiduje podwyższania opłaty o VAT, w przeciwieństwie do przepisów dotyczących adwokatów i radców prawnych. Niemniej jednak, NSA uznał, że wniosek doradcy mieszczący się w ustawowych granicach powinien być wiążący dla sądu w zakresie wysokości żądanej należności. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego nie przewidują analogicznego uregulowania do przepisów dotyczących adwokatów i radców prawnych, które nakazywałoby sądowi podwyższenie opłaty o stawkę podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że rozporządzenie dotyczące wynagrodzenia doradców podatkowych nie zawiera przepisu analogicznego do tego, który występuje w rozporządzeniach dla adwokatów i radców prawnych, a który nakazuje podwyższenie opłaty o VAT. Doradca podatkowy jest zobowiązany uiścić podatek od przyznanego mu wynagrodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasady przyznawania wynagrodzenia wyznaczonym adwokatom, radcom prawnym, doradcom podatkowym lub rzecznikom patentowym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu art. § 2 ust. 1 pkt 1 lt. a-g

Określa stawki minimalne wynagrodzenia dla doradcy podatkowego w sprawach przed WSA dotyczących należności pieniężnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu art. § 3 ust. 1

Określa składniki kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu art. § 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 3

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 194 § § 1 pkt 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 227 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu art. § 2 ust. 1-4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu art. § 3 ust. 1-3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 2 ust.3

Zawiera uregulowanie nakazujące sądowi podwyższanie przyznawanego wynagrodzenia o należny podatek od towarów i usług.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 2 ust.3

Zawiera uregulowanie nakazujące sądowi podwyższanie przyznawanego wynagrodzenia o należny podatek od towarów i usług.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek doradcy podatkowego o przyznanie wynagrodzenia w kwocie 8.784 zł mieścił się w ustawowych widełkach określonych w rozporządzeniu. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. nie zawiera przepisu nakazującego podwyższanie wynagrodzenia doradcy podatkowego o podatek VAT, jednakże wniosek o kwotę mieszczącą się w granicach ustawowych powinien być wiążący dla sądu.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu nie może być powiększone o podatek VAT, został uznany za błędny w kontekście wiążącego charakteru wniosku doradcy mieszczącego się w widełkach.

Godne uwagi sformułowania

brak jest dla sądu także uprawnienia do kwestionowania wysokości wynagrodzenia, którego przyznania domaga się doradca podatkowy o ile mieści się ono w granicach zakreślonych przepisami doradca podatkowy zobowiązany będzie uiścić stosowny podatek od przyznanego mu wynagrodzenia we wnioskowanej wysokości.

Skład orzekający

Anna Maria Świderska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia dla doradców podatkowych ustanowionych z urzędu w sprawach sądowo-administracyjnych, w szczególności w kontekście podatku VAT i wiążącego charakteru wniosków mieszczących się w ustawowych widełkach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego rozporządzenia i nie stanowi ogólnej zasady dotyczącej wszystkich pełnomocników z urzędu. Brak VAT dla doradców podatkowych jest odmienny od sytuacji adwokatów i radców prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na kwestię kosztów pomocy prawnej z urzędu i interpretację przepisów rozporządzenia. Nie ma szerszego znaczenia dla ogółu.

Czy doradca podatkowy z urzędu dostanie VAT? NSA wyjaśnia zasady wynagrodzenia.

Dane finansowe

WPS: 200 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 247/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-05-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Maria Świderska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
II FZ 429/09 - Postanowienie NSA z 2009-10-29
I SA/Ol 122/09 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2010-03-24
II FZ 254/09 - Postanowienie NSA z 2009-07-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 212 poz 2075
§ 2 ust. 1 pkt 1 lt. a-g, § 3 ust. 1,
Rozporządzenie MInistra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu  przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z  urzędu
Sentencja
Dnia 25 czerwca 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 marca 2010 roku sygn. akt I SA/Ol 122/09 w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 26 stycznia 2009 roku nr [...] w przedmiocie: podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał skarżącemu S. K. prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia doradcy podatkowego.
Na rozprawie reprezentujący skarżącego doradca podatkowy złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu, powiększonego o kwotę podatku VAT co daje kwotę 8.784 zł. Jednocześnie nie wniósł o zwrot opłaty od pełnomocnictwa procesowego w wysokości 17 zł.
Rozstrzygając powyższy wniosek w wyroku z dnia 24 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie przyznał pełnomocnikowi skarżącego kwotę 7.200 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W uzasadnieniu wskazano, że wysokość wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu ustalono w oparciu o przepisy § 2 ust. 1 pkt 1 lit. g oraz § 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz. 2075)- dalej "rozporządzenie w sprawie wynagrodzenia", które nie przewidują jego powiększania o podatek VAT.
W zażaleniu na to postanowienie doradca podatkowy, na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 oraz art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego[...]. W uzasadnieniu podniósł, iż na rozprawie przez sądem I instancji wniósł o przyznanie mu wynagrodzenia w wysokości 8.784 zł, a jego wysokość uzasadnił powiększeniem stawki minimalnej o należy podatek VAT. Podkreślił, że wnioskowana kwota nie przekraczała 150 % kwoty wynagrodzenia przewidzianego w § 2 powołanego rozporządzenie. Końcowo podkreślił, iż stosowne przepisy dotyczące korporacji adwokackiej i radcowskiej zawierają uregulowania zobowiązujące sądy do podwyższania przyznawanego wynagrodzenia o należny podatek od towarów i usług.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne.
Stosownie do treści art. 250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego [...], koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu obejmują: opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % kwot wynagrodzenia, o których mowa w § 2, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki doradcy podatkowego. Z kolei § 2 ust. 1 pkt 1 lt. a-g powołanego rozporządzenia określają stawki minimalne, jakie przyznaje się pełnomocnikowi – doradcy podatkowemu uczestniczącemu w sprawie toczącej się przed sądem administracyjnym I instancji, w sprawie w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Wysokość wynagrodzenia, o którego przyznanie wniósł w niniejszej sprawie ustanowiony w ramach prawa pomocy doradca podatkowy reprezentujący skarżącego tj kwota 8.784 zł mieści się w widełkach zakreślonych w niniejszej sprawie przepisem § 2 ust. 1 pkt 1 lit. g powołanego rozporządzenia.
W sytuacji gdy wartość przedmiotu sprawy wynosi ponad 200.000 zł wysokość opłaty za czynności doradcy podatkowego z urzędu ustanowionego w ramach prawa pomocy wynosi od 7.200 zł do maksymalna 10.800 zł. W rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego [...] brak jest przy tym uregulowania nakazującego sądowi zasadzającemu opłatę ze czynności z tytułu zastępstwa prawnego brać pod uwagę niezbędny nakład pracy, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Wobec powyższego brak jest dla sądu także uprawnienia do kwestionowania wysokości wynagrodzenia, którego przyznania domaga się doradca podatkowy o ile mieści się ono w granicach zakreślonych przepisami § 3 ust. 1 pkt 1 i § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Stąd też mieszczący się we wskazanych granicach wniosek doradcy podatkowego o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu uznać należy za wiążący dla sądu w zakresie wysokości żądanej należności.
Powyższe nie zmienia faktu, że jak trafnie wskazał sąd I instancji przepisy § 2 ust. 1-4 oraz § 3 ust. 1- 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego [....] nie przewidują uregulowania analogicznego, do zamieszczonego w § 2 ust.3 rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), czy w § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.) nakazującego sądowi podwyższenie opłaty o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, a wobec powyższego doradca podatkowy zobowiązany będzie uiścić stosowny podatek od przyznanego mu wynagrodzenia we wnioskowanej wysokości.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI