II FZ 118/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-16
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITpostępowanie sądowoadministracyjneodrzucenie skargires iudicataprawomocnośćwznowienie postępowaniaskarżącyorgan administracji

Podsumowanie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że sprawa została już prawomocnie osądzona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, ponieważ sprawa ta była już prawomocnie osądzona wyrokiem z dnia 18 grudnia 2024 r. w innej sprawie, choć z tymi samymi stronami i przedmiotem. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie, potwierdzając, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., gdy sprawa jest już prawomocnie osądzona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie U.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 716/23, w przedmiocie odrzucenia skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 marca 2023 r. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. po wznowieniu postępowania. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, wskazując, że w dniu 18 grudnia 2024 r. zapadł już prawomocny wyrok oddalający skargę na tę samą decyzję w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 715/23, a sprawa ta, mimo odmiennych ról procesowych stron (U.P. i M.P.), dotyczyła tych samych podmiotów i przedmiotu. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 58 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że skarga podlega odrzuceniu, gdy sprawa jest już prawomocnie osądzona. Sąd odrzucił argumentację zażalenia dotyczącą rzekomych uchybień w poprzednim postępowaniu, wskazując, że ewentualne kwestie związane z niezawiadomieniem o terminie posiedzenia w prawomocnie zakończonej sprawie mogą być podnoszone jedynie w ramach skargi o wznowienie postępowania. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny odrzuca skargę, gdy sprawa jest już prawomocnie osądzona (res iudicata) lub toczy się postępowanie dotyczące tych samych podmiotów i tego samego stosunku administracyjnoprawnego na tle tego samego stanu faktycznego. W niniejszej sprawie stwierdzono tożsamość przedmiotową i podmiotową z wcześniej prawomocnie osądzoną sprawą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy z wcześniej prawomocnie osądzoną sprawą. Skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w przypadku res iudicata. Zarzuty dotyczące uchybień w prawomocnie zakończonym postępowaniu mogą być podnoszone jedynie w ramach skargi o wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego w zażaleniu kwestionująca prawomocność wyroku z dnia 18 grudnia 2024 r. i domagająca się ponownego rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona sprawa jest już osądzona (res iudicata) bądź aktualnie toczy się sprawa, która dotyczy tych samych podmiotów oraz tego samego stosunku administracyjnoprawnego na tle tego samego, co uprzednio stanu, faktycznego ewentualne uchybienia związane z niezawiadomieniem jej o terminie posiedzenia w tamtym, prawomocnie już zakończonym postępowaniu, mogą być podnoszone wyłącznie w ramach skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego.

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady res iudicata w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz procedury kwestionowania prawomocnych orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia skargi z powodu wcześniejszego prawomocnego osądzenia sprawy, z uwzględnieniem tożsamości stron i przedmiotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej res iudicata, ale jej faktyczny stan jest rutynowy i proceduralny, bez elementów zaskoczenia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II FZ 118/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska- Nowacka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Gl 716/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2025-08-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia U.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 716/23, w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. po wznowieniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 716/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. P., (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 15 marca 2023 r. przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. po wznowieniu postępowania.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji podniósł, że sprawie o sygn. akt I SA/Gl 715/23, w dniu 18 grudnia 2024 r. zapadł wyrok oddalający skargę na tę samą decyzję. W dniu rozprawy, która odbyła się w niniejszej sprawie (tj. 13 sierpnia 2025 r.) wyrok ten posiadał przy tym walor prawomocności. Co istotne, obok tożsamości przedmiotowej niniejszej sprawy i sprawy o sygn. I SA/Gl 715/23 (ta sama decyzja będąca przedmiotem skargi) występuje także tożsamość podmiotowa obu tych spraw, gdyż stronami tych postępowań są U. P. i M. P., aczkolwiek występują oni w odmiennych rolach procesowych (strona skarżąca i uczestnik postępowania).
Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę.
W zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji uczestniczka postępowania zaskarżyła przedmiotowe postanowienie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o skierowanie sprawy do rzetelnego rozpoznania w składzie orzekającym, którego prawidłowe i bezdyskusyjne powołanie nie budzi wątpliwości. Jednocześnie wniosła o wnikliwe zbadanie prawomocności wyroku z 18 grudnia 2024 r. w sprawie o sygn. I SA/GI 715/23, w której wniosek złożyła U. P.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.
W każdej sprawie wniesionej do sądu administracyjnego merytoryczne rozpoznanie skargi musi zostać poprzedzone zbadaniem dopuszczalności środka zaskarżenia. Przyczyną, dla której sąd administracyjny powinien odrzucić skargę jako niedopuszczalną jest stwierdzenie, że sprawa jest już osądzona (res iudicata) bądź aktualnie toczy się sprawa, która dotyczy tych samych podmiotów oraz tego samego stosunku administracyjnoprawnego na tle tego samego, co uprzednio stanu, faktycznego (por. postanowienie NSA z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1386/12, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W niniejszej sprawie należy wziąć pod uwagę drugą ze wskazanych sytuacji, a zatem dotyczącą odrzucenia skargi z uwagi na aktualnie toczącą się sprawę między tymi samymi podmiotami, która wypełnia ww. kryteria.
Słusznie sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 715/23, w dniu 18 grudnia 2024 r. zapadł wyrok oddalający skargę na tę samą decyzję. W dniu rozprawy, która odbyła się w niniejszej sprawie (tj. 13 sierpnia 2025 r.) wyrok ten posiadał przy tym walor prawomocności. Co istotne, obok tożsamości przedmiotowej niniejszej sprawy i sprawy o sygn. I SA/Gl 715/23 (ta sama decyzja będąca przedmiotem skargi) występuje także tożsamość podmiotowa obu tych spraw, gdyż stronami tych postępowań są U. P. i M. P., aczkolwiek występują oni w odmiennych rolach procesowych (strona skarżąca i uczestnik postępowania).
Zatem słusznie sąd pierwszej instancji uznał, że skarga wniesiona na ww. decyzję nie może być przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji sąd pierwszej instancji, w niniejszej sprawie, zobowiązany był do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w zażaleniu, wskazać należy, że skoro uczestniczka postępowania wnosiła de facto o ocenę prawomocności wcześniejszego wyroku wydanego w sprawie o sygn. I SA/Gl 715/23, to ewentualne uchybienia związane z niezawiadomieniem jej o terminie posiedzenia w tamtym, prawomocnie już zakończonym postępowaniu, mogą być podnoszone wyłącznie w ramach skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. W niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do dokonywania jakiejkolwiek weryfikacji tamtego orzeczenia lub podważania jego skutków. W konsekwencji twierdzenia oraz wnioski zawarte w zażaleniu, jako niemające oparcia w obowiązujących przepisach ani w ustalonym stanie faktycznym, nie zasługują na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę