II FSK 965/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił postanowienie o nałożeniu na Jerzego L. kary pieniężnej w postępowaniu egzekucyjnym. WSA uznał, że organ egzekucyjny naruszył zasady postępowania, nie wykazując należytego poinformowania dłużnika zajętej wierzytelności o jego prawach i obowiązkach, co przekroczyło granice uznania administracyjnego. Skarżące Kolegium zarzuciło WSA błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że kara pieniężna na podstawie art. 168e § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) nie wymaga elementu zawinienia, a decyduje sama bezprawność czynu. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że choć kara pieniężna ma charakter obiektywny i nie wymaga zawinienia, to WSA prawidłowo ocenił, że organ egzekucyjny naruszył przepisy postępowania, w tym zasady udzielania informacji (art. 9 Kpa), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że nałożenie kary wymagało wykazania naruszenia zasad uznania administracyjnego i uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, a nie tylko stwierdzenia bezprawności działania dłużnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nakładania kar pieniężnych w postępowaniu egzekucyjnym, znaczenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego (w tym obowiązku informowania) w postępowaniu egzekucyjnym, charakter odpowiedzialności za naruszenie obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nałożenie kary pieniężnej na dłużnika zajętej wierzytelności na podstawie art. 168e § 1 u.p.e.a. wymaga wykazania subiektywnego elementu zawinienia, czy też decyduje sama obiektywna bezprawność czynu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kara pieniężna nałożona na dłużnika zajętej wierzytelności na podstawie art. 168e § 1 u.p.e.a. ma charakter obiektywny i nie wymaga wykazania zawinienia. Odpowiedzialność ta powstaje z chwilą niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków przez dłużnika.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że kara pieniężna ma charakter obiektywny, a jej nałożenie nie jest uzależnione od winy. Jednakże, aby kara została prawidłowo nałożona, organ egzekucyjny musi wykazać naruszenie przepisów postępowania, w tym zasad uznania administracyjnego i udzielania informacji, a nie tylko samą bezprawność działania dłużnika.
Czy organ egzekucyjny, nakładając karę pieniężną na dłużnika zajętej wierzytelności, narusza zasady postępowania, jeśli nie wykaże należytego poinformowania dłużnika o jego prawach i obowiązkach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny narusza zasady postępowania, w tym zasady uznania administracyjnego i udzielania informacji (art. 9 Kpa), jeśli nie wykaże, że dłużnik zajętej wierzytelności został należycie poinformowany o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków.
Uzasadnienie
WSA uchylił postanowienie o karze, uznając, że organ egzekucyjny przekroczył granice uznania administracyjnego, nie udzielając dłużnikowi niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, co naruszało zasady ogólne postępowania. NSA potwierdził, że naruszenie tych zasad może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu.
Przepisy (17)
Główne
u.p.e.a. art. 168e § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 168d § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo ocenił, że organ egzekucyjny naruszył zasady postępowania, nie wykazując należytego poinformowania dłużnika zajętej wierzytelności o jego prawach i obowiązkach, co przekroczyło granice uznania administracyjnego. • Kara pieniężna, choć obiektywna, wymaga wykazania naruszenia przepisów postępowania, a nie tylko samej bezprawności.
Odrzucone argumenty
Kara pieniężna na podstawie art. 168e § 1 u.p.e.a. nie opiera się na subiektywnym elemencie zawinienia, a decyduje sama bezprawność czynu. • Nie doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania wyrażonych w art. 7 i art. 9 Kpa, które mają tylko odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym.
Godne uwagi sformułowania
kara pieniężna nie opierała się na subiektywnym elemencie zawinienia • O odpowiedzialności w tym przypadku decyduje sama bezprawność czynu • Sąd pierwszej instancji wykazał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania /art. 168e par. 1 u.p.e.a./ w takim stopniu, iż mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Kara pieniężna musi być karą sprawiedliwą, adekwatną do wagi naruszenia prawa i odpowiadającą wymogom celowości. • zasada udzielania informacji /art. 9 Kpa/ ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym.
Skład orzekający
Jan Rudowski
sprawozdawca
Stanisław Bogucki
członek
Sylwester Marciniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nakładania kar pieniężnych w postępowaniu egzekucyjnym, znaczenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego (w tym obowiązku informowania) w postępowaniu egzekucyjnym, charakter odpowiedzialności za naruszenie obowiązków dłużnika zajętej wierzytelności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące nakładania kar administracyjnych, co jest ważne dla praktyków prawa egzekucyjnego. Pokazuje, że nawet w sprawach o charakterze obiektywnym, naruszenie procedury może prowadzić do uchylenia decyzji.
“Kara pieniężna w egzekucji: czy wystarczy sama bezprawność, czy potrzebne jest zawinienie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.