II FZ 24/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-28
NSApodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminuwpis od skargiCOVID-19dowodypełnomocniknależyta starannośćpostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, uznając brak uprawdopodobnienia niezawinionego uchybienia terminowi.

Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, powołując się na ciężki przebieg COVID-19. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek z powodu braku dowodów (np. zaświadczenia lekarskiego) potwierdzających niezawinione uchybienie terminowi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA i podkreślając konieczność należytej staranności pełnomocnika oraz brak przedstawienia dowodów w odpowiednim terminie.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które oddaliło wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, powołał się na ciężki przebieg COVID-19 w okresie od 5 do 8 lutego 2024 r. jako przyczynę niezawinionego uchybienia terminowi. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił tej okoliczności, ponieważ nie przedstawił żadnych dokumentów, w szczególności zaświadczenia lekarskiego, potwierdzających jego stan zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim postanowieniu oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu jest możliwe tylko w przypadku niezawinionego uchybienia, które strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego wysiłku. Zwrócono uwagę na fakt, że strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego również oczekuje się zachowania należytej staranności. NSA stwierdził, że skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających jego chorobę w wymaganym terminie, a także nie wykazał, dlaczego nie mógł skorzystać z pomocy innej osoby lub pełnomocnika. Sąd zaznaczył, że postępowanie zażaleniowe dotyczy oceny legalności postanowienia o przywróceniu terminu, a nie ponownego rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak przedstawienia dowodów potwierdzających niezawinione uchybienie terminowi, takich jak zaświadczenie lekarskie, uniemożliwia przywrócenie terminu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu wymaga uprawdopodobnienia niezawinionego uchybienia. Brak dokumentów potwierdzających chorobę, zwłaszcza gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, prowadzi do oddalenia wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący rozpatrywania zażaleń.

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący rozpatrywania zażaleń.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 85

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.

P.p.s.a. art. 86 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego.

P.p.s.a. art. 16 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący przywrócenia terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przedstawienia przez skarżącego dowodów potwierdzających niezawinione uchybienie terminowi (np. zaświadczenia lekarskiego). Niezachowanie należytej staranności przez profesjonalnego pełnomocnika. Ocena legalności postanowienia sądu pierwszej instancji w postępowaniu zażaleniowym, a nie ponowne rozpatrywanie wniosku o przywrócenie terminu.

Odrzucone argumenty

Ciężki przebieg COVID-19 jako przyczyna niezawinionego uchybienia terminowi (nieuprawdopodobniony). Przedwczesność postanowienia sądu pierwszej instancji (nieadekwatne do sytuacji procesowej).

Godne uwagi sformułowania

przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika nie przedstawiono jakichkolwiek dokumentów uprawdopodabniających, że skarżący w istocie w okresie od 5 do 8 lutego 2024 r. przechodził objawy ciężkiego COVIDu w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu i nie rozpatruje powtórnie wniosku o przywrócenie terminu

Skład orzekający

Anna Dumas

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Konieczność uprawdopodobnienia niezawinionego uchybienia terminowi poprzez przedstawienie stosownych dowodów, zwłaszcza w przypadku reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przywróceniem terminu na uiszczenie wpisu od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące przywracania terminów procesowych i wymogu dowodowego, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Brak dowodów na chorobę? Sąd nie przywróci terminu do zapłaty wpisu od skargi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 24/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dumas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 85, art. 86 par. 1 i 2, art. 184, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Po 24/24 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 10 listopada 2023 r. nr 3001-IOV-22.4102.42.2022 w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2024 r., I SA/Po 24/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 10 listopada 2023 r., w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2017 r.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem 9 lutego 2024 r. (data wpływu do Sądu 14 lutego 2024 r.) pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wskazano, że skarżący od 5 do 8 lutego 2024 r. przechodził objawy ciężkiego COVIDu i nie mógł wstać z łóżka. Sąd uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o niezawinionym uchybieniu terminowi na uiszczenie wpisu od skargi. Nie przedstawiono jakichkolwiek dokumentów uprawdopodabniających, że skarżący w istocie w okresie od 5 do 8 lutego 2024 r. przechodził objawy ciężkiego COVIDu. W szczególności nie przedstawiono jakiegokolwiek zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego taki stan rzeczy.
Stąd Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej jako "P.p.s.a."), oddalił wniosek o przywrócenie terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącego zarzucił rażące naruszenie art. 86 § 3 w związku z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Ponadto z art. 86 § 2 P.p.s.a. wynika, iż warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego.
W swoim orzecznictwie NSA wielokrotnie podkreślał, że przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze jego działania. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 23 września 2014 r., II GZ 523/14). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2014 r., I FZ 248/14).
Z uwagi na powyższe zgodzić zatem należy z oceną przedstawioną przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którą Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o niezawinionym uchybieniu terminowi na uiszczenie wpisu od skargi. Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów uprawdopodabniających, że skarżący w istocie w okresie od 5 do 8 lutego 2024 r. przechodził objawy ciężkiego COVIDu. Ponadto, Skarżący nie podjął nawet próby przedstawienia argumentacji, dla której w czasie do dokonania czynności nie mógł wyręczyć się inną osobą, w tym skorzystać z pomocy pełnomocnika.
Ponadto podkreślić należy, że Strona jest w postępowaniu reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i przy ocenie zawinienia bada się także jego działania. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone na adres kancelarii, zatem pełnomocnik miał wiedzę o zaistniałym obowiązku i skutkach jego niedokonania w terminie, o których nawet wprost sąd pouczał w wezwaniu.
Mając na uwadze wnioski sformułowane i przedstawiony dokument na etapie postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu i nie rozpatruje powtórnie wniosku o przywrócenie terminu. W konsekwencji, zaskarżonego postanowienia nie sposób podważyć z tego tylko powodu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie uwzględnił okoliczności i dokumentu przedłożonego na ich poparcie, które strona przedstawiła dopiero na etapie postępowania zażaleniowego, co się tyczy przedstawionego wraz z zażaleniem zaświadczenia lekarskiego mającego poświadczać ciężki stan skarżącego z uwagi na covid (wydanego przez lekarza – specjalistę ortopedii i traumatologii narządów ruchu z dnia 10 lutego 2024 r.; por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.07.2005 r., II FZ 450/05).
Pełnomocnik zbudował argumentację zażalenia na założeniu o przedwczesności wydanego przez sąd pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia. W tym zakresie powołał się na postanowienie NSA z 16.03.2007 r., I OSK 269/07. Pełnomocnik jednak nie dostrzegł, że zawarte w nim rozważania przedstawione na tle art. 173 § 1 w zw. z art. 86 § 3 P.p.s.a. pozostają nieadekwatne do niniejszej sprawy. W przywołanym postanowieniu NSA stwierdził, że "sąd do którego trafia skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia nie może wydać jednego orzeczenia w którym jednocześnie odmówi przywrócenia terminu do wniesienia skargi oraz ją odrzuci". Niniejsze postępowanie zażaleniowe dotyczy innej sytuacji procesowej - badana jest prawidłowość rozstrzygnięcia tylko w przedmiocie przywrócenia terminu.
Ponadto, chybione było stanowisko prezentowane w zażaleniu, zgodnie z którym uwagi na złożony wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, postanowienie o odrzuceniu skargi było przedwczesne. Przedmiotem zażalenia jest postanowienie dotyczące przywrócenie terminu. W niniejszym postępowaniu zażaleniowym nie jest zatem badana prawidłowość postanowienia z 13 lutego 2024 r., I SA/Po 24/24, w przedmiocie odrzucenia skargi (strona wniosła osobne zażalenie na ww. orzeczenie i zainicjowało ono osobne postępowanie zażaleniowe).
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI