II FZ 224/14

Naczelny Sąd Administracyjny2014-02-25
NSApodatkoweŚredniansa
udział w postępowaniuuczestnik postępowaniainteres prawnyuzasadnienie postanowieniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymisąd administracyjnyzażalenieNSAWSA

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające dopuszczenia G.S. do udziału w sprawie jako uczestnika, wskazując na wadliwe uzasadnienie sądu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił G.S. dopuszczenia do udziału w sprawie jako uczestnika postępowania, argumentując, że sprawa dotyczy indywidualnej decyzji podatkowej i wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego. G.S. złożył zażalenie, podnosząc naruszenie przepisów Konstytucji i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za skuteczne, stwierdzając, że uzasadnienie postanowienia WSA nie spełnia wymogów ustawowych, w szczególności nie wyjaśniono pojęcia 'interesu prawnego'.

Sprawa dotyczyła zażalenia G.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które odmówiło mu dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. WSA uzasadnił odmowę tym, że sprawa dotyczyła indywidualnej decyzji podatkowej, a G.S. nie wykazał interesu prawnego. G.S. w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP, Ordynacji podatkowej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), kwestionując brak definicji 'interesu prawnego' i 'budynku mieszkalnego' w prawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie jest zasadne, ponieważ uzasadnienie postanowienia WSA nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie przytoczył ani nie zinterpretował art. 33 § 2 p.p.s.a., który stanowił podstawę odmowy, a przede wszystkim nie wyjaśnił kluczowego pojęcia 'interesu prawnego'. NSA uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej G.S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie nie spełnia wymogów ustawowych, ponieważ nie wyjaśniono podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności nie zinterpretowano pojęcia 'interesu prawnego'.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia o dopuszczeniu do udziału w sprawie, nie przytoczył ani nie zinterpretował art. 33 § 2 p.p.s.a. oraz kluczowego pojęcia 'interesu prawnego'.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku (lub postanowienia) powinno zawierać zwięzłe przedstawienie sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W przypadku postanowienia odmawiającego dopuszczenia do udziału w sprawie, sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie przytoczył ani nie zinterpretował przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia (art. 33 § 2 p.p.s.a.) ani kluczowego pojęcia 'interesu prawnego'.

p.p.s.a. art. 33 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia o dopuszczeniu do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. Wymaga wykazania przez wnioskodawcę interesu prawnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis wskazujący, że art. 141 § 4 p.p.s.a. (dotyczący uzasadnienia) stosuje się również do postanowień.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany przez skarżącego w kontekście zasady sprawiedliwości.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany przez skarżącego w kontekście prawa do sądu.

Ordynacja podatkowa art. 166 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przywołany przez skarżącego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnienie postanowienia WSA nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na brak wyjaśnienia podstawy prawnej i pojęcia 'interesu prawnego'.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazał, aby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego nie spełnia ustawowych wymagań, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zostało wyjaśnione pojęcie 'interesu prawnego', a jest ono kluczowym dla rozstrzygnięcia wniosku

Skład orzekający

Antoni Hanusz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne uzasadnienia postanowień sądów administracyjnych, w szczególności dotyczące wyjaśnienia pojęcia 'interesu prawnego' w kontekście dopuszczenia do udziału w postępowaniu jako uczestnik."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów p.p.s.a. w zakresie udziału w postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym – prawa do udziału w sprawie jako uczestnik. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji sądu.

Kiedy odmowa udziału w sprawie staje się wadliwa? NSA wyjaśnia kluczowe błędy WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 224/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-02-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Gd 1431/12 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2014-06-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie w części  i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art.33 § 2, art.141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1431/12 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi M. W.i D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 29 października 2012 r., sygn. akt [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej G.S. i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2013 r., I SA/Gd 1431/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając skargę M. W. i D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 29 października 2012 r. w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego, odmówił G. S. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu Sąd podał, że postępowanie w sprawie dotyczy indywidualnej decyzji podatkowej wydanej na podstawie obowiązującego aktu prawa miejscowego, zaś wnioskodawca nie wykazał, aby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego.
2. W zażaleniu na powyższe postanowienie G. S. wniósł o jego zmianę i dopuszczenie do uczestnictwa, ponieważ odmowa jest "niezgodna z konstytucją i ustawami i elementarnym poczuciem sprawiedliwości." Skarżący wskazał na treść art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: "p.p.s.a.", art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 111 § 1 i 2 p.p.s.a. Według skarżącego jest oczywiste, że każda sprawa podatkowa jest sprawą indywidualną osób fizycznych lub prawnych, nie ma zbiorowych spraw podatkowych. Autor zażalenia podniósł również, że brak jest w polskim prawie administracyjnym i podatkowym legalnej definicji pojęcia "interes prawny" oraz podatkowego rozumienia pojęcia "budynek mieszkalny".
3. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie podlega uwzględnieniu. Na wstępie odnotować należy, że w sprawie ze skargi M. i D. W. wpłynęły dwa wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Pierwszy z nich, którego dotyczy niniejsze postępowanie, złożony został przez G. S. działającego w imieniu własnym, natomiast drugi wniosek został złożony przez G. S. działającego w imieniu Stowarzyszenia [...]. Postanowieniem podjętym na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. WSA w Gdańsku odmówił dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika zarówno G. S., jak i reprezentowanemu przez niego stowarzyszeniu. Pisemne motywy rozstrzygnięcia w przedmiocie obu wniosków przedstawione zostały w jednym uzasadnieniu.
Postanowienie z 20 lutego 2013 r. zaskarżone zostało zarówno przez G. ., jak i reprezentowane przez niego stowarzyszenie. Kwestia dopuszczenia do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia [...] została rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem WSA w Gdańsku z dnia 13 listopada 2013 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 20 lutego 2013 r. Jeśli zaś chodzi o badane obecnie zażalenie G. S. działającego w imieniu własnym, to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ono skuteczne, bowiem uzasadnienie postanowienia z dnia 20 lutego 2013 r. w zakresie, w jakim dotyczy odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu G. S. nie spełnia ustawowych wymagań, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a.
Jak stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten dotyczy nie tylko wyroków, ale również postanowień, zgodnie z art. 166 p.p.s.a. W ocenie Sądu kasacyjnego WSA w Gdańsku nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie wniosku G. S.. Pisemne uzasadnienie postanowienia zredagowane zostało w sześciu akapitach, z czego trzy pierwsze dotyczą okoliczności złożenia obu wniosków oraz opisują ich treść, dwa kolejne odnoszą się do zasadności wniosku złożonego przez Stowarzyszenie [...], natomiast dopiero w ostatnim akapicie Sąd zawarł sformułowanie: "postępowanie w sprawie dotyczy indywidualnej decyzji podatkowej wydanej na podstawie obowiązującego aktu prawa miejscowego, zaś wnioskodawca nie wykazał, aby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego." W żadnym z fragmentów uzasadnienia Sąd pierwszej instancji nie przytoczył treści art. 33 § 2 p.p.s.a., który to przepis stanowił podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie. Sąd wskazał w ostatnim zdaniu, że w przedmiocie wniosku orzeczono na podstawie tego przepisu, jednakże w uzasadnieniu nie dokonano wykładni zawartej w tym przepisie normy prawnej. Przede wszystkim nie zostało wyjaśnione pojęcie "interesu prawnego", a jest ono kluczowym dla rozstrzygnięcia wniosku G.S.. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji winien dokonać wykładni przepisów, które stanowią podstawę rozstrzygnięcia o udziale wnioskodawcy w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI