II FZ 2060/14

Naczelny Sąd Administracyjny2014-12-18
NSApodatkoweŚredniansa
koszty sądowepomoc prawna z urzęduwynagrodzenie adwokatanależność pieniężnapostępowanie sądowoadministracyjnepodatek rolnyłączny zobowiązanie pieniężnezażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA dotyczące zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, uznając, że sprawa dotyczyła należności pieniężnej.

NSA rozpatrzył zażalenie na postanowienie WSA w przedmiocie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skarżący adwokat domagał się wyższej kwoty, argumentując, że sprawa nie dotyczyła należności pieniężnej, lecz kwestii podmiotowej. Sąd uznał jednak, że decyzja SKO, utrzymująca w mocy decyzję o łącznym zobowiązaniu pieniężnym, bezpośrednio wiązała się z należnością pieniężną, co uzasadniało zastosowanie niższej stawki wynagrodzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach dotyczące zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. WSA przyznał adwokatowi kwotę 73,80 zł, opierając się na stawce dla spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Skarżący domagał się zasądzenia wyższej kwoty (295,20 zł), zarzucając błędne zastosowanie przepisów i niezastosowanie stawek dla spraw, które nie dotyczą należności pieniężnych, lecz kwestii podmiotowych. Sąd odwoławczy podkreślił, że o tym, czy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, decyduje jej bezpośredni związek z zaskarżonym aktem. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję ustalającą łączny podatek rolny w kwocie 46 zł. NSA uznał, że decyzja SKO była bezpośrednio związana z należnością pieniężną, co uzasadniało zastosowanie niższej stawki wynagrodzenia adwokata zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ustalana na podstawie stawki obliczonej od wartości przedmiotu sprawy, jeśli sprawa dotyczy należności pieniężnej. W pozostałych przypadkach stosuje się stałą kwotę.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił dwie stawki wynagrodzenia adwokata z urzędu: jedną dla spraw dotyczących należności pieniężnych (gdzie stawka zależy od wartości przedmiotu sprawy) i drugą dla pozostałych spraw (stała kwota). Kluczowe jest ustalenie, czy zaskarżony akt bezpośrednio konkretyzował należność pieniężną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 18 § 1 pkt 1 lit. a

Stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawka obliczona na podstawie § 6.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 1

Stawki minimalne przy wartości przedmiotu sprawy do 500 zł – 60 zł.

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2 i § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 127

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję ustalającą konkretną kwotę podatku rolnego, była bezpośrednio związana z należnością pieniężną.

Odrzucone argumenty

Sprawa nie dotyczy sporu o wysokość należnego podatku, lecz kwestii podmiotowej (właściwych osób zobowiązanych do płacenia podatku). Należało zastosować stawkę wynagrodzenia dla spraw, które nie dotyczą kwestii spornej wysokości zobowiązania pieniężnego.

Godne uwagi sformułowania

bezpośredni związek między należnością pieniężną a obejmującym ją aktem zachodzi wtedy, gdy w danym akcie organ konkretyzuje (z reguły określa wysokość) tę należność istota tej zasady [dwuinstancyjności] wyraża się w tym, że każda sprawa jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w sprawach sądowoadministracyjnych, w szczególności rozróżnienie między sprawami dotyczącymi należności pieniężnych a innymi kwestiami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rozporządzenia w sprawie wynagrodzeń adwokatów i konkretnego typu sprawy (podatek rolny), ale zasada interpretacji jest szersza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu ustalania kosztów zastępstwa procesowego z urzędu, co jest istotne dla prawników praktyków, choć nie ma szerokiego oddźwięku społecznego.

Jak sąd ustala wynagrodzenie adwokata z urzędu? Kluczowe rozróżnienie w sprawach podatkowych.

Dane finansowe

WPS: 46 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 2060/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-12-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
I SA/Ke 406/14 - Wyrok WSA w Kielcach z 2014-09-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zawarte w pkt II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 406/14, w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem, zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (dalej: "WSA") z dnia 2 czerwca 2010 r., Sąd pierwszej instancji przyznał od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata K. K. kwotę 73,80 zł, w tym 13,80 zł podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wchodzące w skład tych kosztów wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie, WSA ustalił biorąc pod uwagę stawkę określoną w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z § 6 pkt 1 i 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461, dalej: "rozporządzenie"). Zgodnie z powołanym przepisem (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a"), stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6. Natomiast zgodnie z § 6 pkt 1 stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy do 500 zł – 60 zł.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 2 i zasądzenie na rzecz adw. K, K. kwoty 240 zł plus należny podatek od towarów i usług tj. 55, 20 zł, łącznie 295,20 zł. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- naruszenie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia, poprzez jego błędne zastosowanie, podczas, gdy sprawa rozpoznawana przez Sąd nie dotyczy sporu o wysokość należnego podatku lecz kwestię podmiotową, a to właściwych osób zobowiązanych do płacenia podatku;
- art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, poprzez przyjęcie, że sprawa dotyczy kwestii spornej wysokości zobowiązania pieniężnego, podczas, gdy sprawa dotyczy podmiotów zobowiązanych do płacenia należności podatkowych.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż WSA błędnie uznał, że w sprawie przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna. W ocenie autora zażalenia, przedmiotem zaskarżenia w sprawie była kwestia podmiotów – osób wpisanych w decyzji jako zobowiązanych do płacenia należności podatkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodne z ogólną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego, wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zasada ta doznaje ograniczenia w wypadkach określonych w przepisach szczególnych, do których należą m.in. uregulowania dotyczące zwrotu kosztów postępowania między stronami. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego zalicza się m.in. jego wynagrodzenie, które nie może przekroczyć stawek opłat określonych w odrębnych przepisach (art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a.), tj. przywołanym powyżej rozporządzeniu. Rozporządzenie przewiduje dwa sposoby ustalania wysokości wynagrodzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji: w sprawach w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, wysokość wynagrodzenia jest uzależniona od wartości przedmiotu sprawy (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a", natomiast w pozostałych sprawach wynagrodzenie ustalane jest w stałej kwocie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c").
O tym czy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna decyduje jej bezpośredni związek z zaskarżonym aktem. Jak wskazano w postanowieniu NSA z dnia 16 stycznia 2009 r. (sygn. akt. I FSK 1855/08) "bezpośredni związek między należnością pieniężną a obejmującym ją aktem zachodzi wtedy, gdy w danym akcie organ konkretyzuje (z reguły określa wysokość) tę należność". Podobny pogląd NSA wyraził także m.in. w orzeczeniach z dnia 22 grudnia 2008 r. (sygn. akt I FZ 505/08) oraz z dnia 23 września 2008 r. (sygn. akt I FZ 239/08). Wszystkie wymienione wyżej orzeczenia zapadły w sprawach dotyczących ustalenia rodzaju wpisu sądowego, jednak poglądy w nich wyrażone pozostają aktualne, w sprawach dotyczących określenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika, z uwagi na to samo kryterium ustalenia rodzaju wpisu, jak i ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.
W świetle powyższego należy zauważyć, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, istotne jest ustalenie, czy akt, który w niniejszej sprawie objęty był skargą do sądu administracyjnego, konkretyzował należność pieniężną.
Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach (dalej: "SKO") z dnia 7 maja 2014 r., którą wydano w następstwie odwołania od decyzji z dnia 22 stycznia 2014 r. wydanej przez Burmistrza Gminy W., jako organu pierwszej instancji. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji ustalała podatek rolny J. K., M. K. i A. K. w ramach tzw. łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 46 zł na rok 2014 r. Decyzja ta była przedmiotem odwołania do SKO, które utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Należy podkreślić, iż w decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zawarto rozstrzygnięcie określające wysokość zobowiązania podatkowego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 2008 r. (sygn. akt. I FSK 374/07) "zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, wyrażoną w art. 127 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji, a zatem nie może się ograniczyć tylko do kontroli organu pierwszej instancji. Innymi słowy istota tej zasady wyraża się w tym, że każda sprawa jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta; najpierw przez organ pierwszej instancji, a w razie wniesienia odwołania, przez organ drugiej instancji.". Odnosząc ten pogląd na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że SKO ponownie rozpoznało i rozstrzygnęło sprawę, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 22 stycznia 2014 r. Prowadzi to do wniosku, iż w treści decyzji organu odwoławczego zawarte były rozstrzygnięcia identyczne z tymi, jakie podjął organ pierwszej instancji, w tym także rozstrzygnięcie ustalające podatek rolny w ramach tzw. łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 rok.
W świetle powyższych rozważań, uznać należy, że decyzja SKO była bezpośrednio związana z należnością pieniężną, którą stanowiła kwota ustalonego w podatku rolnym za 2014 r. w wysokości 46 zł. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji uwzględnił ten fakt, przy ustalaniu wysokości kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia adwokata biorącego udział w postępowaniu. Podstawą rozstrzygnięcia zasadnie zatem były przepisy art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a" w związku z § 6 pkt 1 i § 2 ust. 3 rozporządzenia.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI