II FSK 945/22

II FSK 945/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Polańska
Anna Dumas /przewodniczący/
Antoni Hanusz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatki inne
Sygn. powiązane
I SA/Łd 885/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-04-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 215
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia WSA - delegowany Alicja Polańska, , Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej F. sp. z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 885/21 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 8 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od F. sp. z o.o. z siedzibą w R. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 12 kwietnia 2022 r., I SA/Łd 885/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę F. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 8 września 2021 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r.
2. Nie zgadzając się z powyższym orzeczeniem, spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła skargę kasacyjną. Zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła:
I na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 8 ust. 1,2,3 i 5 ustawy z 15 lutego 1992 r. w podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2014 r poz. 851 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p.") u.p.d.o.p. poprzez bezpodstawne uznanie, że rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, oraz bezpodstawne uznanie, że określenie wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2016, jest tym samym, co określenie wysokości zobowiązania podatkowego za okres od 01.04.2016 r. do 31.03.2017 r.
II na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy, a mianowicie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c (stosowanego na podstawie § 2 tegoż artykułu), poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku zaakceptowania przez Sąd, naruszenia przepisów postępowania jakich dopuściły się organy podatkowe, a mianowicie:
1. art. 215 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jednolity tekst Dz. U. z 2021 r, poz. 1540, dalej: "o.p.") poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i wydanie postanowienia z obrazą:
- art. 120 o.p. poprzez naruszenie zasady pewności co do wykładni przepisów prawa podatkowego. Jeśli bowiem organ, w wydanym 22 marca 2021 r. postanowieniu, informuje podatnika o tym, że w tym przypadku nie znajdzie zastosowania tryb określony w art. 215 § 1 o.p., a 13 lipca 2021 r. przy nie zmienionym stanie faktycznym i prawnym, wydaje postanowienie, w którym jako podstawę prawną wskazuje właśnie art. 215 § 1 o.p., to znaczy, że w wprowadził podatnika w błąd, a tym samym naruszył zasadę legalizmu wynikającą z art. 120 o.p., która to zawiera zakaz działania organów wbrew przepisom prawa.
- art. 121 § 1 i 2 o.p. poprzez wprowadzenie podatnika w błąd, w marcu informując o tym, że wydanej decyzji, nie można sprostować na podstawie art. 215 § 1 o.p., po czym prostując ją z urzędu lipcu, organ powołał się właśnie na art. 215 § 1 o.p. Brak wyjaśnienia, dlaczego w konkretnej sprawie, w stosunku do tego samego stanu faktycznego oraz prawnego, raz organ nie może zastosować art. 215 § 1 o.p., a raz może, winno być ocenione jako naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Wedle bowiem art. 121 § 2 o.p. organy podatkowe obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Nie jest to zatem dobra wola organu, ale obowiązek jaki nałożył na niego ustawodawca.
- art. 124 o.p. poprzez brak wyjaśnienia, dlaczego w omawianej sprawie, przy niezmiennym stanie faktycznym oraz prawnym, organ w wydanych postanowieniach, zajmuje odmienne stanowiska.
Na podstawie art. 121 § 2 o.p., organ, zobowiązany był wyjaśniać stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy tak diametralnie odmiennym załatwianiu sprawy, w odstępie zaledwie kilku miesięcy. W ten sposób zrealizowana zostałaby zasada prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów administracji publicznej i jednocześnie zadośćuczyniono by przepisowi art. 124 o.p.
2. art. 125 § 1 o.p. poprzez odmowę uzupełnienia decyzji w trybie art. 213 § 1 lub § 2, przy jednoczesnym poinformowaniu strony że wydanej decyzji, nie można sprostować także na podstawie art. 215 § 1 o.p., co okazało się nieprawdą, bowiem kilka miesięcy później organ sam sprostował omawianą decyzję na podstawie art. 215 § 1 o.p.
3. art. 127 w związku z art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a) o.p. poprzez przyjęcie, że ostatni z powołanych przepisów daje organowi II instancji prawo do zmiany przedmiotu rozstrzygnięcia, co nie jest tożsame z "orzekaniem co do istoty sprawy" i prowadziłoby w praktyce do orzekania przez jedną instancję, eliminując zasadę generalną dwuinstancyjności postępowania.
4. art.217 § 2 o.p. poprzez brak uzasadnienia dlaczego organ zmienił zdanie i mimo iż poinformował podatnika o tym, że w tym przypadku nie znajdzie zastosowania tryb określony w art. 215 § 1 o.p., kilka miesięcy później, wydał postanowienie powołując się właśnie na art. 215 § 1 o.p.
5. art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stosowanego na podstawie § 2 niniejszego artykułu, poprzez błędna przyjęcie, że na podstawie art. 215 § 1 o.p. można sprostować treść rozstrzygnięcia decyzji, w zakresie w jakim ta decyzja jest wydana i traktować powyższe jako oczywistą omyłkę pisarską.
W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie przedmiotowej skargi kasacyjnej, zasądzenie na rzecz DIAS kosztów postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
3. Skarga kasacyjna jest niezasadna i podlega oddaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej są niezasadne, a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odpowiada prawu.
Po pierwsze należy zauważyć, że sprawa zakończona wyrokiem WSA w Łodzi z 13 października 2021 r. I SA/Łd 597/21, dotyczyła uzupełnienia decyzji na podstawie art. 213 o.p. Natomiast sprawa niniejsza dotyczy sprostowania decyzji z urzędu na podstawie art. 215 o.p. Nie może więc być mowy o wydaniu przez organ dwóch różnych, częściowo pokrywających się postanowień. Po drugie, niezasadny był zarzut skargi kasacyjnej, że organ wprowadził skarżącą w błąd przez poinformowanie jej w marcu, że decyzji nie można sprostować, a potem w lipcu prostując ja z urzędu. Sąd administracyjny pierwszej instancji już wyjaśniał, że na podstawie art. 213 § 1 o.p. strona może domagać się sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia co do prawa zaskarżenia decyzji. Natomiast czym innym jest sprostowanie oczywistej omyłki na podstawie art. 215 o.p., który zastosowano w rozpoznanej sprawie. Dlatego też nie sposób podzielić zarzutu skarżącej, że organ zajął odmienne stanowiska w dwóch postanowieniach przy niezmienionym stanie faktycznym, i naruszył w ten sposób zasadę z art. 120 o.p. oraz konstytucyjną zasadę zaufania. Bezzasadny jest ponadto zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 i 5 u.p.d.o.p., o czym świadczy niebudząca wątpliwości treść postanowienia o sprostowaniu. Sąd administracyjny badając zaskarżone orzeczenie nie uchybił więc przepisowi art. 124 o.p. oraz art. 121 § 2 o.p. wyjaśniając zasadność przesłanek, którymi się kierował. Niezrozumiały i niczym nieuzasadniony jest przy tym zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd art. 125 § 1 o.p.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.