II FZ 1373/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił spółce "G." sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka argumentowała, że zmiana przepisów o grach hazardowych pogorszyła jej sytuację finansową, uniemożliwiając uzyskanie nowych zezwoleń i prowadząc do zakończenia działalności najpóźniej w 2015 r. Podkreślała brak środków na wpis od skargi, znaczący spadek przychodów, przeznaczanie wpływów na daniny publiczne oraz zajęcie rachunków bankowych. Sąd pierwszej instancji, analizując dane finansowe spółki (przychody, straty, aktywa, rezerwy, zysk netto), uznał, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów. Stwierdził, że spółka kontynuuje działalność na dużą skalę, dysponuje rezerwami i środkami finansowymi, a twierdzenie o niemożności zgromadzenia środków z powodu zajęcia rachunków jest nieprawdziwe. Spółka wniosła zażalenie do NSA, podtrzymując argumentację o braku środków i niemożności ich zgromadzenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony i ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w wyjątkowo złej sytuacji materialnej. Stwierdził, że spółka nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Koszty sporów sądowych są częścią kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, a ich ponoszenie należy badać z uwzględnieniem przychodów. Nawet wykazanie straty nie oznacza automatycznie utraty płynności finansowej. Sąd zwrócił uwagę na możliwość pozyskania środków poprzez dopłaty wspólników (art. 177 KSH) oraz na fakt, że zajęcie rachunków bankowych nie wyklucza możliwości korzystania z nich w określonym zakresie. Nowelizacja ustawy o grach hazardowych nie wyłącza obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, które są związane z ryzykiem prowadzenia działalności. Wobec tego, NSA uznał, że nie zaszły przesłanki do obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy dla osób prawnych, zwłaszcza w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej, wykazywania strat, posiadania majątku i zajęcia rachunków bankowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki prowadzącej działalność regulowaną (gry hazardowe) i jej finansów, ale ogólne zasady dotyczące prawa pomocy są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółka z o.o., wykazując straty finansowe i posiadając zajęte rachunki bankowe, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Spółka, mimo wykazywanych strat i zajęcia rachunków bankowych, dysponuje znacznym majątkiem, generuje przychody, a koszty sporów sądowych stanowią element ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej. Zajęcie rachunków nie oznacza całkowitej niemożności korzystania z nich, a strata księgowa nie jest tożsama z niewypłacalnością. Spółka powinna wykazać, że podjęła wszelkie niezbędne działania w celu zdobycia funduszy.
Czy koszty prowadzenia działalności gospodarczej, w tym zobowiązania cywilnoprawne, mogą mieć pierwszeństwo zaspokojenia przed kosztami sądowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty sądowe, jako zobowiązania publicznoprawne, nie mogą być postponowane na rzecz wydatków związanych z działalnością gospodarczą.
Uzasadnienie
Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, takimi jak koszty sądowe, i w konsekwencji nie uzasadniają zwolnienia z tych kosztów.
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 246 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie prawnej, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
P.p.s.a. art. 243 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy może zostać przyznane na wniosek strony.
k.s.h. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału, co może być wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA.
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty sporów sądowych stanowią element ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej. • Strata księgowa nie jest tożsama z utratą płynności finansowej. • Zajęcie rachunków bankowych nie wyklucza możliwości korzystania z nich w określonym zakresie. • Możliwość pozyskania środków poprzez dopłaty wspólników. • Koszty sądowe jako zobowiązania publicznoprawne mają pierwszeństwo przed wydatkami cywilnoprawnymi.
Odrzucone argumenty
Zmiana przepisów o grach hazardowych znacząco pogorszyła warunki prowadzenia działalności gospodarczej. • Spółka nie może uzyskać nowych zezwoleń, a działalność zakończy się najpóźniej w 2015 r. • Spółka nie posiada środków na opłacenie wpisu od skargi z powodu spadku przychodów i przeznaczania środków na daniny publiczne. • Łączna wysokość wydatków przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. • Posiadane środki trwałe (automaty) nie dają się zbyć. • Posiadane rachunki bankowe są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym. • Suma należnych wpisów w analogicznych sprawach przekroczy 300 000 zł.
Godne uwagi sformułowania
Celem instytucji prawa pomocy [...] jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym [...] znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej • Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą • Koszty sporów sądowych stanowią część kosztów prowadzenia działalności gospodarczej • Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania [...] i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. • Przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego • Osoba prawna [...] nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków.
Skład orzekający
Grzegorz Krzymień
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy dla osób prawnych, zwłaszcza w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej, wykazywania strat, posiadania majątku i zajęcia rachunków bankowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki prowadzącej działalność regulowaną (gry hazardowe) i jej finansów, ale ogólne zasady dotyczące prawa pomocy są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają sytuację finansową przedsiębiorców ubiegających się o pomoc prawną, co jest istotne dla wielu firm borykających się z trudnościami. Pokazuje też, że nawet duże straty nie gwarantują zwolnienia z kosztów.
“Czy duża strata i zajęte konto to wystarczający powód do zwolnienia z kosztów sądowych? NSA wyjaśnia.”
Sektor
gry hazardowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.