II FZ 126/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-12-18
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowydoręczenieterminosoba pozbawiona wolnościzakład karnypostanowieniezażalenieNSAWSA

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wątpliwości co do prawidłowości doręczenia pisma stronie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę T. J. z powodu wniesienia jej po terminie, wskazując na datę doręczenia postanowienia organu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że Sąd pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco prawidłowości doręczenia pisma osobie pozbawionej wolności, co budzi wątpliwości co do biegu terminu. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła zażalenia T. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga została wniesiona po terminie, ponieważ termin upływał 6 czerwca 2022 r. (poniedziałek, po niedzieli 5 czerwca), a skarga została złożona w administracji zakładu karnego 7 czerwca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, wskazując na niedostateczne zbadanie prawidłowości doręczenia korespondencji stronie pozbawionej wolności. Sąd zwrócił uwagę na wątpliwości dotyczące potwierdzenia odbioru, w tym brak pieczęci aresztu, nieczytelny podpis oraz niezgodność nazwiska odbiorcy (T. A. zamiast T. J.). NSA podkreślił, że instytucja doręczenia jest sformalizowana i jej błędy skutkują bezskutecznością czynności, a poprawne doręczenie jest gwarancją czynnego udziału strony. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie można jednoznacznie stwierdzić, czy skarga została wniesiona po terminie, dopóki nie zostanie wyjaśniona prawidłowość doręczenia korespondencji stronie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie zbadał wystarczająco prawidłowości doręczenia pisma stronie pozbawionej wolności, co budzi wątpliwości co do biegu terminu do wniesienia skargi. Należy wyjaśnić kwestie związane z potwierdzeniem odbioru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi wniesionej po terminie.

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu zażaleniowym.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 83 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje przedłużenie terminu, gdy ostatni dzień przypada na dzień wolny od pracy.

P.p.s.a. art. 83 § 3 i 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa równoznaczność złożenia pisma w administracji zakładu karnego z nadaniem go do sądu.

Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy § 1 pkt 2

Określa niedzielę jako dzień ustawowo wolny od pracy.

k.p.k. art. 134 § 2

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

Reguluje doręczanie pism osobom pozbawionym wolności za pośrednictwem administracji zakładu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przez odrzucenie skargi z powodu jej wniesienia po upływie ustawowego terminu, podczas gdy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje zapis, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej doręczono T. J., a nie T. A. Niedostateczne zbadanie przez Sąd pierwszej instancji prawidłowości doręczenia korespondencji stronie pozbawionej wolności, co budzi wątpliwości co do biegu terminu do wniesienia skargi.

Godne uwagi sformułowania

instytucja doręczenia pisma jest z racji doniosłości skutków dla strony w tym zakresie jest wysoce sformalizowana i z tego powodu, winna być realizowana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami. wszelkie błędy popełnione w tym zakresie skutkują bezskutecznością omawianej tu czynności. Poprawne doręczenie pisma umożliwia stronie zapoznanie się z jego treścią oraz rozpoczyna bieg terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jest więc w istocie gwarancją zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu.

Skład orzekający

Jan Grzęda

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowe doręczanie pism osobom pozbawionym wolności i wpływ błędów w doręczeniu na bieg terminów procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczeń w zakładach karnych i wątpliwości co do identyfikacji odbiorcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty doręczeń w postępowaniu, zwłaszcza w przypadku osób pozbawionych wolności, gdzie błąd może prowadzić do utraty prawa do sądu.

Błąd w doręczeniu pisma może uratować skargę przed odrzuceniem – lekcja z postępowania sądowoadministracyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 126/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Grzęda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Gl 845/22 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2023-10-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 18 grudnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 845/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi T. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr 2401-IEW3.4251.17.2021.17 UNP: 2401-22-101625 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 2 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 845/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę T. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 29 kwietnia 2022 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że przesyłka pocztowa zawierająca zaskarżone do sądu administracyjnego ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach została doręczona Skarżącemu 6 maja 2022 r. Przesyłka pocztowa zawierająca pismo z 5 czerwca 2020 r., w którym sformułowano skargę została z kolei złożona przez Skarżącego w administracji Zakładu Karnego w W. w 7 czerwca 2022 r., co potwierdza koperta nadania i pismo Dyrektora Zakładu Karnego w W. z 24 sierpnia 2022 r. Czynność ta była w świetle art. 83 § 3 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "P.p.s.a.") równoznaczna z nadaniem jej do sądu.
Dalej Sąd podał, że termin przepisany przez prawo na wniesienie skargi upływał skarżącemu 5 czerwca 2022 r. Dzień ten przypadł na niedzielę, która z kolei stosownie do art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1920) była dniem ustawowo wolnym od pracy. Zgodnie z art. 83 § 2 P.p.s.a. jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. A zatem ostatecznie termin na wniesienie przez skarżącego skargi upływał 6 czerwca 2022 r. (poniedziałek). W ocenie Sądu, Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego już po upływie przepisanego prawem, trzydziestodniowego terminu do dokonania tej czynności, skoro stosowne pismo zostało przez niego złożone w administracji zakładu karnego dopiero w 7 czerwca 2022 r.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "P.p.s.a.") odrzucił skargę.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącego wniósł o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przez odrzucenie skargi z powodu jej wniesienia po upływie ustawowego terminu podczas, gdy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje zapis, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej doręczono T. J., a nie T. A.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Doręczenie korespondencji osobom pozbawionym wolności reguluje art. 134 § 2 ustawy Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1375) zgodnie z którym "Osobom pozbawionym wolności doręcza się pismo za pośrednictwem administracji odpowiedniego zakładu.", natomiast do osób osadzonych zastosowanie ma Rozdział 8 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 czerwca 2015 r. w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności oraz dokumentowania tych czynności (Dz. U. z 2020 r. poz. 869).
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę wskazał, że Skarżący przekroczył termin do jej wniesienia. Ocenił to na podstawie potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 175 akt administracyjnych). Należy jednak wskazać, że Sąd pierwszej instancji niedostatecznie zbadał prawidłowość doręczenia korespondencji.
Powyższe potwierdza okoliczność, że formularz pokwitowania odbioru korespondencji kierowanej do Skarżącego nie zawiera pieczęci aresztu śledczego, ponadto podpisany został w sposób znacznie utrudniający lub uniemożliwiający identyfikację dane osób które złożyły podpisy na rzeczonym potwierdzeniu. Dodatkowo znajduje się tam imię i nazwisko: T. A. (podczas gdy Skarżący to T. J.). Adnotacje na potwierdzeniu odbioru budzi wątpliwości, które nie zostały wyjaśnione. Bez wyjaśnienia prawidłowości doręczenia postanowienia Skarżącemu nie jest możliwe ustalenie biegu terminu do wniesienia skargi, a w konsekwencji ocena czy została ona złożona w terminie.
Należy mieć na uwadze, że instytucja doręczenia pisma jest z racji doniosłości skutków dla strony w tym zakresie jest wysoce sformalizowana i z tego powodu, winna być realizowana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami. W konsekwencji wszelkie błędy popełnione w tym zakresie skutkują bezskutecznością omawianej tu czynności. Poprawne doręczenie pisma umożliwia stronie zapoznanie się z jego treścią oraz rozpoczyna bieg terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jest więc w istocie gwarancją zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien zbadać poprawność doręczenia Skarżącemu przesyłki zawierającej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI