II FZ 1839/14

Naczelny Sąd Administracyjny2014-12-10
NSApodatkoweŚredniansa
skarga kasacyjnawpis sądowyprawo pomocyodrzucenie skargiupadłośćkoszty sądoweart. 220 p.p.s.a.art. 6 EKPCNSAWSA

NSA oddalił zażalenie spółki w upadłości na odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieopłacenia wpisu sądowego, podkreślając związanie orzeczeniem o odmowie prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną spółki w upadłości układowej z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, mimo wezwania. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 6 EKPC i twierdząc, że sytuacja finansowa uniemożliwia opłacenie licznych spraw. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że spółka dąży do podważenia prawomocnego postanowienia o odmowie prawa pomocy i że nieuiszczenie wpisu obligowało sąd do odrzucenia skargi.

Sprawa dotyczy zażalenia spółki "G." sp. z o.o. w upadłości układowej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, które odrzuciło jej skargę kasacyjną. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, ponieważ po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy (które nie uwzględniło wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych), pełnomocnik spółki nie uiścił wymaganego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wyznaczonym terminie. Spółka w zażaleniu podniosła zarzut naruszenia art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, twierdząc, że pozbawiono ją prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Argumentowała, że jej bardzo zła sytuacja finansowa, wynikająca z ogłoszenia upadłości i prowadzenia około 310 analogicznych spraw z wysokimi sumami wpisów, uniemożliwia opłacenie należności. Podkreśliła również, że sprawy dotyczą przepisów prawa podatkowego sprzecznych z Konstytucją, a zmiany w tym zakresie miały charakter szykan. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądów kasacyjnych w podobnych sprawach. Sąd wskazał, że spółka w istocie dąży do podważenia skutków prawnych prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, co jest niedopuszczalne ze względu na związanie sądu tym orzeczeniem (art. 170 p.p.s.a.) i powagę rzeczy osądzonej. Podkreślono, że zaskarżone orzeczenie nie narusza art. 6 EKPC, gdyż spółka miała możliwość realizacji prawa do sądu, a ocena jej możliwości finansowych została już dokonana. Wobec odmowy zwolnienia od kosztów, wezwanie do uiszczenia wpisu było uzasadnione, a jego nieuiszczenie obligowało sąd do odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, po prawomocnym postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy, nie narusza art. 6 EKPC, ponieważ spółka miała możliwość realizacji prawa do sądu, a sąd jest związany orzeczeniem o prawie pomocy.

Uzasadnienie

Sąd jest związany prawomocnym orzeczeniem o odmowie przyznania prawa pomocy. Nieuiszczenie wymaganego wpisu sądowego po odmowie zwolnienia od kosztów obliguje sąd do odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Spółka nie może w zażaleniu podważać oceny jej sytuacji finansowej dokonanej w postępowaniu o prawo pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 220 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obliguje sąd do odrzucenia skargi kasacyjnej w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego mimo wezwania, po wcześniejszej odmowie przyznania prawa pomocy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy ma charakter wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej po prawomocnej odmowie przyznania prawa pomocy obliguje sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany prawomocnym orzeczeniem o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 170 p.p.s.a.). Zażalenie nie może służyć podważeniu oceny sytuacji finansowej dokonanej w postępowaniu o prawo pomocy.

Odrzucone argumenty

Odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia wpisu narusza art. 6 EKPC, ponieważ spółka w upadłości nie była w stanie uiścić opłat. Zmiany w prawie podatkowym dotyczące hazardu miały charakter szykan i doprowadziły spółkę do upadłości.

Godne uwagi sformułowania

spółka dąży w istocie do podważenia skutków prawnych prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmawiającego przyznania prawa pomocy rozpoznawana sprawa nie dotyczy zasadności odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, czego nie dostrzega spółka formułując takie a nie inne argumenty w zażaleniu, ale zasadności zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 220 § 3 p.p.s.a. w myśl art. 170 p.p.s.a., rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy ma charakter wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. uznanie zażalenia za zasadne prowadziłoby do wzruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

Skład orzekający

Małgorzata Wolf - Kalamala

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania sądu orzeczeniem o prawie pomocy i konsekwencji nieopłacenia skargi kasacyjnej po odmowie zwolnienia od kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki w upadłości i jej argumentacji opartej na art. 6 EKPC w kontekście opłat sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne stosowanie przepisów proceduralnych dotyczących opłat sądowych i prawa pomocy, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak sądy podchodzą do argumentów opartych na EKPC w kontekście finansowych trudności stron.

Upadłość spółki a wpis od skargi kasacyjnej – czy prawo pomocy chroni przed odrzuceniem pisma?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 1839/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-10-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Wolf- Kalamala /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Sygn. powiązane
II FZ 1066/14 - Postanowienie NSA z 2014-07-28
I SA/Ol 228/13 - Postanowienie WSA w Olsztynie z 2014-01-31
II FZ 778/13 - Postanowienie NSA z 2013-11-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 220 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Kalamala po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "G." sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 228/13 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "G." sp. z o.o. z siedzibą N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 6 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier za czerwiec 2010 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 228/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną G. sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. (zwanej dalej: "spółką").
W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy (nie uwzględniającym żądania skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych), wezwano pełnomocnika spółki do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej przez stronę skargi kasacyjnej, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia wniesionego środka odwoławczego. Mimo prawidłowego doręczenia wezwania, należny wpis od skargi kasacyjnej nie został opłacony.
Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną spółki w oparciu o art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.").
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie jego uchylenie i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Strona podniosła zarzut naruszenia art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "Konwencja", poprzez pozbawienie strony prawa do sprawiedliwego i publicznego rozparzenia sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że z uwagi na bardzo złą sytuację finansową Sąd Rejonowy [...] ogłosił upadłość spółki. Skarżąca podkreśliła, że prowadzi równocześnie około 310 analogicznych spraw, w których zsumowana wartość wpisów przekracza 300.000 zł. Biorąc pod uwagę stan upadłości oraz kwotę, którą spółka powinna była uiścić we wszystkich sprawach, zarzut naruszenia art. 6 Konwencji należy – zdaniem strony - uznać za zasadny. Autor zażalenia zwrócił uwagę, że skargę kasacyjną wniesiono w sprawie, która dotyczy zastosowania przepisów prawa podatkowego, pozostających w sprzeczności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek ich wprowadzenia sytuacja finansowa spółki uległa znacznemu pogorszeniu. Zmiany prawa w tym zakresie miały charakter szykan i były podyktowane bieżącymi względami politycznymi. Zdaniem strony, władza publiczna doprowadza z jednej strony spółki zajmujące się hazardem do upadłości, z drugiej zaś odmawia im przyznania prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnie orzekającym w pełni podziela stanowisko Sądu kasacyjnego wyrażone na gruncie - tożsamych do rozpoznawanej - spraw dotyczących odrzucenia skarg kasacyjnych spółki z uwagi na ich nieopłacenie (zob. postanowienia NSA z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1743-1749/14 – treść postanowień dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W powołanych orzeczeniach trafnie wskazywano, że zarówno treść podniesionego przez autora zażalenia zarzutu, jak i jego uzasadnienie, prowadzą do wniosku, że spółka dąży w istocie do podważenia skutków prawnych prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmawiającego przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 19 maja 2014 r. i postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 1066/14).
Zaskarżone orzeczenie Sądu pierwszej instancji nie narusza art. 6 Konwencji, ponieważ w ramach obowiązujących norm prawa procesowego spółka miała możliwość realizacji przysługującego jej prawa do sądu. Możliwość ponoszenia przez spółkę kosztów postępowania sądowego została oceniona przez sądy administracyjne obu instancji. Analizowane zażalenie nie może prowadzić do podważenia tej oceny, ponieważ rozpoznawana sprawa nie dotyczy zasadności odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, czego nie dostrzega spółka formułując takie a nie inne argumenty w zażaleniu, ale zasadności zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 220 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w myśl art. 170 p.p.s.a., rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy ma charakter wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Związanie to oznacza, że Sąd musi uwzględnić stan prawny utworzony tym orzeczeniem. Tym samym uznanie zażalenia za zasadne prowadziłoby do wzruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
W świetle przedstawionych uwag przyjąć należało, że wobec odmowy zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej było uzasadnione, zaś okoliczność nieuiszczenia należnej opłaty (niekwestionowana przez stronę) obligowała Sąd do odrzucenia skargi kasacyjnej w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI