Orzeczenie · 2006-07-26

II FSK 990/05

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2006-07-26
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyosoby fizycznenadpłatazobowiązanie podatkoweres iudicatanieważność decyzjiOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowekontrola skarbowa

Sprawa rozpatrywana przez NSA dotyczyła skargi kasacyjnej Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej (GIKS) od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje GIKS odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji podatkowych dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1997 i 1998. Podatnicy, Alicja i Henryk T., domagali się stwierdzenia nieważności decyzji, argumentując, że zostały one wydane mimo wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy decyzją o nadpłacie, co stanowi naruszenie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (op). WSA w Warszawie uznał rację podatników, stwierdzając, że wydanie decyzji w przedmiocie nadpłaty za dany okres podatkowy wyklucza możliwość wydania za ten sam okres decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Sąd podkreślił, że decyzja o nadpłacie, podobnie jak decyzja o zobowiązaniu, ostatecznie ustala wysokość podatku, a istnienie dwóch sprzecznych decyzji dotyczących tego samego okresu jest niedopuszczalne. GIKS w skardze kasacyjnej zarzucił WSA błędną wykładnię art. 247 § 1 pkt 4 op oraz art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący argumentował, że decyzje o nadpłacie nie rozstrzygały o wysokości zobowiązania podatkowego, a organ miał prawo wydać decyzje wymiarowe. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że wykładnia art. 247 § 1 pkt 4 op dokonana przez WSA była prawidłowa, a decyzja o nadpłacie lub zobowiązaniu podatkowym rozstrzyga ostatecznie o wysokości podatku za dany okres, co wyklucza wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie. NSA zaznaczył również, że nie mógł badać ustaleń faktycznych dokonanych przez WSA, ponieważ skarżący nie podniósł zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady res iudicata w kontekście decyzji o nadpłacie i zobowiązaniu podatkowym, a także interpretacja art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o nadpłacie została wydana przed decyzją o zobowiązaniu podatkowym za ten sam okres.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wydanie decyzji w przedmiocie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za dany okres podatkowy wyklucza możliwość wydania za ten sam okres decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie decyzji w przedmiocie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za dany okres podatkowy wyklucza możliwość wydania za ten sam okres decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Decyzja o nadpłacie lub zobowiązaniu podatkowym ostatecznie rozstrzyga o wysokości podatku za dany okres. Istnienie dwóch sprzecznych decyzji dotyczących tego samego okresu jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Czy organ podatkowy ma prawo wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, jeśli wcześniej wydano decyzję w przedmiocie nadpłaty za ten sam okres?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie ma prawa wydać decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jeśli wcześniej wydano decyzję w przedmiocie nadpłaty za ten sam okres.

Uzasadnienie

Wydanie decyzji w przedmiocie nadpłaty za dany okres podatkowy oznacza, że wysokość podatku została ostatecznie ustalona. Kolejne wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe za ten sam okres naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej.

Przepisy (27)

Główne

o.p. art. 247 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Tożsamość sprawy zachodzi, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Wydanie decyzji w przedmiocie nadpłaty wyklucza możliwość wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania podatkowego za ten sam okres i odwrotnie.

u.p.d.o.f. art. 45 § 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten stanowi o obowiązku organu wydania decyzji, jeśli uzna, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wynikająca z deklaracji podatkowej. NSA uznał, że zarzut niewłaściwej wykładni tego przepisu w kontekście zaskarżonej sprawy był bezprzedmiotowy, gdyż przepis ten nie był przedmiotem analizy i wykładni Sądu I instancji.

Pomocnicze

u.k.s. art. 31

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 13

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 24

Ustawa o kontroli skarbowej

u.p.d.o.f. art. 22

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

o.p. art. 74a

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 77 § 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 128

Ordynacja podatkowa

Zasada trwałości decyzji ostatecznej.

o.p. art. 21 § 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 5

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 6

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 13

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 53

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 59 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 165 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 193

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 207

Ordynacja podatkowa

u.k.s. art. 28

Ustawa o kontroli skarbowej

p.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie decyzji w przedmiocie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za dany okres podatkowy wyklucza możliwość wydania za ten sam okres decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, co stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja GIKS, że decyzje o nadpłacie nie rozstrzygały o wysokości zobowiązania podatkowego i że organ miał prawo wydać decyzje wymiarowe, mimo wcześniejszego wydania decyzji o nadpłacie.

Godne uwagi sformułowania

o tożsamości sprawy, można mówić, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. • określenie w decyzji jednego z wyżej wskazanych elementów /zobowiązania lub nadpłaty/ w rzeczywistości statuuje wysokość podatku. • orzeczenie o nadpłacie wyklucza możliwość orzeczenia o zobowiązaniu podatkowym. • w obrocie istnieć będą dwie decyzje kształtujące stosunek podatkowy w sposób odmienny, co z punktu widzenia pewności prawa jest niedopuszczalne.

Skład orzekający

Małgorzata Jarecka

sprawozdawca

Stanisław Bogucki

członek

Sylwester Marciniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady res iudicata w kontekście decyzji o nadpłacie i zobowiązaniu podatkowym, a także interpretacja art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o nadpłacie została wydana przed decyzją o zobowiązaniu podatkowym za ten sam okres.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawa podatkowego - powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście dwóch różnych, ale powiązanych ze sobą decyzji podatkowych (nadpłata vs zobowiązanie). Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Decyzja o nadpłacie blokuje późniejsze ustalenie zobowiązania podatkowego – kluczowa zasada res iudicata w praktyce.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst