II FSK 966/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących środków trwałych (art. 22a ust. 1 u.p.d.o.f.) oraz klasyfikacji przychodów. Kluczową kwestią było ustalenie, czy udział w nieruchomości otrzymany w drodze darowizny i wprowadzony do ewidencji środków trwałych spełniał definicję środka trwałego, w szczególności wymóg przewidywanego okresu używania dłuższego niż rok na potrzeby działalności gospodarczej. NSA, podzielając stanowisko organów podatkowych i WSA, uznał, że zebrany materiał dowodowy, w tym sekwencja zdarzeń związanych z nabyciem i szybkim zbyciem nieruchomości, świadczy o braku takiego zamiaru u podatnika. W związku z tym, udział ten nie mógł być uznany za środek trwały podlegający amortyzacji, a odpisy amortyzacyjne nie mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Sąd oddalił skargę kasacyjną, zasądzając jednocześnie od skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zamiar podatnika co do okresu używania środka trwałego musi być obiektywnie weryfikowalny, a nie tylko subiektywny, oraz że różnica w stanie faktycznym między wnioskiem o interpretację a postępowaniem podatkowym wyłącza ochronę interpretacji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z darowizną i szybkim zbyciem nieruchomości, ale jego wykładnia przepisów dotyczących środków trwałych i interpretacji podatkowych ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy udział w nieruchomości otrzymany w darowiźnie, wprowadzony do ewidencji środków trwałych i wykorzystywany w działalności gospodarczej, może być uznany za środek trwały w rozumieniu art. 22a ust. 1 ustawy o PIT, jeśli podatnik nie przewiduje jego używania przez okres dłuższy niż rok?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udział w nieruchomości otrzymany w darowiźnie nie może być uznany za środek trwały, jeśli podatnik nie przewiduje jego używania przez okres dłuższy niż rok na potrzeby działalności gospodarczej, nawet jeśli został wprowadzony do ewidencji środków trwałych.
Uzasadnienie
Definicja środka trwałego wymaga przewidywanego okresu używania dłuższego niż rok, co musi być oparte na obiektywnie weryfikowalnych okolicznościach, a nie tylko subiektywnym przekonaniu podatnika. W analizowanej sprawie sekwencja zdarzeń wskazywała na zamiar szybkiego zbycia nieruchomości, a nie jej długoterminowego wykorzystania.
Czy odpisy amortyzacyjne od składnika majątku, który nie spełnia definicji środka trwałego, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpisy amortyzacyjne od składnika majątku, który nie spełnia definicji środka trwałego, nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 22 ust. 8 u.p.d.o.f., kosztem uzyskania przychodów są odpisy amortyzacyjne dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o. Skoro składnik majątku nie jest środkiem trwałym, nie podlega amortyzacji, a tym samym odpisy nie mogą być kosztem.
Czy indywidualna interpretacja podatkowa chroni podatnika, jeśli stan faktyczny ustalony w postępowaniu podatkowym różni się od stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, funkcja ochronna interpretacji indywidualnej jest wyłączona, jeśli stan faktyczny ustalony w postępowaniu podatkowym różni się od stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji.
Uzasadnienie
Ryzyko przedstawienia niepełnego lub nieprawdziwego stanu faktycznego we wniosku interpretacyjnym ponosi wnioskodawca. Różnica między stanem faktycznym we wniosku a stanem faktycznym ustalonym w postępowaniu podatkowym powoduje utratę mocy ochronnej interpretacji.
Czy przychody ze sprzedaży nieruchomości otrzymanej w darowiźnie, która nie stanowiła środka trwałego, powinny być kwalifikowane jako przychody z działalności gospodarczej?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nieruchomość była wykorzystywana w działalności gospodarczej (np. przez wynajem), przychody z jej zbycia mogą być kwalifikowane jako przychody z tej działalności, nawet jeśli nie stanowiła ona środka trwałego.
Uzasadnienie
Definicja działalności gospodarczej obejmuje wykorzystywanie rzeczy w celu zarobkowym, prowadzonym w sposób zorganizowany i ciągły. Sprzedaż składnika majątku wykorzystywanego w tej działalności, nawet jeśli nie był środkiem trwałym, może generować przychód z tej działalności.
Przepisy (27)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22g § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wpis do ewidencji środków trwałych nie ma charakteru konstytutywnego i sam w sobie nie przesądza o tym, że dana nieruchomość stanowi środek trwały. Kluczowe jest spełnienie pozostałych przesłanek definicji środka trwałego.
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kwalifikacja przychodów ze sprzedaży nieruchomości jako przychodów z działalności gospodarczej, jeśli nieruchomość była w niej wykorzystywana.
u.p.d.o.f. art. 22a § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podstawowa definicja środka trwałego, wymagająca m.in. przewidywanego okresu używania dłuższego niż rok.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący kosztów uzyskania przychodów związanych ze sprzedażą środków trwałych.
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1 i 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepisy dotyczące kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej, w tym odpisów amortyzacyjnych.
u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja działalności gospodarczej.
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepisy dotyczące przychodów z działalności gospodarczej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 14b § § 3
Ordynacja podatkowa
Wymóg wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego we wniosku o interpretację.
O.p. art. 14c § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14k § § 1
Ordynacja podatkowa
Funkcja ochronna interpretacji indywidualnej.
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada pogłębiania zaufania do organów państwa.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział w nieruchomości otrzymany w darowiźnie nie spełniał definicji środka trwałego ze względu na brak przewidywanego okresu używania dłuższego niż rok. • Wpis do ewidencji środków trwałych nie ma charakteru konstytutywnego i nie przesądza o statusie środka trwałego. • Stan faktyczny przedstawiony we wniosku o interpretację indywidualną różnił się od stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu podatkowym, co wyłączało funkcję ochronną interpretacji.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość wprowadzona do ewidencji środków trwałych powinna być traktowana jako środek trwały. • Odpisy amortyzacyjne od nieruchomości powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. • Interpretacja indywidualna powinna wiązać organ podatkowy. • Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe i WSA.
Godne uwagi sformułowania
Przewidywany okres używania środka trwałego jest przede wszystkim domeną podatnika, który ma prawo zakładać w jakim horyzoncie czasowym będzie z niego korzystał. Nie oznacza to jednak, że przewidywanie to ma charakter woluntarny i nie jest zależne od uwarunkowań prowadzonej działalności gospodarczej. • Wykładnia językowa ma dla wykładni przepisów prawa podatkowego pierwszorzędne znaczenie. • Wpis do ewidencji środków trwałych nie ma charakteru konstytutywnego i sam w sobie nie przesądza o tym, że dana nieruchomość (udział w niej, a także grunt) stanowi środek trwały. • Sekwencja zdarzeń związana z czynnościami podejmowanymi przez wspólników spółki akcyjnej i spółek jawnych, będących rodzicami Skarżącego i innych współwłaścicieli nieruchomości, które poprzedzały darowiznę udziału, a także późniejsze działania wskazują jednoznacznie, że Skarżący nie przewidywał używania w działalności gospodarczej udziału dłużej niż rok. • Funkcja ochronna interpretacji indywidualnej zależy od treści wniosku o jej wydanie. Istotną częścią takiego wniosku jest wyczerpujące przedstawienie w nim stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego w danej sprawie a także jego ocena prawna.
Skład orzekający
Maciej Jaśniewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Jan Grzęda
sędzia
Alicja Polańska
sędzia (delegowany)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zamiar podatnika co do okresu używania środka trwałego musi być obiektywnie weryfikowalny, a nie tylko subiektywny, oraz że różnica w stanie faktycznym między wnioskiem o interpretację a postępowaniem podatkowym wyłącza ochronę interpretacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z darowizną i szybkim zbyciem nieruchomości, ale jego wykładnia przepisów dotyczących środków trwałych i interpretacji podatkowych ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne przedstawienie stanu faktycznego we wniosku o interpretację podatkową i jak łatwo można stracić ochronę prawną przez niedoprecyzowanie swoich zamiarów, zwłaszcza w kontekście darowizn i szybkiego obrotu nieruchomościami.
“Darowizna nieruchomości i szybka sprzedaż: jak stracić ochronę interpretacji podatkowej i zapłacić miliony podatku?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.