II FZ 183/13

Naczelny Sąd Administracyjny2013-04-26
NSApodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminuzażaleniewpis sądowybrak winystarannośćprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie o wpisie sądowym, uznając brak uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie o wpisie sądowym, wskazując na brak uprawdopodobnienia braku winy. Skarżący argumentował chorobą i brakiem środków finansowych. NSA uznał, że przedstawione okoliczności nie uprawdopodobniły braku winy, a choroba nie stanowiła samoistnej przesłanki przywrócenia terminu bez wykazania jej wpływu na niemożność działania.

Sprawa dotyczy zażalenia R. G. na postanowienie WSA w Gdańsku, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie o wpisie sądowym. WSA odmówił przywrócenia terminu, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w jego niedochowaniu. Skarżący powoływał się na zły stan zdrowia i brak środków finansowych, które uniemożliwiły mu terminowe złożenie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uznał, że rozstrzygnięcie WSA jest zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę staranne działanie, a przywrócenie terminu jest możliwe tylko wyjątkowo, gdy strona dopuściła się co najwyżej lekkiego niedbalstwa. NSA stwierdził, że okoliczności podane przez skarżącego nie uprawdopodobniły braku winy, a choroba, nawet jeśli wystąpiła, nie została wykazana jako bezpośrednia przyczyna uniemożliwiająca podjęcie czynności procesowej przy dołożeniu należytej staranności. Uzasadnienie ograniczyło się do gołosłownego stwierdzenia, co nie spełnia wymogów prawnych. W związku z tym NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie uprawdopodobni braku winy w niedochowaniu terminu i nie wykaże, że stan zdrowia uniemożliwił podjęcie czynności procesowej przy dołożeniu należytej staranności.

Uzasadnienie

Choroba nie jest samoistną przesłanką przywrócenia terminu; konieczne jest wykazanie, że uniemożliwiła ona podjęcie czynności procesowej pomimo dołożenia należytej staranności. Brak środków finansowych również nie zwalnia z obowiązku wykazania braku winy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewiduje możliwość przywrócenia terminu na wniosek strony, pod warunkiem uprawdopodobnienia braku winy w przekroczeniu terminu.

p.p.s.a. art. 87 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewiduje możliwość przywrócenia terminu na wniosek strony, pod warunkiem uprawdopodobnienia braku winy w przekroczeniu terminu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogu uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu. Niewykazanie przez skarżącego, że stan zdrowia faktycznie uniemożliwił mu podjęcie czynności procesowej przy dołożeniu należytej staranności.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na stanie zdrowia i braku środków finansowych jako podstawie do przywrócenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa choroba nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu, w tym sensie, że musi ona stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć gołosłownego stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwił wniesienie zażalenia

Skład orzekający

Małgorzata Wolf - Kalamala

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście choroby i braku środków finansowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wpisem sądowym i zażaleniem na zarządzenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady dotyczące przywracania terminów procesowych, co jest kluczowe dla praktyków. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi dobry przykład stosowania prawa.

Kiedy choroba i brak pieniędzy nie wystarczą, by przywrócić termin procesowy? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 183/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-03-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Wolf- Kalamala /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Gd 753/12 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2013-07-11
II FZ 100/13 - Postanowienie NSA z 2013-04-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 86 par. 1, art. 87 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Kalamala po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 753/12 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 9 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej za 2010 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 753/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu R. G. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 lipca 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, pod rygorem jej odrzucenia. Odpis tego zarządzenia, zawierający prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, został doręczony skarżącemu w dniu 7 sierpnia 2012 r. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie uiszczenia wpisu upłynął zatem z dniem 14 sierpnia 2012 r.
W dniu 22 sierpnia 2012 r. R. G. złożył zażalenie na przedmiotowe zarządzenie wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Skarżący argumentował, że stan jego zdrowia w okresie pomiędzy doręczeniem zaskarżonego zarządzenia a wniesieniem zażalenia uniemożliwił mu terminowe podjęcie działań. Ponadto podał, że z powodu braku środków utrzymania oraz ubezpieczenia nie mógł skorzystać z porady lekarskiej refundowanej przez NFZ, ani w formie odpłatnej. Nie miał też możliwości złożenia zażalenia za pośrednictwem poczty (ze względów finansowych) ani osobiście (ze względów zdrowotnych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, opierając się na unormowaniach zawartych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."), wyjaśnił, że wskazane przez stronę okoliczności nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, a ponadto nie uniemożliwiały złożenia zażalenia w przewidzianym do tego terminie.
W zażaleniu R. G. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia podnosząc, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji uniemożliwa mu w istocie dochodzenie swoich praw, ogranicza konstytucyjne prawo do sprawiedliwego procesu i sankcjonuje sprzeczne z prawem decyzje administracyjne. Ponadto skarżący opisując dotychczasowy przebieg postępowania powtórzył twierdzenia zawarte we wniosku o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepisy art. 86 § 1 zd. 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. przewidują bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odpowiada prawu.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162, publ. Mon. Prawn. 2003/8/340 i z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 997/10 – treść orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl - zwanej dalej: "CBOSA"). Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11 i z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 459/10 – treść orzeczeń dostępna w CBOSA).
W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należało, że powołane przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniały braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia zażalenia. Skarżący wywodził, że opóźnienie było spowodowane jego stanem zdrowia, który wykluczał terminowe złożenie zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Podkreślenia wymaga, że choroba nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu, w tym sensie, że musi ona stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć (por. np. postanowienia NSA: z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 643/11 i z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/11 – treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania.
Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie mogła zatem stanowić argumentacja ograniczająca się do gołosłownego stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwił wniesienie zażalenia. Przyczyna uchybienia terminowi wskazana przez stronę, oprócz tego, że nie została w jakikolwiek sposób uprawdopodobniona, nie wyjaśniała w istocie, dlaczego podjęcie czynności procesowej w przewidzianym do tego terminie nie było możliwe.
W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia wniesionego w niniejszej sprawie.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI