II FZ 134/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-14
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITprzywrócenie terminudoręczenieoperator pocztowyskarżącyzażaleniesądy administracyjne

NSA uchylił postanowienie WSA i przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej, uznając, że skarżący wykazał staranność w dbaniu o swoje interesy mimo problemów z doręczeniem przesyłki przez operatora pocztowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący twierdził, że nie otrzymał awiza mimo przebywania w domu, a problemy z doręczeniem wynikają z winy operatora pocztowego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, przywracając termin do wniesienia skargi, podkreślając staranność skarżącego i wątpliwości co do prawidłowości doręczenia przez pocztę.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie WSA w Lublinie, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący argumentował, że nie otrzymał awiza od listonosza, mimo że przebywał w domu, a problemy z doręczeniem wynikają z winy operatora pocztowego. WSA uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza że nie przedstawił sądowi dowodów na rozpatrzenie reklamacji złożonej na pocztę. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej. NSA podkreślił, że skarżący wykazał się starannością, sam kontaktując się z organem w sprawie postępu postępowania. Sąd zwrócił uwagę na wątpliwości co do prawidłowości doręczenia przesyłki przez operatora pocztowego, wskazując, że nawet sam operator nie zawsze jest w stanie udowodnić prawidłowe umieszczenie awiza w skrzynce. NSA uznał, że skarżący uprawdopodobnił wystąpienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, a jego działania świadczyły o dbałości o własne interesy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli skarżący wykaże staranność w dbaniu o swoje interesy i uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skarżący wykazał staranność, sam inicjując kontakt z organem. Wątpliwości co do prawidłowości doręczenia przez pocztę, w tym brak dowodów na pozostawienie awiza, pozwalają na przywrócenie terminu, nawet jeśli skarżący nie przedstawił ostatecznej odpowiedzi poczty na reklamację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 86

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący wykazał staranność w dbaniu o własne interesy. Nie można wykluczyć, że awizo nie zostało pozostawione w skrzynce pocztowej. Operator pocztowy nie posiada dowodu na prawidłowe umieszczenie awiza w skrzynce. Pismo poczty ustosunkowujące się do reklamacji jest pismem ogólnym i nie wnosi nic do sprawy.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie przedstawił sądowi rozpatrzenia reklamacji. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.

Godne uwagi sformułowania

za zaniedbanie nie można uznać sytuacji, kiedy przesyłka zaadresowana na właściwy adres nie zostaje doręczona ani nie pozostawiono w skrzynce zawiadomienia o próbie jej doręczenia. Oczywiście nie jest możliwe wykazanie, że taka okoliczność faktycznie miała miejsce w niniejszej sprawie. (...) Jednak wskazane dla przywrócenia terminu dla uchybionej czynności nie jest konieczne udowodnienie okoliczności mających wpływ na zaistniałe uchybienie, ale wystarczy uprawdopodobnienie wystąpienia takich okoliczności. Czynności związane z podjęciem doręczenia przesyłek przez operatora oraz ich awizowanie nie wymagają uwierzytelnienia ich wykonania.

Skład orzekający

Małgorzata Wolf- Kalamala

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w przypadku problemów z doręczeniem przez operatora pocztowego, nacisk na staranność strony i uprawdopodobnienie braku winy."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, gdzie kluczowe jest prawidłowe doręczenie pism procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy z doręczaniem przesyłek przez pocztę i ich wpływ na postępowanie sądowe, co jest częstym problemem dla wielu obywateli i przedsiębiorców.

Problemy z pocztą zablokowały Ci skargę? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak odzyskać utracony termin!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 134/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Wolf- Kalamala /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Lu 524/23 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2024-05-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin do wniesienia skargi kasacyjnej
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 86, art. 188, art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf- Kalamala po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia RP na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 524/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi RP na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 9 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego os osób fizycznych za 2016 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do wniesienia skargi.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 2 listopada 2023 r., I SA/Lu 524/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lubinie odmówił RP (zwanemu dalej Skarżącym) przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Skarżący argumentował, że awizowanie przesyłki od organu rzeczywiście
potwierdza pocztowy system śledzenia przesyłek, jednak Skarżący we wskazanych dniach awizowania przebywał w domu, listonosz u niego nie pojawiał się, nie miał też
w oddawczej skrzynce pocztowej żadnego awiza. Zatem nie było rzeczywistej próby
doręczenia przesyłki. Dodał, że codziennie sprawdza skrzynkę pocztową.
Po powzięciu wiedzy o wadliwym doręczeniu, 3 sierpnia 2023 r. Skarżący
zgłosił reklamację na działanie poczty i czeka na rozpatrzenie reklamacji, gdyż
przysługuje na to poczcie 30 dni. W ocenie skarżącego uchybienie terminu do wniesienia skargi wynika wyłącznie z winy operatora pocztowego.
Zarządzeniem z 27 września 2023 r. WSA wezwał Skarżącego do udzielenia odpowiedzi, czy poczta rozpatrzyła złożoną reklamację.
Skarżący poinformował sąd, że do dnia sporządzenia tego pisma poczta "nie udzieliła pełnej i ostatecznej odpowiedzi". Sąd zwrócił uwagę, że Skarżący nie nadesłał sądowi kopii pism otrzymanych z poczty dla uprawdopodobnienia swoich twierdzeń. Dlatego zdaniem sądu pierwszej instancji Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
W zażaleniu wniesionym w terminie Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z pisma poczty z 9 sierpnia 2023 r. stanowiącego zawiadomienie o rozpatrzeniu skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy.
Należy podkreślić, że Skarżący wykazał staranność w dbaniu o własne interesy.
W związku z długim milczeniem organu Skarżący sam skierował do organu pismo 12 lipca 2023 r. z pytaniem, na jakim etapie znajduje się sprawa. Organ wówczas odpowiedział, że decyzja została już wydana 9 marca 2023, a wysłana na adres Skarżącego następnego dnia. Rzekomo była awizowana 14 marca 2023 r. i 22 marca 2024. i uznana za doręczoną 29 marca 2023 r. 3 sierpnia 2023 r. Skarżący wniósł reklamację na działanie poczty, podnosząc, że nie miał w skrzynce awizo.
Skarżący wskazał, że nie przedstawił sądowi rozpatrzenia reklamacji bowiem
z pisma tego niewiele wynika i jest ono wewnętrznie sprzeczne.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I GZ 74/18 zauważył, że "za zaniedbanie nie można uznać sytuacji, kiedy przesyłka zaadresowana na właściwy adres nie zostaje doręczona ani nie pozostawiono w skrzynce zawiadomienia o próbie jej doręczenia. Oczywiście, jeśli znany jest fakt braku lub wadliwego doręczania przesyłek należy to zasygnalizować właściwej placówce pocztowej (np. w formie reklamacji) nie oznacza to jednak, że adresat może w jakikolwiek sposób swoimi działaniami wyeliminować uchybienia w doręczaniu przesyłek. Nie leży to po stronie jego obowiązków związanych z umożliwieniem dostarczenia przesyłki pod wskazany przez niego adres (tak też NSA w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2018 r. II OZ 41/18). (...) Oczywiście nie jest możliwe wykazanie, że taka okoliczność faktycznie miała miejsce w niniejszej sprawie. (...) Jednak wskazane dla przywrócenia terminu dla uchybionej czynności nie jest konieczne udowodnienie okoliczności mających wpływ na zaistniałe uchybienie, ale wystarczy uprawdopodobnienie wystąpienia takich okoliczności." Sąd podziela powyższy pogląd. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego
z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że Skarżący wykazywał zainteresowanie przebiegiem własnej sprawy – sam skierował przecież pytanie do organu, na jakim etapie znajduje się sprawa. Nie można wykluczyć, że awizo nie zostało pozostawione w skrzynce Skarżącego. Jak wynika bowiem z pisma poczty: "Czynności związane
z podjęciem doręczenia przesyłek przez operatora oraz ich awizowanie nie wymagają uwierzytelnienia ich wykonania". Zatem nawet operator pocztowy nie posiada wiedzy, czy stosowne awizo znalazło się w skrzynce pocztowej. Skoro nie posiada wiedzy, to nie może twierdzić, że na pewno zostało tam umieszczone. Jednocześnie Skarżący nie może przedstawić dowodu, że takiego awizo nie dostał, może jedynie tak twierdzić.
Co do nieprzekazania sądowi pierwszej instancji odpowiedzi na reklamację – NSA nie zgadza się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji, że stanowiło to wyraz niewykazania staranności w dbaniu o własne interesy. NSA podziela stanowisko Skarżącego, że pismo poczty ustosunkowujące się do reklamacji jest pismem ogólnym, które nie wnosi nic do sprawy. Jest reakcją na pismo zawierające reklamację, ale Skarżący na poprzednim etapie uprawdopodobnił już złożenie reklamacji. Z pisma tego nie wynika, że operator pocztowy posiada dowód na prawidłowe umieszczenie awizo w skrzynce, a w niniejszej sprawie właśnie kwestia prawidłowego umieszczenia awizo stanowiła sedno problemu.
Zdaniem NSA z akt niniejsze sprawy wynika, że nie ma podstaw aby Skarżącemu zarzucić brak należytej staranności w dbaniu o własne interesy, co ma wpływ na kwestię przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
W ocenie NSA okoliczności i dowody znajdujące się w aktach sprawy są zatem wystarczające dla uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona i że w sprawie zachodzą przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi. 2 sierpnia 2023 r. Skarżący odebrał pismo od organu, z którego dowiedział się, że w jego sprawie została wydana decyzja. Wniosek o przywrócenie terminu został nadany 9 sierpnia 2023 r. (k. 17), zatem w terminie. W kopercie znajdowała się również skarga, czyli Skarżący dokonał czynności, której terminowi uchybił. Skarżący zachował wymogi formalne do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, składając go w ustawowym siedmiodniowym terminie liczonym od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, kiedy to skarżący powziął wiadomość o wydanej decyzji. Równocześnie skarżący dokonał czynności, której nie dokonał w terminie tj. wniósł skargę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie z 2 listopada 2023 r., I SA/Lu 524/23 i przywrócił termin do dokonania uchybionej czynności.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86, art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI