II FSK 990/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez NSA dotyczyła skargi kasacyjnej Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej (GIKS) od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje GIKS odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji podatkowych dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1997 i 1998. Podatnicy, Alicja i Henryk T., domagali się stwierdzenia nieważności decyzji, argumentując, że zostały one wydane mimo wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy decyzją o nadpłacie, co stanowi naruszenie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (op). WSA w Warszawie uznał rację podatników, stwierdzając, że wydanie decyzji w przedmiocie nadpłaty za dany okres podatkowy wyklucza możliwość wydania za ten sam okres decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Sąd podkreślił, że decyzja o nadpłacie, podobnie jak decyzja o zobowiązaniu, ostatecznie ustala wysokość podatku, a istnienie dwóch sprzecznych decyzji dotyczących tego samego okresu jest niedopuszczalne. GIKS w skardze kasacyjnej zarzucił WSA błędną wykładnię art. 247 § 1 pkt 4 op oraz art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący argumentował, że decyzje o nadpłacie nie rozstrzygały o wysokości zobowiązania podatkowego, a organ miał prawo wydać decyzje wymiarowe. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że wykładnia art. 247 § 1 pkt 4 op dokonana przez WSA była prawidłowa, a decyzja o nadpłacie lub zobowiązaniu podatkowym rozstrzyga ostatecznie o wysokości podatku za dany okres, co wyklucza wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie. NSA zaznaczył również, że nie mógł badać ustaleń faktycznych dokonanych przez WSA, ponieważ skarżący nie podniósł zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady res iudicata w kontekście decyzji o nadpłacie i zobowiązaniu podatkowym, a także interpretacja art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o nadpłacie została wydana przed decyzją o zobowiązaniu podatkowym za ten sam okres.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wydanie decyzji w przedmiocie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za dany okres podatkowy wyklucza możliwość wydania za ten sam okres decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie decyzji w przedmiocie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za dany okres podatkowy wyklucza możliwość wydania za ten sam okres decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Decyzja o nadpłacie lub zobowiązaniu podatkowym ostatecznie rozstrzyga o wysokości podatku za dany okres. Istnienie dwóch sprzecznych decyzji dotyczących tego samego okresu jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Czy organ podatkowy ma prawo wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, jeśli wcześniej wydano decyzję w przedmiocie nadpłaty za ten sam okres?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie ma prawa wydać decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jeśli wcześniej wydano decyzję w przedmiocie nadpłaty za ten sam okres.
Uzasadnienie
Wydanie decyzji w przedmiocie nadpłaty za dany okres podatkowy oznacza, że wysokość podatku została ostatecznie ustalona. Kolejne wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe za ten sam okres naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
Przepisy (27)
Główne
o.p. art. 247 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Tożsamość sprawy zachodzi, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Wydanie decyzji w przedmiocie nadpłaty wyklucza możliwość wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania podatkowego za ten sam okres i odwrotnie.
u.p.d.o.f. art. 45 § 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten stanowi o obowiązku organu wydania decyzji, jeśli uzna, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wynikająca z deklaracji podatkowej. NSA uznał, że zarzut niewłaściwej wykładni tego przepisu w kontekście zaskarżonej sprawy był bezprzedmiotowy, gdyż przepis ten nie był przedmiotem analizy i wykładni Sądu I instancji.
Pomocnicze
u.k.s. art. 31
Ustawa o kontroli skarbowej
u.k.s. art. 13
Ustawa o kontroli skarbowej
u.k.s. art. 24
Ustawa o kontroli skarbowej
u.p.d.o.f. art. 22
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
o.p. art. 74a
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 77 § 3
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 128
Ordynacja podatkowa
Zasada trwałości decyzji ostatecznej.
o.p. art. 21 § 3
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 5
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 6
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 13
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 53
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 59 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 165 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 193
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
u.k.s. art. 28
Ustawa o kontroli skarbowej
p.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydanie decyzji w przedmiocie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za dany okres podatkowy wyklucza możliwość wydania za ten sam okres decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, co stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja GIKS, że decyzje o nadpłacie nie rozstrzygały o wysokości zobowiązania podatkowego i że organ miał prawo wydać decyzje wymiarowe, mimo wcześniejszego wydania decyzji o nadpłacie.
Godne uwagi sformułowania
o tożsamości sprawy, można mówić, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. • określenie w decyzji jednego z wyżej wskazanych elementów /zobowiązania lub nadpłaty/ w rzeczywistości statuuje wysokość podatku. • orzeczenie o nadpłacie wyklucza możliwość orzeczenia o zobowiązaniu podatkowym. • w obrocie istnieć będą dwie decyzje kształtujące stosunek podatkowy w sposób odmienny, co z punktu widzenia pewności prawa jest niedopuszczalne.
Skład orzekający
Małgorzata Jarecka
sprawozdawca
Stanisław Bogucki
członek
Sylwester Marciniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady res iudicata w kontekście decyzji o nadpłacie i zobowiązaniu podatkowym, a także interpretacja art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o nadpłacie została wydana przed decyzją o zobowiązaniu podatkowym za ten sam okres.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawa podatkowego - powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście dwóch różnych, ale powiązanych ze sobą decyzji podatkowych (nadpłata vs zobowiązanie). Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Decyzja o nadpłacie blokuje późniejsze ustalenie zobowiązania podatkowego – kluczowa zasada res iudicata w praktyce.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.