II FSK 981/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-08-22
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyspółka komandytowazaliczka na podatekposłaniec podatnikawygaśnięcie zobowiązaniarachunek bankowywpłata podatkuOrdynacja podatkowa

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że spółka komandytowa dokonująca przelewu środków z własnego rachunku jako zaliczki na podatek wspólnika, bez powierzenia jej tych środków, nie jest "posłańcem podatnika", co oznacza brak wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.

Sprawa dotyczyła zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego J.M. na poczet zaległości. Organ podatkowy uznał, że wpłata dokonana przez spółkę komandytową z jej rachunku bankowego nie wygasza zobowiązania podatkowego J.M., ponieważ spółka nie działała jako "posłaniec podatnika". WSA uchylił decyzję organu, uznając, że spółka działała w charakterze posłańca. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że spółka komandytowa nie może być uznana za posłańca, jeśli środki nie zostały jej powierzone przez podatnika, co skutkuje brakiem wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła kwestii skuteczności wpłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych dokonanej przez spółkę komandytową z jej własnego rachunku bankowego na poczet zobowiązania podatkowego wspólnika. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zaliczenia nadpłaty podatnika J.M. na poczet zaległości, uznając, że wpłata dokonana przez Kancelarię Adwokacką A. M. Sp. komandytowa nie była skuteczna, gdyż spółka nie działała jako "posłaniec podatnika". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił postanowienie organu, przyjmując, że spółka działała w charakterze posłańca, a wcześniejsza praktyka organów podatkowych potwierdzała skuteczność takich wpłat. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że spółka komandytowa, posiadając własny rachunek bankowy i dokonując z niego wpłaty, nie może być uznana za "posłańca podatnika", jeśli środki te nie zostały jej uprzednio powierzone przez podatnika. Brak takiego powierzenia oznacza, że wpłata nie jest skuteczna, a zobowiązanie podatkowe wspólnika nie wygasa. NSA podkreślił, że pojęcie "posłańca" odnosi się do osoby dokonującej faktycznej wpłaty ze środków otrzymanych od podatnika, a nie do podmiotu dokonującego wpłaty z własnych zasobów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka komandytowa nie może być uznana za "posłańca podatnika", jeśli środki nie zostały jej uprzednio powierzone przez podatnika.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że pojęcie "posłańca" odnosi się do osoby dokonującej faktycznej wpłaty ze środków otrzymanych od podatnika. Spółka komandytowa, wpłacając z własnego rachunku, nie działa jako posłaniec, chyba że środki zostały jej powierzone. Brak takiego powierzenia oznacza, że wpłata nie jest skuteczna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

o.p. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

pkt 1 - stanowi podstawę do stwierdzenia, że wpłata dokonana przez podmiot inny niż podatnik, który nie jest "posłańcem", nie prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 60 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

pkt 2 - w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 stanowi podstawę do stwierdzenia, że wpłata dokonana przez podmiot inny niż podatnik, który nie jest "posłańcem", nie prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.

Pomocnicze

k.s.h. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Spółka komandytowa jako tzw. ułomna osoba prawna ma zdolność prawną, z czym wiąże się możność nabywania we własnym imieniu praw oraz zaciągania zobowiązań, w tym posiadania odrębnego od wspólników rachunku bankowego.

k.s.h. art. 103

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Majątek spółki stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia.

k.s.h. art. 28

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Wspomniany w kontekście art. 103 k.s.h. dotyczącego majątku spółki.

o.p. art. 76 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych.

o.p. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy zapłaty podatków.

o.p. art. 51 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dotyczy zapłaty podatków.

o.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania do organów podatkowych, naruszona zdaniem WSA.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy materialnej, naruszona zdaniem WSA.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów, naruszona zdaniem WSA.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1 lit. a i c - podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wadliwego uzasadnienia wyroku WSA, zarzut skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zgodności z prawem orzeczenia, zarzut skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia NSA o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez WSA (wadliwe uzasadnienie, dowolna ocena materiału). Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego (art. 76 § 1 o.p., art. 51 § 1 i 2 o.p.) przez WSA. Naruszenie procedury podatkowej (zasady prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów) przez WSA, co skutkowało wadliwym zastosowaniem prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

spółka komandytowa dokonująca przelewu środków pieniężnych z należącego do niej rachunku bankowego jako zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych wspólnika tejże spółki, bez uprzedniego powierzenia jej tych środków, nie może być uznana za "posłańca podatnika" w takiej sytuacji de facto nie dochodzi do zapłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych tegoż wspólnika spółki, a tym samym nie następuje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego tegoż podmiotu posłaniec dokonuje czynności technicznej. Jest "wyręczycielem" czy inaczej "przekazicielem środków podatnika" nie są to pojęcia o charakterze normatywnym. Chodzi tu o podmiot, który dokonuje faktycznej wpłaty podatku, wpłacając środki pieniężne otrzymane od podatnika

Skład orzekający

Bogusław Dauter

przewodniczący

Edyta Anyżewska

członek

Sławomir Presnarowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"posłańca podatnika\" w kontekście wpłat dokonywanych przez spółki komandytowe z ich rachunków bankowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpłaty przez spółkę komandytową z jej rachunku, bez wyraźnego powierzenia środków przez podatnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla podatników i spółek komandytowych – kto i jak może skutecznie dokonać wpłaty podatku. Wyjaśnienie pojęcia "posłańca" jest kluczowe dla uniknięcia problemów z zaległościami podatkowymi.

Czy wpłata z konta spółki komandytowej to zawsze skuteczna zapłata podatku? NSA wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 666,1 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 981/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący/
Edyta Anyżewska
Sławomir Presnarowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 12/07 - Postanowienie NSA z 2008-06-11
I SA/Wr 1394/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-08-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
art. 8 § 1, art 28,
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art 59 § 1 plt 1, art. 60 § 1pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Tezy
Spółka komandytowa dokonująca przelewu środków pieniężnych z należącego do niej rachunku bankowego jako zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych wspólnika tejże spółki, bez uprzedniego powierzenia jej tych środków, nie może być uznana za "posłańca podatnika". W takiej sytuacji de facto nie dochodzi do zapłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych tegoż wspólnika spółki, a tym samym nie następuje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego tegoż podmiotu, stosownie do treści przepisów art. 59 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA: Edyta Anyżewska, Sędzia del. WSA: Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Lipiec, po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wr 1394/05 w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 22 września 2005 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia z urzędu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za maj 2005 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W., 2) zasądza od J. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wr 1394/06, po rozpatrzeniu sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 22 września 2005 r., nr [...], w przedmiocie zaliczenia z urzędu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za maj 2005 r., uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 19 lipca 2005 r., nr [...]. Podstawą prawną powyższego orzeczenia Sądu I instancji był art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ), określanej dalej p.p.s.a.
Z ustaleń stanu faktycznego podanego w zaskarżonym wyroku wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia 19 lipca 2005 r. dokonał zaliczenia z urzędu nadpłaty przysługującej podatnikowi J. M. w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT- 36) za 2004 r. w kwocie 546,60 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT- 5) za maj 2005 r. w kwocie 666,10 zł na należność główną w kwocie 546,60 zł.
J. M. w zażaleniu na powyższe postanowienie domagał się jego uchylenia w całości i umorzenia postępowania, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na bezzasadnym przyjęciu, że podatnik miał zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT- 5 za maj 2005 r. oraz naruszenie art. 76 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60, ze zm.), zwaną dalej o.p., poprzez bezzasadne zaliczenie nadpłaty na nieistniejącą zaległość podatkową i nie dokonanie jej zwrotu z urzędu. Podatnik w uzasadnieniu tego zażalenia zarzucił, iż nie istniała zaległość w podatku dochodowym, gdyż jego pracodawca, w dniu 20 czerwca 2005 r. przelał na rachunek urzędu skarbowego zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych za maj 2005 r. w kwocie wynikającej z deklaracji, tj. w wysokości 660,10 zł, na co jako dowód załączył oświadczenie pracodawcy oraz potwierdzenie dokonania przelewu.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia 22 września 2005 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o zaliczeniu nadpłaty strony na poczet przedmiotowej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych na należność główną, stwierdzając, iż wobec nieskuteczności wpłaty dokonanej przez Kancelarię Adwokacką A. M. Sp. komandytowa, na podatniku J. M. ciążyła zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych za maj 2005 r. w kwocie 666,10 zł. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie ma znaczenia okoliczność, iż zapłaty podatku dokonała osoba (podmiot) inny niż podatnik, gdyż zapłata może być skuteczna jedynie w przypadku zapłaty przez stronę zobowiązaniowego stosunku w prawie podatkowym, tj. podatnika. Organ ten zwrócił jednakże uwagę, iż w praktyce wyjątkowo uznaje się skuteczność zapłaty przez tzw. posłańca, który dokonuje zapłaty ze środków powierzonych mu przez podatnika, a co najmniej deklaruje wpłaty w takim charakterze, przy czym ważnym jest, by osoba wpłacająca złożyła pisemne oświadczenie o pełnieniu roli posłańca przy dokonywaniu tej czynności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zwanym dalej WSA, na powyższe postanowienie pełnomocnik podatnika, wnosząc o uchylenie postanowienia w całości, zarzucił, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa polegającym na naruszeniu przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 § 2 i art. 76 § 1 o.p. oraz na rażącym naruszeniu przepisów o postępowaniu podatkowym, mającym wpływ na wynik postępowania, tj. art. 120 o.p. Skarżący w pierwszej kolejności zarzucił, iż dokonana w dniu 20 czerwca 2005 r. wpłata 666,10 zł tytułem zaliczki na podatek dochodowy była w istocie wpłatą dokonaną bezpośrednio przez podatnika, ponieważ żaden wspólnik spółki komandytowej nie ma odrębnego rachunku bankowego przeznaczonego do operacji bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, lecz każdy z nich jest współposiadaczem rachunku bankowego spółki. Na marginesie skarżący podkreślił, iż od momentu powstania spółki komandytowej dokonuje wpłat zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za pomocą wskazanego rachunku spółki i w tym czasie organy podatkowe nie miały wątpliwości co do charakteru wpłaty i jej skuteczności w przedmiocie wygaszenia zobowiązania podatkowego. W dalszej kolejności skarżący zarzucił z ostrożności procesowej, iż w razie uznania, że to nie on dokonał wpłaty zaliczki na podatek dochodowy, to przyjąć należy, iż zrobiła to za niego, w charakterze posłańca, Kancelaria Adwokacka A. M. komandytowa we W., ponieważ przeciwne rozumowanie byłoby nieracjonalne, skoro tytułem przelewu wskazano za pomocą czytelnych skrótów, iż wpłata dotyczyła zaliczki za maj 2005 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych J. M.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uchylającego postanowienie w przedmiocie zaliczenia z urzędu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r., między innymi wskazywał, że w orzecznictwie i w doktrynie przeważa pogląd, iż zapłata podatku przez osobę inną niż podatnik nie jest prawnie skuteczna, gdyż tylko zapłata podatku przez podatnika prowadzi do realizacji zobowiązania podatkowego i tym samym do jego wygaśnięcia, a jedynie w drodze wyjątku przyjmuje się za skuteczną wpłatę dokonaną przez tzw. posłańca (wyręczyciela podatnika), tj. osobę, która działając na rachunek podatnika dokonuje zapłaty z jego zasobów pieniężnych, świadcząc podatnikowi usługę w tym zakresie. Przechodząc do istoty sporu WSA podnosił, iż w przypadku spółki komandytowej opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają poszczególni wspólnicy spółki komandytowej, w tym i jej komandytariusze, nie zaś sama spółka osobowa, która jako tzw. ułomna osoba prawna nie ma osobowości prawnej, lecz na mocy art. 8 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r.- Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), zwanym dalej k.s.h., ma zdolność prawną, z czym wiąże się możność m. in. nabywania we własnym imieniu praw oraz zaciągania zobowiązań. Konsekwencją przyznania spółce komandytowej zdolności prawnej, jest zatem możliwość posiadania praw majątkowych odrębnych od praw majątkowych jej wspólników, czego namacalnym przykładem jest posiadanie rachunku bankowego spółki, którego w żaden sposób nie można utożsamiać z rachunkiem wspólnika. Wywód powyższy pozwala przeto stwierdzić w ocenie WSA, iż błędne było podstawowe stanowisko skarżącego, iż dokonana w dniu 20 czerwca 2005 r. wpłata 666,10 zł tytułem zaliczki na podatek dochodowy była w istocie wpłatą dokonaną bezpośrednio przez podatnika, gdyż w istocie wpłacającą była spółka komandytowa.
Dalej WSA wywodził, że co prawda na wezwanie organu I instancji spółka komandytowa, reprezentowana przez jednego z jej komplementariuszy, nie złożyła wyraźnego oświadczenia, iż występuje w charakterze posłańca, jednakże w sytuacji potwierdzenia przez tę spółkę tytułu wpłaty oraz faktu uprzedniego akceptowania przez urząd skarbowy stosowanej praktyki dokonywania przelewów zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych bezpośrednio z rachunku spółki, należało przyznać, iż w sposób więcej niż dorozumiany, z okoliczności sprawy wynika, że Kancelaria Adwokacka A. M. we W. dokonując wpłaty przedmiotowej zaliczki, działała w charakterze posłańca podatnika J. M.
Z kolei zajęte przez organy podatkowe stanowisko kwestionujące spółce komandytowej rolę posłańca, wbrew dotychczasowej wieloletniej praktyce pełnej akceptacji takich wpłat, przy jednoczesnym braku zmian stanu faktycznego i prawnego, pozwala przyjąć zdaniem WSA, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia jednej z podstawowych zasad postępowania podatkowego, jakim jest unormowana w art. 121 o.p. zasada zaufania do organów podatkowych. Stwierdzone naruszenie procedury podatkowej skutkowało w efekcie, w ocenie WSA, wadliwym zastosowaniem norm prawa materialnego i przyjęciem błędnych skutków podatkowych, co obligowało WSA badający legalność zaskarżonej decyzji do jej uchylenia.
W skardze kasacyjnej wniesionej za pośrednictwem pełnomocnika ( radcy prawnego ) Dyrektor Izby Skarbowej we W., zwany dalej skarżącym, wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. W podstawach skargi kasacyjnej wskazywano na:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 3 § 1 p.p.s.a., przez wadliwe uzasadnienie polegające na dowolnej ocenie zebranego w sprawie materiału oraz błędną ocenę pod względem zgodności z prawem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a przez to:
2. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 76 § 1 o.p.oraz art. 51 § 1 i 2 o.p., polegające na mylnym zanegowaniu związku, jaki zachodzi pomiędzy tymi przepisami a ustalonymi w postępowaniu faktami,
3. naruszenie prawa postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a., przez uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na stwierdzenie naruszenia procedury podatkowej, tj art. 122 o.p. zasady prawdy materialnej oraz art. 191 o.p. zasady swobodnej oceny dowodów, co skutkowało w efekcie wadliwym zastosowaniem prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, choć postępowanie podatkowe nie było dotknięte wadami w nim wymienionymi, a skarga winna zostać oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.
Strona przeciwna nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do treści przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdza się, aby zaistniały przesłanki dające podstawę do unieważnienia zaskarżonego wyroku. Oznacza to związanie sądu odwoławczego zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku.
Zgodnie zaś z art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Natomiast unormowania art. 174 p.p.s.a. wskazują, iż skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ( pkt 1 ) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( pkt 2 ). Oceniając pod tym względem skargę kasacyjną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż odpowiada ona wymaganiom ustawowym.
Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznaje wywiedziony przez skarżącego na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut naruszenia unormowań art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a., poprzez uchylenie zaskarżanej decyzji z uwagi na naruszenie zasad postępowania podatkowego zawartych w art. 122 o.p. oraz art. 191 o.p., co w efekcie skutkowało naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 51 § 1 i § 2 oraz art. 76 § 1 o.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Powyższe stwierdzenie w konsekwencji prowadzi również do uznania za usprawiedliwiony zarzutu skarżącego o naruszeniu unormowań art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości stan faktyczny, przyjęty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przez WSA, że spółka komandytowa pod firmą "Kancelaria Adwokacka A. M., SPÓŁKA KOMANDYTOWA" jako tzw. ułomna osoba prawna nie ma osobowości prawnej, lecz na mocy art. 8 § 1 k.s.h. miała ( ma ) zdolność prawną, z czym wiąże się możność między innymi nabywania we własnym imieniu praw oraz zaciągania zobowiązań. Zgodnie z art. 103 w zw. z art. 28 k.s.h. majątek spółki stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia. Konsekwencją tej pozycji prawnej opisywanej spółki jest zatem możliwość posiadania praw majątkowych odrębnych od praw majątkowych jej wspólników. Wyrazem tego było między innymi posiadanie rachunku bankowego przez Kancelarię Adwokacką A. M., SPÓŁKA KOMANDYTOWA, z którego w dniu 20 czerwca 2005 r. dokonano przelewu 666,10 zł na konto Urzędu Skarbowego W., tytułem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych ( PIT-5), między innymi J. M. Jednocześnie nie można wspomnianego rachunku bankowego opisanej spółki utożsamiać z rachunkiem jej wspólników. Z materiału dowodowego akt niniejszej sprawy nie wynika bowiem, że skarżący J. M. pozostawał w danym dniu współwłaścicielem ( współposiadaczem ) tegoż rachunku bankowego spółki komandytowej pod firmą Kancelaria Adwokacka A. M.
Mając na uwadze powyższy wywód, Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną WSA, iż błędne było stanowisko skarżącego, iż dokonana w dniu 20 czerwca 2005 r. wpłata 666,10 zł tytułem zaliczki na podatek dochodowy była w istocie wpłatą dokonaną bezpośrednio przez podatnika, gdyż w istocie wpłacającą była Kancelaria Adwokacka A. M., SPÓŁKA KOMANDYTOWA. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela dokonanej przez WSA oceny powyższego stanu faktycznego danej sprawy w zakresie w jakim wywiedziono, że Kancelaria Adwokacka A. M., SPÓŁKA KOMANDYTOWA, dokonując wpłaty przedmiotowej zaliczki działała w charakterze posłańca podatnika J. M. Przychylić się bowiem należy do stanowiska odnośnie pojęcia "posłańca podatnika" wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu Uchwały Składu Siedmiu Sędziów z dnia 26 maja 2008 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, posłaniec dokonuje czynności technicznej. Jest "wyręczycielem" (zob. B. Brzeziński, w: B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Organizatora, Toruń 2007, s. 422) czy inaczej "przekazicielem środków podatnika" (zob. B. Deuter w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 270). Dalej Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczał, że nie są to pojęcia o charakterze normatywnym. Chodzi tu o podmiot, który dokonuje faktycznej wpłaty podatku, wpłacając środki pieniężne otrzymane od podatnika, np. pracownik podatnika w ramach powierzonych obowiązków udaje się do urzędu skarbowego i wpłaca w kasie środki od niego otrzymane, czy też krewny podatnika wyręczając go dokonuje zapłaty z jego środków. W tych bowiem wypadkach zapłaty w sensie prawnym dokonuje podatnik i nie zmienia tego faktyczne wyręczenie podatnika w przekazaniu jego środków do kasy organu podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny akcentował zatem, że w przypadku "posłańca podatnika" nie może być wątpliwości, że chodzi o sytuację, w której osoba wpłacająca podatek dokonuje tego ze środków powierzonych mu przez podatnika (zob. uzasadnienie Uchwały Składu Siedmiu Sędziów z dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt I FPS 8/07, nie publikowane ).
Ze stanu faktycznego niniejszej sprawy, przyjętego przez WSA, w jakikolwiek sposób nie można wywieść, że Kancelaria Adwokacka A. M., SPÓŁKA KOMANDYTOWA, przed dokonaniem w dniu 20 czerwca 2005 r. przelewu 666,10 zł na konto Urzędu Skarbowego W. tytułem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych J. M., otrzymała od niego ( zostały jej powierzone, przelane na konto ) środki pieniężne w odpowiedniej wysokości do zrealizowania opisywanego celu. W tej sytuacji podnoszone przez WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku samo dokonanie "potwierdzenia przez tę spółkę tytułu wpłaty oraz fakt uprzedniego akceptowania przez urząd skarbowy stosowanej praktyki dokonywania przelewów zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych bezpośrednio z rachunku spółki", nie może być uznane za wystarczające do przyjęcia, że Kancelaria Adwokacka A. M., SPÓŁKA KOMANDYTOWA, działała w charakterze posłańca podatnika Jakuba Misia.
Zaprezentowane powyżej wywody uprawniają do przyjęcia tezy, że spółka komandytowa dokonująca przelewu środków pieniężnych z należącego do niej rachunku bankowego jako zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych wspólnika tejże spółki, bez uprzedniego powierzenia jej tych środków, nie może być uznana za "posłańca podatnika". W takiej sytuacji de facto nie dochodzi do zapłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych tegoż wspólnika spółki, a tym samym nie następuje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego tegoż podmiotu, stosownie do treści przepisów art. 59 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz będąc związany wnioskami skargi kasacyjnej poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi administracyjnemu I instancji.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 203 pkt 2 tej ustawy.