II FZ 1050/12

Naczelny Sąd Administracyjny2013-01-31
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepodatek od nieruchomościpostępowanie sądowoadministracyjneskarżącyNSAWSAzażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym z powodu niewykazania przez skarżącą braku zdolności do poniesienia kosztów postępowania.

Skarżąca D. A. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie podatku od nieruchomości i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając wniosek za niezasadny z powodu niewystarczającego wykazania sytuacji majątkowej przez skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA i podkreślając ciężar dowodu spoczywający na wnioskodawcy w zakresie wykazania braku zdolności do poniesienia kosztów.

Sprawa dotyczy zażalenia D. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych). Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za 2010 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, wniosła o zwolnienie od kosztów, przedstawiając oświadczenie o stanie majątkowym. Wskazała na przychody i koszty z działalności gospodarczej, wykazując stratę podatkową, ale nie uzupełniła części dotyczącej stanu rodzinnego. Sąd pierwszej instancji wezwał do złożenia dodatkowych dokumentów, w tym zaświadczenia o dochodach za 2011 rok i wyciągów z rachunków bankowych. Z powodu niewystarczającego wyjaśnienia sytuacji majątkowej i braku współdziałania, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy częściowo. WSA utrzymał tę decyzję, uznając wniosek za niezasadny z powodu niespełnienia wymogów z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA. Podkreślono, że ciężar dowodu wykazania braku zdolności do poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy, a nieprzedstawienie wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia kosztów przez strony, a jej przyznanie obciąża budżet państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała braku zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania, ponieważ nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i nie współpracowała w tym zakresie.

Uzasadnienie

Ciężar dowodu wykazania braku zdolności do poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy. Niewystarczające oświadczenie majątkowe i brak przedłożenia wymaganych dokumentów (np. wyciągów z rachunku bankowego) uzasadniają oddalenie wniosku o prawo pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 243 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2012 poz 270

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez skarżącą braku zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania. Niedopełnienie przez skarżącą obowiązku przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a. przez odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Godne uwagi sformułowania

Określenie 'gdy osoba ta wykaże' oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę w całości lub części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów, uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od ogólnej zasady postępowania sądowoadministracyjnego wyrażonej w treści art.199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Skład orzekający

Jerzy Rypina

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności ciężaru dowodu i wymogów formalnych wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wystarczającego wykazania sytuacji majątkowej przez wnioskodawcę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, która jest ważna dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Dane finansowe

WPS: 268 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FZ 1050/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-12-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Rypina /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Łd 619/12 - Wyrok WSA w Łodzi z 2014-11-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246, art. 243, art. 255, art. 199, art. 184, art. 197 par.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. A. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 października 2012r. sygn. akt I SA/Łd 619/12 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 8 marca 2012r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 października 2012r., sygn. akt I SA/Łd 619/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek D. A. (skarżąca) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010r., w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 8 marca 2012r.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym:
W dniu 02 maja 2012r., skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.w sprawie podatku od nieruchomości za 2010r.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w wysokości 268 zł, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym wskazała, iż przychód z jej działalności gospodarczej za okres I – V 2012 wyniósł 18.942,14 zł, koszty uzyskania przychodów za ten okres to 25.273,93 zł, strata podatkowa 6331,79 zł. Części dotyczącej stanu rodzinnego – osoby pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym - skarżąca nie uzupełniła. Wykazała działkę o powierzchni 818 m² wykorzystywana na cele działalności gospodarczej z budynkiem w budowie i zniszczonym budynkiem gospodarczym w złym stanie technicznym i wymagający remontu, w którym są przechowywane materiały po budowie. Skarżąca nie wykazała dochodów, wyjaśniła, że inne dane, udokumentowane wiarygodnymi dokumentami zostaną przesłane w terminie późniejszym.
W zarządzeniu referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w 2011 r., udokumentowania faktu braku osiągania dochodu, wskazania źródeł i kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie i podstawowe opłaty eksploatacyjne wraz z podaniem ich wysokości, nadesłania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, w tym z rachunku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W związku z nienależytym wyjaśnieniem sytuacji majątkowej, w szczególności wobec faktu braku współdziałania skarżącej w wykonaniu obowiązku nadesłania wyciągów z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, braku wykazania, iż zgromadzona na rachunku bankowym kwota 3.800 DEM bezwzględnie zostanie w całości przeznaczona na pokrycie kosztów związanych ze zleceniem ekspertyzy budynku, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r., odmówił skarżącej przyznania pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zaskarżonym postanowieniem uznał, że wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, jest niezasadny, gdyż nie sprostał wymaganiom, o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, w którym żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia zarzuciła naruszenie przepisów postępowania art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a. polegające na odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu skarżąca podnosi, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie znajduje odniesienia w argumentach przez nią podnoszonych, co świadczy o nie zbadaniu istoty sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu. Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy skarżącej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd zasadnie uznał, że nie zaistniały przesłanki wyrażone w art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy związany jest przesłankami udzielenia prawa pomocy zawartymi w art. 246 § 1 tj. brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (zwolnienie w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (zwolnienie w zakresie częściowym). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Skarżący zaś nie wypełni obowiązków wynikających ze spoczywającego na nim ciężaru dowodowego, jeżeli nie przedstawi dokumentów na podstawie, których dałoby się ustalić, jakimi środkami miesięcznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się jego koszty utrzymania (por. J. P .Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2010 s. 567 - 568). Stosownie natomiast do brzmienia art.255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przepis ten, w powiązaniu z powyższą konstatacją, iż to na skarżącym spoczywa ciężar dowodu prowadzi do wniosku, że niedopełnienie przez stronę w całości lub części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów, uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. J.P. Tarno Prawo...., s. 594).
Nałożenie na stronę powyższych obowiązków wynika z faktu, że instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od ogólnej zasady postępowania sądowoadministracyjnego wyrażonej w treści art.199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Na skutek przyznania stronie prawa pomocy dochodzi do obciążenia tymi kosztami budżetu państwa, a więc pośrednio wszystkich podatników.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że
słusznie sąd pierwszej instancji - po obszernym przedstawieniu podstaw prawnych związanych z instytucją prawa pomocy i przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych przyjął, że skarżąca nie spełnił warunków przyznania tego prawa określonych w art.246 §1 p.p.s.a. W istocie, o trafności stanowiska Sądu przekonuje chociażby stanowisko strony co do przedstawienia przez nią wyciągu z rachunku bankowego wykorzystywanego przy prowadzonej działalności gospodarczej, a także wybiórcze przedstawienie sytuacji materialnej.
Ponadto, w zażaleniu na zaskarżone postanowienie skarżąca jedynie polemizuje z rzeczową i logiczną argumentacją sądu pierwszej instancji, nie przestawiając w tym zakresie kontrargumentów pozwalających na uwzględnienie jej zażalenia.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI