II FSK 946/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. L. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Spór dotyczył możliwości skorzystania z ulgi mieszkaniowej (art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.) przez podatniczkę, która sprzedała lokal mieszkalny nabyty w drodze darowizny od męża. Ze środków ze sprzedaży spłaciła kredyt hipoteczny męża, zabezpieczający tę nieruchomość, a następnie mąż zwrócił jej tę kwotę. Organ podatkowy i WSA uznały, że spłata cudzego długu nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe, a podatniczka nie wydatkowała wszystkich środków ze sprzedaży na te cele. NSA uchylił zaskarżony wyrok i interpretację, uznając skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie dochodu podlegającego opodatkowaniu zgodnie z art. 19 u.p.d.o.f. oraz że wydatki na własne cele mieszkaniowe nie muszą być ponoszone z tych samych fizycznie środków. Wskazał, że dzięki subrogacji ustawowej (art. 518 § 1 pkt 1 k.c.) kwota spłaconego przez podatniczkę cudzego kredytu hipotecznego, która została jej zwrócona przez męża, może stanowić pokrycie wydatków na własne cele mieszkaniowe. Sąd powołał się na ugruntowaną linię orzeczniczą NSA w tym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. w kontekście spłaty cudzego długu hipotecznego przez podatnika i instytucji subrogacji ustawowej.
Dotyczy sytuacji, gdy podatnik spłaca cudzy dług zabezpieczony hipoteką na sprzedawanej nieruchomości i odzyskuje tę kwotę od pierwotnego dłużnika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kwota stanowiąca równowartość spłaconego przez podatnika cudzego kredytu hipotecznego, zabezpieczającego sprzedaną nieruchomość, może stanowić pokrycie wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kwota ta może stanowić pokrycie wydatków na własne cele mieszkaniowe, jeśli podatnikowi przysługuje roszczenie zwrotne wobec pierwotnego dłużnika (np. na skutek subrogacji ustawowej).
Uzasadnienie
NSA uznał, że spłata cudzego długu hipotecznego przez podatnika, który następnie odzyskał tę kwotę od pierwotnego dłużnika (np. męża), prowadzi do powstania wierzytelności po stronie podatnika (subrogacja ustawowa). Ta wierzytelność, jako równowartość środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości, może być traktowana jako wydatek na własne cele mieszkaniowe, zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą.
Czy wydatki na własne cele mieszkaniowe muszą być ponoszone z tych samych fizycznie środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest wymagane, aby wydatki na własne cele mieszkaniowe były ponoszone z tych samych fizycznie środków pieniężnych, które podatnik uzyskał od nabywcy nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na ugruntowaną linię orzeczniczą NSA, zgodnie z którą istotne jest wydatkowanie wartości przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe w określonym terminie, a niekoniecznie tych samych nominałów pieniężnych.
Przepisy (15)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 131
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości podlegają zwolnieniu z opodatkowania w wysokości odpowiadającej wydatkom poniesionym na własne cele mieszkaniowe, pod warunkiem ich udokumentowania i poniesienia w określonym terminie.
k.c. art. 518 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Reguluje instytucję subrogacji ustawowej, zgodnie z którą osoba trzecia spłacająca cudzy dług, za który odpowiada rzeczowo, nabywa spłaconą wierzytelność.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 30e § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa podstawę obliczenia podatku jako różnicę między przychodem a kosztami uzyskania przychodu.
u.p.d.o.f. art. 19 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości jako wartość wyrażoną w cenie określonej w umowie, pomniejszoną o koszty odpłatnego zbycia.
u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa kasową metodę ustalania przychodu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sąдами administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2 i § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sąдами administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sąдами administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 2 § ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 ust. 2 pkt 1
u.k.w.h. art. 65 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Definiuje hipotekę jako zabezpieczenie wierzytelności na nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spłata cudzego kredytu hipotecznego przez podatnika, który następnie odzyskał tę kwotę, może być traktowana jako wydatek na własne cele mieszkaniowe na mocy subrogacji ustawowej. • Wydatki na własne cele mieszkaniowe nie muszą być ponoszone z tych samych fizycznie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Spłata cudzego długu hipotecznego nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe. • Podatniczka nie wydatkowała wszystkich środków ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe, ponieważ część została przeznaczona na spłatę kredytu męża.
Godne uwagi sformułowania
Kwota stanowiąca równowartość spłaconego przez podatnika cudzego kredytu hipotecznego przy okazji sprzedaży własnej nieruchomości, która znalazła się ponownie w jego majątku na skutek subrogacji, może stanowić pokrycie wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe • Wydarunkowanie ma dotyczyć środków pochodzących ze sprzedaży nieruchomości, a nie jakichkolwiek innych środków pozyskanych z jakichkolwiek źródeł. • Poprzedzenie wyrażenia "cele mieszkaniowe" przymiotnikiem "własne" świadczy o tym, że ustawodawca przewidując podstawę do zastosowania zwolnienia i dopisując ten przymiotnik podkreślił, że celem nadrzędnym jest zwolnienie tylko takiego przychodu, który wydatkowany zostanie na zaspokojenie "własnych" celów mieszkaniowych rozumianych jako potrzeba zaspokojenia własnych celów w tym przedmiocie.
Skład orzekający
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Małgorzata Wolf- Kalamala
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. w kontekście spłaty cudzego długu hipotecznego przez podatnika i instytucji subrogacji ustawowej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podatnik spłaca cudzy dług zabezpieczony hipoteką na sprzedawanej nieruchomości i odzyskuje tę kwotę od pierwotnego dłużnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej ulgi mieszkaniowej i pokazuje, jak złożone sytuacje faktyczne (spłata cudzego długu, zwrot środków) mogą być interpretowane przez sądy, co ma praktyczne znaczenie dla wielu podatników.
“Czy spłata kredytu męża może być Twoją ulgą mieszkaniową? NSA wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.