II FZ 114/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-17
NSApodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminuinterpretacja indywidualnapodatek dochodowypodróż zagranicznabrak winyterminy procesowesądy administracyjnezażalenie

NSA oddalił zażalenie na odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi na interpretację podatkową, uznając brak winy skarżącego za nieuprawdopodobniony.

Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na interpretację podatkową, argumentując niemożnością odbioru i analizy pisma podczas podróży zagranicznej. Sąd pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za nieuprawdopodobniony. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że podróż zagraniczna i krótki czas na analizę nie stanowią wystarczających przesłanek do przywrócenia terminu, zwłaszcza gdy skarżący wrócił do kraju i zapoznał się z pismem przed upływem terminu.

Sprawa dotyczy zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia skargi na indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Skarżący argumentował, że podczas podróży zagranicznej od 27 czerwca do 26 lipca 2024 r. nie miał możliwości odebrania ani analizy interpretacji podatkowej, co uniemożliwiło mu złożenie skargi w ustawowym terminie. Wskazał, że faktyczne zapoznanie się z pismem nastąpiło dopiero po powrocie, a pozostały czas był zbyt krótki na analizę prawną i sporządzenie skargi. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, wskazując, że podróż zagraniczna i krótki czas na analizę nie są wystarczającymi przesłankami. Podkreślono, że skarżący wrócił do kraju 26 lipca, a zapoznał się z interpretacją 29 lipca, co nastąpiło na długo przed upływem terminu do wniesienia skargi (który upływał 9 sierpnia 2024 r.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przywrócenie terminu jest możliwe tylko w przypadku, gdy uchybienie nastąpiło bez winy strony, co oznacza istnienie przeszkód od niej niezależnych, których nie mogła usunąć mimo największego wysiłku. Podróż zagraniczna i skomplikowany charakter sprawy nie zostały uznane za wystarczające przesłanki do przywrócenia terminu, zwłaszcza że skarżący miał możliwość zapoznania się z pismem i sporządzenia skargi przed upływem terminu. NSA podkreślił również, że skarżący został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie wniesienia skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, podróż zagraniczna i krótki czas na analizę po powrocie nie stanowią wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu, jeśli skarżący miał możliwość zapoznania się z pismem i podjęcia działań przed upływem terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ wrócił do kraju i zapoznał się z interpretacją przed upływem terminu do wniesienia skargi. Podróż zagraniczna i skomplikowany charakter sprawy nie są wystarczającymi przesłankami do przywrócenia terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 86 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd na wniosek strony postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 85

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynność procesowa podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna.

P.p.s.a. art. 86 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego.

P.p.s.a. art. 87 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

P.p.s.a. art. 87 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy dopuszczalności formułowania zarzutów w skargach.

P.p.s.a. art. 57a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego.

P.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Podróż zagraniczna i niemożność zapoznania się z pismem podczas podróży oraz krótki czas na analizę po powrocie uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Godne uwagi sformułowania

warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.

Skład orzekający

Anna Dumas

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście podróży zagranicznych i braku winy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i stosunkowo standardowej interpretacji przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy z terminami procesowymi i wymagań dotyczących uprawdopodobnienia braku winy, co jest istotne dla praktyków prawa.

Podróż zagraniczna usprawiedliwieniem dla uchybienia terminowi? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 114/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dumas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Bd 630/24 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2025-02-11
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 57a, art. 85, art. 86, art. 87 par. 1 i 2, art. 184, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 października 2024 r. sygn. akt I SA/Bd 630/24 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. N. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 czerwca 2024 r. nr 0115-KDWT.4011.25.2024.BK w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 października 2024 r., I SA/Bd 630/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi M. N. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 czerwca 2024 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 26 sierpnia 2024 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 czerwca 2024 r. W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu 28 czerwca 2024 r. wpłynęło na jego skrzynkę e-mail powiadomienie z platformy EPUAP o otrzymaniu pisma z Krajowej Informacji Skarbowej (przedmiotowej interpretacji) ze wskazaniem, że termin odbioru pisma upływał z dniem 11 lipca 2024 r. Skarżący wyjaśnił, że od dnia 27 czerwca do dnia 26 lipca 2024 r. włącznie, przebywał wraz z rodziną w turystycznej podróży zagranicznej w [...]. Skarżący podkreślił, że w trakcie podróży nie było żadnej możliwości, aby zapoznać się z tym pismem, a tym bardziej dokonać jego analizy prawnej, czy też podjąć inne działania prawne. Do faktycznego pobrania pisma i zapoznania się z merytoryczną treścią skarżonego aktu doszło dopiero po powrocie do Polski, tj. w dniu 29 lipca 2024 r. W ocenie skarżącego, w opisanej sytuacji, obiektywnie i bez jego winy, niemożliwym było dochowanie terminu na złożenie skargi. Okres na analizę prawną stanowiska KIS i jego uzasadnienia oraz sporządzenie skargi w tym terminie był zbyt krótki. Skarżący zauważył, że w przedmiotowej sprawie ustawodawca przewidział 30-dniowy termin na możliwość wniesienia skargi do Sądu, a z przyczyn niezależnych od skarżącego okres ten uległ skróceniu o ponad połowę.
Sąd pierwszej instancji uznał, że ww. wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie Sądu, Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Z argumentacji wniosku o przywrócenie terminu wynika, że powodem niedopełnienia czynności w terminie były trudności w odebraniu interpretacji indywidualnej podczas podróży turystycznej skarżącego w [...] oraz zbyt krótki czas po powrocie do kraju na zapozowanie się z treścią interpretacji i sporządzenie skargi. W świetle powyższego wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi okoliczności nie uprawdopodabniają, że do jego uchybienia doszło z przyczyn od skarżącego niezawinionych w rozumieniu art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.). Z tego powodu Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia i tym samym zgodnie z art. 86. § 1. P.p.s.a przywrócenie terminu do wniesienia skargi (tj. uznanie skargi za wniesionej w terminie). Skarżący w zażaleniu stanowczo się nie zgodził z stanowiskiem i oceną sądu przedmiotowej sytuacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z treścią art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Ponadto z art. 86 § 2 P.p.s.a. wynika, iż warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego. Artykuł 87 § 1 i 2 P.p.s.a. stanowi natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wymaga podkreślenia, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy.
Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2014 r., I FZ 248/14).
Jak wynika z analizy akt sprawy doręczenie przesyłki zawierającej skarżoną interpretację indywidualną nastąpiło w dniu 10 lipca 2024 r. (k. 116 akt sądowych). Skarżący podnosi we wniosku, że w tym dniu skarżącemu udało się "za pomocą telefonu w platformie jedynie technicznie zaakceptować nadejście pisma, jednak bez możliwości pobrania pisma i zapoznania się z jego treścią". To twierdzenie skarżącego pozostaje jednak niepoparte jakimikolwiek dokumentami, które mogłyby doprowadzić do podważenia stwierdzenia wynikającego z urzędowego potwierdzenia doręczenia. W konsekwencji należało przyjąć, że termin do wniesienia skargi upływał z dniem upływał z dniem 9 sierpnia 2024 r.
We wniosku o przywrócenie terminu Skarżący opisując stan faktyczny, który uniemożliwił mu wniesienia skargi w terminie wskazał na następujące okoliczności: "od dnia 27 czerwca do dnia 26 lipca 2024 r włącznie, przebywałem w turystycznej podróży zagranicznej wraz z rodziną, poza granicami Polski"; "w trakcie mojej podróży nie było żadnej możliwości, aby zapoznać się z tym pismem, a tym bardziej dokonać jego analizy prawnej czy też podjąć inne działania prawne. Szczególnie, że sprawa dotyczy skomplikowanych unormowań podatkowych, a w sprawie występuję osobiście bez pomocy"; "faktyczne pobranie pisma z mojej skrzynki i możliwość zapoznania się z merytoryczną treścią pisma (interpretacji) i jej uzasadnieniem doszło dopiero po moim powrocie do Polski tj. w dniu 29 lipca 2024 r. w sytuacji gdy formalny termin do wniesienia Skargi upływał już w dniu 12 sierpnia. W opisanej sytuacji, obiektywnie i nie z mojej winy, niemożliwym było dochowanie terminu - był to zbyt krótki okres na analizę prawną stanowiska KIS i jego uzasadnienia w mojej sprawie oraz sporządzenie Skargi w tym terminie". Z powyższego wynika, że Skarżący upatrywał przeszkody we wniesieniu pisma do sądu w podróży zagranicznej i niemożności opracowania pisma "w krótkim terminie". Podkreślić należy, że zgodnie z informacjami ze strony skarżącego: skarżący powrócił z podróży 26 lipca 2024 r. (wieczorem), w dniu 29 lipca zapoznał się ze skarżoną interpretacją - obydwa zdarzenia miały miejsce na długo przed upływem terminu do wniesienia skargi, na co trafnie zwracał uwagę Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że w dniu powrotu Skarżącego do kraju i jeszcze przez kolejne 14 dni biegł termin do złożenia przez niego skargi.
Zasadnie zatem ocenił Sąd pierwszej instancji, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skomplikowany, w ocenie Skarżącego, charakter sprawy nie stanowi podstawy dłuższego terminu do wniesienia skargi ani nie stanowi jednej z przesłanek przywrócenia terminu. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie biorąc pod uwagę treść art. 183 § 1 oraz art. 57a P.p.s.a., odmiennie od skarg kasacyjnych, w skargach wniesionych w ustawowym terminie na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnej sprawie dopuszczalne jest formułowanie prawidłowych zarzutów do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, zarówno w kolejnych pismach procesowych, jak i ustnie do protokołu (wyrok NSA z 3 grudnia 2020 r. II FSK 2034/18). Zgodzić się zatem należy z oceną Sądu pierwszej instancji, że nawet zwięzłe sformułowanie skargi wystarczyło do nadania jej biegu i merytorycznego rozpoznania, pod warunkiem terminowego wniesienia. Na marginesie można też zauważyć, że skoro sprawa dotyczyła indywidualnej interpretacji prawa, to jest to postępowanie wszczynane na wniosek strony, w którym to strona przedstawia własne stanowisko w sprawie. Trudno zatem twierdzić, że Skarżący nie był zaznajomiony z przedmiotem sprawy i nie mógł zająć własnego stanowiska co do meritum sprawy.
Należy także zauważyć, że wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu co do braku wiedzy dotyczącego otwarcia terminu do wniesienia skargi, Skarżący został prawidłowo powiadomiony o trybie i terminie wniesienia środka zaskarżenia w pouczeniu załączonym do skarżonej interpretacji (k. 16 interpretacji).
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI