II SA/Po 1030/11

II SA/Po 1030/11 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2011-12-29
Data wpływu
2011-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Witkowicz-Grochowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 255, art. 199, art. 246 par. 2 pkt 2, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
par. 2 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Spółki A sp. z o.o. z siedzibą w N. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K.Witkowicz-Grochowska
Uzasadnienie
Skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Prezes Zarządu argumentował, że Spółka nie posiada środków na opłacanie tzw. wpisowego, gdyż przychody Spółki w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy o grach hazardowych zmalały znacząco w stosunku do roku 2009 i 2010. Drastyczna podwyżka podatku od gier spowodowała, że środki wpływające do Spółki przeznaczone są na regulowanie danin publicznoprawnych. Spółka eksploatuje obecnie około 90% mniej automatów niż pod koniec 2009r., w konsekwencji brak jest środków na bieżącą działalność. Łączna miesięczna wysokość wydatków, do których poniesienia zobowiązana jest Spółka znacząco przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Środki trwałe to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie da się zbyć w Polsce, ani za granicą.
Spółka wskazała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku i środków finansowych wynosi 1.000.000 zł., wysokość środków trwałych wynosi 1.206.649,21 zł., strata za ostatni rok obrotowy wyniosła -292.606,47 zł. Stan środków na rachunku bankowych Spółki wynosi 43,19 zł.
Spółka wezwana do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w oparciu o art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) oświadczyła, że zatrudnia 11 pracowników na czas nieokreślony, nie posiada majątku nieruchomego, jest właścicielem samochodu Volkswagen Touran z 2004r., nadto użytkuje na podstawie umowy leasingu 3 samochody marki Skoda Octavia i Skoda Fabia z 2009r. Odnośnie zajęć Spółka wystąpiła o wydanie stosowanego zaświadczenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Do dnia rozpoznania przedmiotowej sprawy takie zaświadczenie nie wpłynęło do akt sądowych sprawy.
Nadto Spółka przedłożyła kserokopie zeznania o wysokości osiągniętego dochodu – CIT-8 za 2010r., Sprawozdanie finansowe Spółki za 2010r., deklaracje VAT-7 za okres od stycznia do października 2011r., wyciągi bankowe za 2011r. z rachunku bankowego Spółki w R. oraz I.
Z zeznania podatkowego wynika, że Spółka w 2010r. uzyskała przychód w wysokości 2.144.918,76 zł, poniosła koszty w wysokości 2.437.525, 23 zł i w związku z tym odnotowała stratę w wysokości 292.606,47 zł.
Z deklaracji VAT-7 za okres od stycznia 2011r. do października 2011r. wynika, że Spółka świadczy dostawy towarów i usług zwolnionych z podatku VAT rzędu średnio około 200.000 zł miesięcznie oraz dostawy towarów i usług obciążone tym podatkiem w wysokości 22% i 23% o wartości średnio około 80.000 zł miesięcznie.
Z Bilansu za 2010r. wynika, że Spółka posiada aktywa trwałe o łącznej wartości 5.600.000 zł, w tym 2.232.705,03 to rzeczowe aktywa trwałe, 125.401,60 zł stanowią należności długoterminowe, a 2.065.670 zł stanowią pożyczki udzielone przez Spółkę jednostkom powiązanym, 48.403,85 zł stanowią krótkoterminowe pożyczki udzielone innym jednostkom. Natomiast łączna wartość zobowiązań długoterminowych wyniosła 69.342,01 zł , a krótkoterminowych 471.940,47 zł.
Z Informacji dodatkowej dołączonej do Sprawozdania finansowego wynika, że Spółka powiązana jest z 6 innymi jednostkami, z którymi dokonuje różnorodnych transakcji.
Z wyciągów z rachunku bankowego w R. wynika, że na dzień 30 listopada 2011r. Spółka dysponowała saldem ujemnym w wysokości 476,77 zł. Z wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego przez I. za okres od stycznia 2011r. do 6 października 2011r. wynika, że w styczniu 2011r. na rachunek Spółki wpłynęła kwota około 80.097 zł, a wydano około 83.807 zł; w lutym wpłynęło około 118.119 zł, wypłynęło około 99.887 zł; w marcu wpłynęło około 118.231 zł, wypłynęło około 114.628 zł.; w kwietniu wpłynęło 154.259 zł, a wypłynęło 133.152 zł.; w maju wpłynęło około 106.882 zł, wypłynęło około 106.670 zł. Podobne obroty na tym rachunku miały miejsce także w miesiącach kolejnych. W sierpniu 2011r. zablokowano na rachunku bankowym kwotę w wysokości 152.884,28 zł.
Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 100 zł (§2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 243 §1 p.p.s.a. i art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że Spółka nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania, chociażby w części.
Należy podkreślić, że odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania.
Zaznaczyć bowiem należy, że koszty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia Skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożyła spółka kapitałowa. W uzasadnieniu powoływała się na złą kondycję finansową, o której świadczyć miała strata poniesiona w poprzednim roku obrotowym. W pierwszej kolejności dostrzec należy, że wykazana przez stronę strata nie świadczy jeszcze o braku środków finansowych pozwalających uiścić należne koszty sądowe.
Oceniając treść wniosku o prawo pomocy oraz dokumentów uzupełniających wniosek Spółka nie uprawdopodobniła ustawowych przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym, częściowym zakresie. Twierdzenia i dokumenty przedstawione przez Spółkę w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy nie wskazują, by rzeczywiście nie miała dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów niniejszego postępowania zainicjowanego skargą, których łączna wysokość nie przekroczy 300 zł (100 zł wpis od skargi, 100 zł ewentualny wniosek o uzasadnienie, 100 zł wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej) i to rozłożonych w czasie. Nie sposób przyjąć, że poniesienie kosztów sądowych w tej wysokości, gdy Spółka ma obroty na rachunku bankowym w wysokości od 160.000 zł do 200.000 zł miesięcznie, wiąże się z uszczerbkiem w sytuacji majątkowej Spółki w warunkach ograniczenia działalności, czy jej wstrzymania bądź w warunkach zagrożenia upadłością.
Z kserokopii deklaracji dla podatku od towarów i usług za październik 2011r. wynika chociażby obrót Spółki na poziomie przekraczającym 336.000 zł. Z raportów bankowych wynikają wpływy na rachunek bankowy w wysokości 51.232 zł za wrzesień 2011 r., 64.712 za sierpień 2011 r., czy 133.797 zł za lipiec 2011 r. Treść tych dokumentów wskazuje, że Spółka miała możliwości finansowania kosztów swojej działalności, w tym uiszczała należności z tytułu zobowiązań podatkowych. Spółka nie uprawdopodobniła, by przy tym poziomie obrotów, wpływów środków finansowych na rachunek bankowy nie miała realnej możliwości pozyskania środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania sądowego.
Mając na uwadze transakcje jakie Spółka zawiera z podmiotami powiązanymi i innymi, wskazać należy, że Spółka może również skorzystać z dofinansowania ze strony jej udziałowców (dopłaty), czy ze wsparcia finansowego w postaci pożyczki od jednostek powiązanych. Nie musi zatem szukać dodatkowych funduszy ze sprzedaży środków trwałych w postaci automatów.
W świetle wysokości przychodów, jakie uzyskuje Skarżąca, a także wartości całego jej majątku trwałego (w skład którego wchodzą także środki transportu i inne środki) niedopuszczalne jest przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Spółka w istocie nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności.
Wprawdzie na rachunku bankowym zajęto kwotę o znacznej wysokości, ale ulega ona zmianom na skutek bieżących wpływów środków na ten rachunek. Przedłożone dokumenty świadczą o prowadzeniu działalności na dużą skalę. Nadal zatrudnia 11 osób na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Wykazanie w danym roku podatkowym nawet straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. O możliwościach płatniczych Spółki świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą. Jak podnosi się w orzecznictwie przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08, LEX nr 477191).
Z zebranych dokumentów wynika, że Spółka nie podała konkretnych okoliczności stanu faktycznego, mających wiarygodnie świadczyć o tym, że poniesienie pełnych kosztów sądowych ze środków znajdujących się w dyspozycji Spółki było równoznaczne z koniecznością ograniczenia prowadzonej działalności, zwolnienia pracowników, czy z zaistnieniem stanu upadłości.
W tym stanie rzeczy Spółka nie wykazała zasadności przyznania jej prawa pomocy w części, zatem wniosek na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a. należało oddalić, jak orzeczono w postanowieniu.
/-/ K.Witkowicz-Grochowska