II FZ 209/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-03-29
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienie od kosztówosoba prawnapodatek od gierNSAWSAzażaleniepostanowienie

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych, uznając, że spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania.

Spółka T. T. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie WSA w Krakowie, które odmówiło jej prawa pomocy w częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych. Spółka argumentowała, że jej majątek, głównie automaty do gier, nie może zostać spieniężony, a sprzedaż nieruchomości byłaby nieodwracalna. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, biorąc pod uwagę jej znaczną działalność gospodarczą, przychody i posiadany majątek.

Przedmiotem sprawy było zażalenie spółki T. T. sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które oddaliło wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka prowadząca działalność w zakresie gier losowych i zakładów wzajemnych wykazała znaczący kapitał zakładowy i zapasowy, wysokie środki trwałe oraz przychody, ale jednocześnie stratę w ostatnim roku obrotowym. WSA uznał, że sama strata nie świadczy o braku środków na pokrycie kosztów sądowych, zwłaszcza przy znacznych aktywach spółki. Spółka w zażaleniu podniosła, że jej majątek, w tym automaty do gier, nie jest łatwo zbywalny, a sprzedaż nieruchomości byłaby nieodwracalna. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że prawo pomocy dla osoby prawnej wymaga wykazania braku środków na pokrycie kosztów. NSA stwierdził, że spółka nie wykazała groźby niewypłacalności, a jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej były gołosłowne. Sąd zwrócił uwagę na znaczną skalę działalności, przychody i posiadany majątek, uznając, że spółka nie udowodniła braku wystarczających środków na koszty postępowania, a jej możliwość płatnicze pozwala na pokrycie wpisu sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Spółka posiada znaczący majątek, przychody i prowadzi działalność na dużą skalę, co świadczy o możliwościach płatniczych. Sama strata w roku obrotowym nie oznacza utraty płynności finansowej ani braku środków na koszty sądowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 252 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpatrując wniosek strony o przyznanie prawa pomocy winien brać pod uwagę jej stan majątkowy i dochody.

P.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Posiadany majątek i skala działalności świadczą o możliwościach płatniczych. Strata w roku obrotowym nie jest równoznaczna z utratą płynności finansowej.

Odrzucone argumenty

Posiadany majątek (automaty do gier) nie może zostać spieniężony. Sprzedaż majątku nieruchomego miałaby charakter nieodwracalny. Wykazanie straty w roku obrotowym uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

dla przyznania prawa pomocy nie jest wystarczające wykazanie, iż rok 2010 został zamknięty stratą. istotna jest bowiem analiza całościowej sytuacji finansowej, na którą po pierwsze składają się posiadany znaczny majątek, ale też ocena, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu. nie wykazała, że boryka się z groźbą niewypłacalności - przedłożone dokumenty świadczą o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody. jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej są gołosłowne.

Skład orzekający

Jerzy Rypina

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy dla osób prawnych, ocena sytuacji finansowej przedsiębiorcy w kontekście kosztów sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki prowadzącej działalność w branży gier losowych, ale ogólne zasady oceny zdolności płatniczej są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają sytuację finansową przedsiębiorców wnioskujących o zwolnienie z kosztów sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i podatkowego.

Czy strata firmy automatycznie zwalnia z kosztów sądowych? NSA wyjaśnia.

Sektor

gry losowe i zakłady wzajemne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 209/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-03-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Rypina /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Kr 1788/11 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2012-01-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 § 2, art. 252 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. T. sp. z o.o. z siedzibą w C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 1788/11 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi T.T. sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 23 sierpnia 2011 r. nr ... w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za czerwiec 2010 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 stycznia 2012 r. (sygn. akt I SA/Kr 1788/11), w którym Sąd oddalił wniosek T. T. sp. z o.o. w C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 23 sierpnia 2011 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za miesiąc czerwiec 2010 r.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że spółka zajmuje się głównie działalnością związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Kapitał zakładowy spółki wynosi 2.550.000 zł, zapasowy 876.137,95 zł, a wartość środków trwałych według bilansu na dzień 31 grudnia 2010 r. wynosiła 3.093.290,54 zł. Ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą w wysokości – 508.189,96 zł przy przychodzie na poziomie 8.817.314,17 zł. Na dzień 31 grudnia 2010 r. spółka posiadała w kasie i na rachunkach kwotę 590 532,98 zł. Z salda rachunku bankowego w B. Banku S.A. z okresu od 19 października 2011 r. do 21 października 2011 r. wynika, że spółka posiada na tym rachunku kwotę 451,88 zł. Podano także, że kondycja spółki pogarsza się. W 2009 r. prowadziła ona działalność przy użyciu 332 automatów, w grudniu 2010 r. posiadała ich 106, a na koniec czerwca 2011 r. - 87. Zmniejszono również liczbę pracowników o 7 osób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych wskazał, że na powyższe wpływ miały następujące czynniki: prowadzenie działalności gospodarczej znacznych rozmiarów (o czym świadczy wielkość przychodów za 2010 r.), dodatnie saldo konta, wysoka wartość kapitału zakładowego spółki i dysponowanie środkami trwałymi wycenianymi na sumę ponad trzy miliony zł (grunty, urządzenia techniczne, maszyny, środki transportu oraz inne środki trwałe). Sąd orzekł, że dla przyznania prawa pomocy nie jest wystarczające wykazanie, iż rok 2010 został zamknięty stratą. Istotna jest bowiem analiza całościowej sytuacji finansowej, na którą po pierwsze składają się posiadany znaczny majątek, ale też ocena, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Sąd dodał, że powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu.
Spółka nie zgodziła się z postanowieniem Sądu i wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie prawa procesowego tj. art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych i odmowę udzielenia tego zwolnienia w jakiejkolwiek części. W uzasadnieniu wskazała, że posiadany majątek nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, które w wyniku wprowadzenia nowych przepisów mogą być eksploatowane jedynie do czasu wygaśnięcia udzielonej licencji. Natomiast sprzedaż majątku nieruchomego spółki miałoby charakter nieodwracalny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie spółki należało oddalić.
Instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej została uregulowana w art. 246 § 2 P.p.s.a. i zgodnie z nią prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy zauważyć, iż regulacja zawarta w treści art. 246 § 2 cytowanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 tej ustawy, stosownie, do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym, to do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą.
Należy podkreślić, że z treści art. 252 § 1 P.p.s.a. wynika, iż sąd rozpatrując wniosek strony o przyznanie prawa pomocy winien brać pod uwagę jej stan majątkowy i dochody. Pod pojęciem stanu majątkowego należy przy tym rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym.
Przechodząc zaś do rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się ze stanowiskiem spółki, że zaskarżone postanowienie narusza art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji dokonał rzetelnej analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy i zawartego w nim oświadczenia o majątku i dochodach, a także dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i doszedł do słusznego przekonania, że spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżąca w istocie nie wykazała, że boryka się z groźbą niewypłacalności - przedłożone dokumenty świadczą o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody. Zasadnie Sąd uznał, że wykazanie w danym roku podatkowym starty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. W rozpatrywanej sprawie spółka nie przedłożyła żadnych dowodów na ryzyko utraty płynności finansowej, a jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej są gołosłowne. O możliwościach płatniczych spółki świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą.
Ponadto, za nieuwzględnieniem wniosku przemawiało porównanie wysokości wpisu, jaki strona zobowiązana jest uiścić w przedmiotowej sprawie (a także pozostałych sprawach zawisłych przed WSA w Krakowie łącznie w wysokości ok. 8.000 zł) z przychodem netto spółki oraz poniesionymi kosztami działalności operacyjnej. Analiza możliwości płatniczych spółki doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że nie istnieją przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez spółkę postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie jako niezasadne w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI