II FSK 984/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. Skarżąca kwestionowała sposób zaliczenia przez organ podatkowy wpłat dokonanych w 2016 r. na poczet zaległości podatkowej za rok 2011. Zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 72 § 1 pkt 1 i art. 75 § 4a, twierdząc, że wpłaty te nie dotyczyły żadnego zobowiązania za 2016 r. i nie mogły być przypisane do zaległości z 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 64 § 1 Ordynacji podatkowej, wpłaty zalicza się na poczet zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże inaczej. W tej sprawie wpłaty dokonane w 2016 r. zostały zarachowane na poczet zaległości z tytułu PIT-38 za 2011 r., zgodnie z tytułem wpłaty lub zasadą ogólną. Sąd podkreślił, że organ nie był zobowiązany do wydania postanowienia o zaliczeniu wpłaty na podstawie art. 64 § 4 O.p., ponieważ podatniczka ani jej pełnomocnik nie złożyli wniosku o jego wydanie, a wpłaty nie pokrywały w całości kwoty głównej zaległości wraz z odsetkami. W związku z tym, że wpłaty zostały prawidłowo zaliczone na poczet zaległości z 2011 r., nie powstała nadpłata za 2016 r. Sąd uznał również, że kwestia prawidłowości umocowania pełnomocnika (małżonka) do złożenia zeznania za 2011 r. wykraczała poza zakres sprawy dotyczącej nadpłaty za 2016 r., a także przekraczała ramy postępowania podatkowego w tym zakresie. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczania wpłat na poczet zaległości podatkowych, w szczególności w kontekście braku wniosku podatnika o wydanie postanowienia o zaliczeniu wpłaty oraz przedawnienia zobowiązań.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2016 r. Kwestia przedawnienia zobowiązania za 2011 r. była kluczowa dla rozstrzygnięcia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wpłaty dokonane przez podatnika w danym roku podatkowym, które nie dotyczą żadnego zobowiązania podatkowego za ten rok, mogą zostać zaliczone na poczet zaległości podatkowych z lat poprzednich, jeśli podatnik nie złożył wniosku o zaliczenie wpłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wpłaty mogą zostać zaliczone na poczet zaległości podatkowych z lat poprzednich, zgodnie z zasadami określonymi w Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 64 § 1, jeśli nie wskazano innego zobowiązania, a organ nie był zobowiązany do wydania postanowienia o zaliczeniu wpłaty z uwagi na brak wniosku podatnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wpłaty dokonane w 2016 r. zostały prawidłowo zaliczone na poczet zaległości podatkowej za 2011 r. zgodnie z art. 64 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ nie był zobowiązany do wydania postanowienia o zaliczeniu wpłaty, gdyż podatniczka nie złożyła wniosku w tym zakresie, a wpłaty nie pokrywały w całości zaległości wraz z odsetkami.
Czy kwestia prawidłowości umocowania pełnomocnika do złożenia zeznania podatkowego za rok poprzedni może być przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nadpłaty w roku bieżącym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena prawidłowości umocowania pełnomocnika w kontekście rozliczenia podatkowego za rok poprzedni wykracza poza zakres postępowania dotyczącego stwierdzenia nadpłaty w roku bieżącym, zwłaszcza jeśli zobowiązanie z roku poprzedniego jest przedawnione.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że roztrząsanie kwestii ważności pełnomocnictwa do rozliczenia podatku za 2011 r. przekraczało ramy postępowania dotyczącego nadpłaty za 2016 r., a także ramy postępowania podatkowego w tym zakresie, zwłaszcza w sytuacji, gdy zobowiązanie za 2011 r. było przedawnione.
Przepisy (23)
Główne
O.p. art. 72 § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Nadpłata rozumiana jako nadpłacony lub nienależnie zapłacony podatek.
O.p. art. 75 § 4a zd. 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa do odmowy stwierdzenia nadpłaty, gdy wniosek jest niezasadny.
O.p. art. 64 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada zaliczania wpłat na poczet zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże inaczej.
Pomocnicze
O.p. art. 62 § 4
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wydania postanowienia o zaliczeniu wpłaty, ograniczony zastrzeżeniami.
O.p. art. 64 § 4a pkt 1
Ordynacja podatkowa
Warunek wydania postanowienia o zaliczeniu wpłaty - wniosek podatnika i pokrycie całości zaległości wraz z odsetkami.
O.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
Przedawnienie zobowiązania podatkowego jako przeszkoda do oceny okoliczności faktycznych i czynności prawnych.
O.p. art. 79 § 2
Ordynacja podatkowa
Wykluczenie orzekania o nadpłacie w zakresie spornych wpłat, gdy przedawnienie uniemożliwia ocenę.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 191
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 169 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 155 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. c)
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictw do podpisywania deklaracji oraz wzorów zawiadomień o zmianie lub odwołaniu tych pełnomocnictw art. 1 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpłaty dokonane w 2016 r. zostały prawidłowo zaliczone na poczet zaległości podatkowej za 2011 r. zgodnie z art. 64 § 1 Ordynacji podatkowej. • Organ nie był zobowiązany do wydania postanowienia o zaliczeniu wpłaty, gdyż podatniczka nie złożyła wniosku w tym zakresie. • Kwestia prawidłowości umocowania pełnomocnika do rozliczenia podatku za 2011 r. wykracza poza zakres sprawy dotyczącej nadpłaty za 2016 r.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 O.p. i art. 75 § 4a O.p. poprzez błędne uznanie, że nie powstała nadpłata za 2016 r. • Naruszenie art. 70 § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię, że przedawnienie zobowiązania za 2011 r. stanowi przeszkodę do oceny okoliczności faktycznych dotyczących 2016 r. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80a O.p. poprzez oddalenie skargi mimo nieprawidłowego umocowania pełnomocnika do złożenia zeznania za 2011 r. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że zeznanie za 2011 r. zostało skutecznie złożone.
Godne uwagi sformułowania
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. • Zasadniczo w sytuacji kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednakże w związku z tym, że to prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego determinowała możliwość ich zastosowania w sprawie oraz wyznaczała kierunek procedowania, należało odstąpić od tej kolejności rozpatrywania zarzutów. • Wbrew zatem stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej NUS nie był w 2016 r. zobligowany do wydania postanowienia na podstawie art. 64 § 4 O.p., gdyż wpłacona należność została zaliczona w odniesieniu do pierwszej wpłaty z dnia 16 listopada 2016 r. zgodnie z jej tytułem podanym przez jej pełnomocnika na należność z tytułu PIT-38 za 2011 r., a w odniesieniu do drugiej, dokonanej zresztą po doręczeniu upomnienia, na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, czyli również z tytułu PIT-38 za 2011 r.
Skład orzekający
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Małgorzata Wolf- Kalamala
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zaliczania wpłat na poczet zaległości podatkowych, w szczególności w kontekście braku wniosku podatnika o wydanie postanowienia o zaliczeniu wpłaty oraz przedawnienia zobowiązań."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2016 r. Kwestia przedawnienia zobowiązania za 2011 r. była kluczowa dla rozstrzygnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie zaliczania wpłat, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Choć stan faktyczny nie jest niezwykły, rozstrzygnięcie wyjaśnia ważne niuanse proceduralne.
“Jak prawidłowo zaliczyć wpłaty podatkowe? NSA wyjaśnia kluczowe zasady Ordynacji podatkowej.”
Dane finansowe
WPS: 184 795,6 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.