II FZ 108/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-19
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyPITnieujawnione źródła przychodówpełnomocnictwobraki formalneodrzucenie skargiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSA

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając odrzucenie za nadmierny rygoryzm procesowy mimo błędnej daty decyzji w pełnomocnictwie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę podatnika z powodu braków formalnych pełnomocnictwa, które zawierało błędną datę zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, uznając, że błąd w dacie nie powinien pozbawiać strony prawa do sądu, zwłaszcza gdy zakres umocowania pełnomocnika był jasno określony.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który odrzucił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Powodem odrzucenia było to, że pełnomocnik podatnika dołączył do skargi pełnomocnictwo, w którym błędnie wskazano datę zaskarżonej decyzji (23.12.2024 r. zamiast 21.03.2025 r.). Sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków, ale ten nie zastosował się do wezwania, co skutkowało odrzuceniem skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że błąd w dacie w pełnomocnictwie, przy jednoczesnym prawidłowym określeniu przedmiotu sprawy, organu i zakresu umocowania, nie stanowił na tyle istotnego braku, aby uzasadniać odrzucenie skargi. Sąd podkreślił, że odrzucenie skargi w takiej sytuacji byłoby nadmiernym rygoryzmem procesowym i naruszałoby prawo strony do sądu. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, błędne oznaczenie daty zaskarżonej decyzji w pełnomocnictwie, przy jednoczesnym prawidłowym określeniu przedmiotu sprawy i zakresu umocowania, nie stanowi wystarczającej podstawy do odrzucenia skargi, gdyż stanowi to nadmierny rygoryzm procesowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo błędnej daty w pełnomocnictwie, zakres umocowania pełnomocnika do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym w konkretnej sprawie podatkowej był jasno określony. Odrzucenie skargi w takiej sytuacji naruszałoby prawo strony do sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek pełnomocnika do dołączenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu przy pierwszej czynności procesowej.

P.p.s.a. art. 46 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek dołączenia pełnomocnictwa do pisma, jeżeli wnosi je pełnomocnik, który wcześniej go nie złożył.

P.p.s.a. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Procedura wzywania strony do uzupełnienia lub poprawienia braków formalnych pisma.

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia w postępowaniu zażaleniowym.

P.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia w postępowaniu zażaleniowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne oznaczenie daty decyzji w pełnomocnictwie nie stanowiło na tyle istotnego braku, aby uzasadniać odrzucenie skargi, gdy zakres umocowania był jasny. Odrzucenie skargi w tej sytuacji było nadmiernym rygoryzmem procesowym.

Godne uwagi sformułowania

nadmierny rygoryzm procesowy nie powinien pozbawiać Skarżącej prawa do sądu

Skład orzekający

Jerzy Płusa

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących braków formalnych skargi i pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zasada proporcjonalności i prawa do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego oznaczenia daty w pełnomocnictwie; ogólne zasady dotyczące braków formalnych pozostają w mocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak drobny błąd formalny może prowadzić do poważnych konsekwencji procesowych, ale też jak sądy mogą łagodzić rygoryzm, gdy prawo do sądu jest zagrożone.

Błąd w dacie pełnomocnictwa: czy to koniec drogi do sądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 108/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Płusa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Kr 314/25 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2025-07-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 19 grudnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lipca 2025 r. sygn. akt I SA/Kr 314/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 21 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 lipca 2025 r. sygn. akt I SA/Kr 314/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę K.S. (dalej jako "Skarżąca"), działającej przez pełnomocnika, na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej jako "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej") z dnia 21 marca 2025 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w 2018 r.
Do skargi załączono odwzorowanie udzielonego pełnomocnikowi w dniu 14 kwietnia 2025 r. pełnomocnictwa (k. 15 akt sądowych) o treści: "Niniejszym udzielamy G.G. - doradcy podatkowemu nr wpisu [...] pełnomocnictwa do reprezentowania nas oraz wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ul. [...] na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 23.12.2024 r. ([...] K.S. [...] P.S.) w zakresie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2018 r. K.S. ul. [...] NIP: [...] (odręczny podpis: S.K. - przyp. sądu) P.S. ul. [...] NIP: [...] (odręczny podpis: S.P. - przyp. sądu)".
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 maja 2025 r. (k. 1 akt sądowych) wezwano pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, zawierającego prawidłowe oznaczenia zaskarżonej decyzji. Wezwanie (k. 46 akt sądowych) doręczono adresatowi drogą elektroniczną w dniu 30 maja 2025 r. (UPD na karcie 59 akt sądowych). Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.
Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a., odrzucił skargę z uwagi na fakt, że w zakreślonym terminie pełnomocnik Skarżącej mimo wezwania i pouczenia o skutkach zaniedbania nie uzupełnił braków formalnych skargi w nakazany sposób. W pisemnym uzasadnieniu Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik Skarżącej załączył do skargi pełnomocnictwo do reprezentowania i wniesienia skargi na "(...) decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (...) z dnia 23.12.2024 r. (...)", choć sporządzona przez niego skarga została wniesiona na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 marca 2025 r, więc z uwagi na powyższe konieczne było wezwanie pełnomocnika do usunięcia dostrzeżonych braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a) przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, zawierającego prawidłowe oznaczenia zaskarżonej decyzji. Ze znajdującego się w aktach sprawy dowodu doręczenia wynika, że wezwanie to pełnomocnik odebrał w dniu 30 maja 2025 r. (k. 59 akt sądowych), a zatem bieg siedmiodniowego terminu rozpoczął się 31 maja 2025 r. i zakończył w dniu 6 czerwca 2025 r. W tym terminie pełnomocnik Skarżącej jednak nie nadesłał ani nie złożył osobiście żądanego pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu tj. zawierającego prawidłowe oznaczenia zaskarżonej decyzji.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że złożone do akt sądowych przez pełnomocnika Skarżącej pełnomocnictwa nie zawierają bowiem prawidłowego oznaczenia zaskarżonej decyzji, albowiem wskazano w nich, że dotyczą skargi na "(...) decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 23.12.2024 r (...)", gdy tymczasem skarga została wniesiona na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 marca 2025 r. co wyraźnie zaznaczono w treści wezwania kierowanego do pełnomocnika Skarżącej (k. 46 akt sądowych).
W zażaleniu Skarżąca, działając przez pełnomocnika, zaskarżyła powyższe postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 194 § 3 P.p.s.a., zarzuciła naruszenie przepisów postępowania - art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona działająca w niniejszej sprawie poprzez profesjonalnego pełnomocnika - doradcę podatkowego dokonała uzupełnienia w terminie wyznaczonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie braków formalnych skargi przez złożenie odpisu pełnomocnictwa odpowiadającego zakresowi skargi oraz na podstawie art. 197 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Na podstawie art. 46 § 3 P.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa.
W myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
W przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym przez Sąd terminie, podlega ona odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Z akt sprawy wynika, że wezwanie do usunięcia braków formalnych dotyczących pełnomocnictwa z dnia 20 maja 2025 r. (k. 46 akt sprawy) zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 30 maja 2025 r. (k. 59 akt sprawy).
Ponadto, z akt sprawy wynika, że do akt sprawy wypłynęło pismo Skarżącej z 29 maja 2025 r. (k. 53 akt sądowych) zawierające kopię pełnomocnictwa z dnia 14 kwietnia 2025 r. poświadczoną przez pełnomocnika podpisem elektronicznym za zgodność z oryginałem (k. 57 - 58 akt sądowych). Z przedłożonego pełnomocnictwa wynika zarówno, kto udzielił pełnomocnictwa oraz komu zostało ono udzielone i w jakiej dacie.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, treść pełnomocnictwa i wskazany w nim zakres umocowania nie wypełniały warunków uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazanych w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 maja 2025 r. Irrelewantna pozostaje przy tym kwestia tego, że pełnomocnik Skarżącej ponownie nadesłał pełnomocnictwo przed rozpoczęciem biegu wyznaczonego przez Sąd pierwszej instancji terminu.
Skarżący zakwestionował ocenę Sądu co do tego, że pełnomocnik nie posiadał umocowania do wniesienia skargi i reprezentowania go przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Podniósł także zarzuty wskazujące na niezasadność zastosowanej sankcji w postaci odrzucenia skargi.
Z załączonej do pisma Skarżącej z dnia 29 maja 2025 r. kopii pełnomocnictwa z dnia 14 kwietnia 2025 r., poświadczonej podpisem elektronicznym za zgodność z oryginałem, wynika bowiem kto udzielił pełnomocnictwa, komu zostało ono udzielone i w jakiej dacie.
Z pełnomocnictwa wynika również, że pełnomocnictwo zostało udzielone do reprezentowania Skarżącej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, choć w pełnomocnictwie wskazano nieprawidłową datę zaskarżonej decyzji zamiast prawidłowej daty - 21 marca 2025 r. wskazano datę - 23 grudnia 2024 r., to w pełnomocnictwie podano właściwy zakres umocowania pełnomocnika wskazując, że pełnomocnictwo dotyczy cyt.: "reprezentowania (...) oraz wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (...) na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 23.12.2024 r. (...) [...] (...) w zakresie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2018 r." Powyższe określenie sprawy nie pozostawia wątpliwości co do zakresu umocowania pełnomocnika. Prawidłowo został wskazany przedmiot sprawy, organ oraz sygnatura sprawy. Doszło jedynie do wskazania błędnej daty zaskarżonej decyzji.
Pełnomocnictwo zostało przedłożone przed odebraniem wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 314/25, jednak na piśmie w dniu 29 maja 2025 r. dokonano adnotacji cyt. "dołączyć pismo do obu sygnatur wskazanych w piśmie przewodnim", choć sygnatury sprawy Skarżącej w pełnomocnictwie nie wskazano, fakt ten pozwalał na identyfikację sprawy, której pełnomocnictwo dotyczyło.
Badając zakres umocowania pełnomocnika Skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w niniejszej sprawie pełnomocnictwo udzielone przez Skarżącą obejmuje swym zakresem postępowanie przed sądem administracyjnym, a z jego treści wynika, że dotyczy wniesienia skargi w zakresie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2018 r.
Fakt błędnego wskazania w pełnomocnictwie daty zaskarżonej skargą decyzji, co było jedynym uchybieniem tego pełnomocnictwa, nie powinien pozbawiać Skarżącej prawa do sądu. Odrzucenie skargi w tym przypadku jawi się jako nadmierny rygoryzm procesowy.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI