II FSK 931/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-15
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowy od osób prawnychCITrekompensataenergia elektrycznaprogram rządowyśrodki publiczneprzychód podatkowyinterpretacja podatkowazwrot kosztów

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki E. sp. z o.o. w sprawie opodatkowania zwrotu 'kwoty różnicy cen' i 'rekompensaty finansowej' związanych z ograniczeniem cen energii elektrycznej.

Spółka E. sp. z o.o. kwestionowała uznanie za przychód podatkowy zwrotu 'kwoty różnicy cen' i 'rekompensaty finansowej' otrzymanych w związku z ograniczeniami cen energii elektrycznej. Spółka argumentowała, że środki te pochodzą z budżetu państwa w ramach programu rządowego i nie stanowią przychodu podatkowego zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy o CIT. Sąd administracyjny obu instancji uznał jednak, że otrzymane kwoty pieniężne stanowią przysporzenie majątkowe i nie są świadczeniem nieodpłatnym w rozumieniu wskazanego przepisu, oddalając skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych kwot otrzymanych przez spółkę E. sp. z o.o. w ramach programu rządowego, mających na celu rekompensatę za sprzedaż energii elektrycznej po niższych cenach. Spółka wnioskowała o interpretację indywidualną, twierdząc, że otrzymane środki – 'kwota różnicy cen' oraz 'rekompensata finansowa' – nie powinny być traktowane jako przychód podatkowy, ponieważ pochodzą ze środków budżetu państwa i są finansowane w ramach programu rządowego, co miało spełniać przesłanki wyłączenia z opodatkowania określone w art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy o CIT. Organ podatkowy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie zgodziły się z tym stanowiskiem, uznając, że otrzymane kwoty pieniężne stanowią przysporzenie majątkowe o charakterze trwałym, bezzwrotnym i definitywnym, a tym samym przychód podlegający opodatkowaniu. Sąd administracyjny podkreślił, że przepis art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy o CIT wymaga spełnienia dwóch warunków: otrzymania świadczenia nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie ORAZ finansowania lub współfinansowania ze środków publicznych. W ocenie sądu, otrzymane kwoty pieniężne nie mogły być kwalifikowane jako świadczenia nieodpłatne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, podzielił stanowisko sądów niższych instancji i organu podatkowego. Stwierdził, że 'kwota różnicy ceny' i 'rekompensata finansowa' są określonymi kwotami pieniężnymi, które stanowią przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT i nie mogą być uznane za świadczenia nieodpłatne w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 14 tej ustawy. Oddalono skargę kasacyjną, zasądzając od spółki koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu, ponieważ nie są świadczeniem nieodpłatnym w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy o CIT.

Uzasadnienie

Otrzymane kwoty pieniężne stanowią przysporzenie majątkowe o charakterze trwałym, bezzwrotnym i definitywnym, co kwalifikuje je jako przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. Nie można ich uznać za świadczenia nieodpłatne, nawet jeśli pochodzą ze środków publicznych i realizują cel publiczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.d.o.p. art. 12 § 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis ten wyłącza z przychodów wartości świadczeń otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, które są finansowane lub współfinansowane ze środków publicznych. Kluczowe jest, aby świadczenie miało charakter nieodpłatny, co w przypadku otrzymanych kwot pieniężnych nie zostało spełnione.

u.p.d.o.p. art. 12 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Określa, co stanowi przychód podatkowy, w tym wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, bezzwrotnym, definitywnym.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw art. 7 § 1

Podstawa prawna otrzymania 'kwoty różnicy ceny'.

Ustawa z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw art. 7 § 1b

Podstawa prawna otrzymania 'rekompensaty finansowej'.

Ustawa z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw art. 8 § 1

Podstawa prawna otrzymania 'kwoty różnicy ceny' i 'rekompensaty finansowej'.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

P.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 210

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Otrzymane kwoty pieniężne stanowią przychód podatkowy, ponieważ są przysporzeniem majątkowym o charakterze trwałym, bezzwrotnym i definitywnym. Kwoty te nie mogą być uznane za świadczenia nieodpłatne w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy o CIT, nawet jeśli pochodzą ze środków publicznych.

Odrzucone argumenty

Zwrot 'kwoty różnicy cen' i 'rekompensata finansowa' pochodzą ze środków budżetu państwa wypłacanych w ramach programu rządowego i nie stanowią przychodu podatkowego, spełnione zostały przesłanki z art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy o CIT.

Godne uwagi sformułowania

nie mogą stanowić wartości nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. nie jest wystarczające, że 'kwota różnicy ceny' i 'rekompensata finansowa' stanowią pomoc publiczną, realizują cel publiczny. Otrzymane na rachunek bankowy środki w postaci 'kwoty różnicy ceny', jak i 'rekompensaty finansowej' stanowią wartości pieniężne, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., uzyskane na wniosek spółki i obliczone według odpowiednich przepisów, będąc sui generis rekompensatą dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, a tym samym nie mogą stanowić wartości nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p.

Skład orzekający

Anna Dumas

przewodniczący

Małgorzata Wolf-Kalamala

sprawozdawca

Krzysztof Kandut

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w sprawie kwalifikacji otrzymanych rekompensat finansowych jako przychodu podatkowego, nawet jeśli pochodzą ze środków publicznych i są związane z realizacją celów publicznych, jeśli nie mają charakteru nieodpłatnego świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z rekompensatami za sprzedaż energii elektrycznej w określonym okresie i na podstawie konkretnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z rekompensatami w sektorze energetycznym, co może być interesujące dla firm działających w tej branży oraz dla doradców podatkowych.

Czy państwowe rekompensaty za energię to przychód? NSA rozwiewa wątpliwości.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 931/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dumas /przewodniczący/
Krzysztof Kandut
Małgorzata Wolf- Kalamala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Wr 526/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2021-08-26
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 865
art. 12 ust. 4 pkt 14, art. 12 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Krzysztof Kandut, Protokolant Aleksander Polak, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wr 526/20 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 26 sierpnia 2021 r., I SA/Wr 526/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę E.spółki z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 lipca 2020 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych
2. Z wniosku o wydanie interpretacji wynika, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i sprzedaje energię elektryczną. Z powodu znacznego wzrostu kosztów energii elektrycznej wprowadzono ograniczenia w kształtowaniu cen. Skarżącej przysługuje zwrot "kwoty różnicy cen" oraz "rekompensata finansowa", o które wystąpiła oraz które otrzymała. Zwrot "kwoty różnicy ceny" otrzymała na podstawie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2538 ze zm.), "rekompensatę finansową" na podstawie art. 7 ust. 1b w zw. z art. 8 ww. ustawy.
Zdaniem Skarżącej skoro "zwrot różnicy ceny" i "rekompensata finansowa" pochodzą ze środków budżetu państwa wypłacanych w ramach programu rządowego, to nie stanowią przychodu podatkowego - spełnione zostały przesłanki wskazane w art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 865 ze zm. - dalej: u.p.d.o.p.).
Utworzono Fundusz, z którego finansowane są kwoty różnic cen, rekompensaty finansowe oraz dofinansowania. Fundusz jest państwowym funduszem celowym, którego dysponentem jest minister do spraw energii. Otrzymane nieodpłatne świadczenie jest współfinansowane ze środków budżetu państwa, gdyż dotacje celowe z budżetu państwa stanowią jedno ze źródeł przychodów funduszu. Dofinansowanie przyznane jest z programu rządowego. Skoro za realizację programu udzielania dofinansowań odpowiada członek Rady Ministrów, tym bardziej należy uznać, że wypłata dofinansowania odbywa się w ramach programu rządowego.
Zdaniem organu Skarżąca otrzymała przysporzenie i zwiększyła aktywa, nie jest istotne źródło tych środków. Przychodem są wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, bezzwrotnym, definitywnym, których rzeczywiste otrzymanie powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Katalog przysporzeń nie stanowiących przychodów podatkowych został określony w art. 12 ust. 4 u.p.d.o.p.
i nie można go interpretować rozszerzająco.
3. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i odnosząc się do art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. Zwrócił uwagę, że przepis ten ustala dwa łączne warunki wyłączenia przychodów z opodatkowania:
A) wartości rzeczy otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie oraz wartości innych świadczeń otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie,
B) finansowane lub współfinansowane ze środków publicznych.
Skarżąca akcentuje spełnienie warunku pod literą B), podkreślając pochodzenie środków z budżetu państwa wypłacanych w ramach programu rządowego. Pomija jednak warunek pod literą A) - co do charakteru otrzymanych wartości. Otrzymane przez Skarżącą środki niewątpliwie stanowią wartość pieniężną, zatem nie mogą stanowić świadczenia nieodpłatnego.
Niezależnie od argumentacji Skarżącej, czy kwota różnicy ceny oraz rekompensata finansowa realizują cel publiczny, stanowią pomoc publiczną - to z pewnością nie mogą być kwalifikowane do art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. jako nieodpłatne świadczenia. Tymczasem taki zakres zaskarżenia (wyłącznie art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p.) – poprzez sformułowanie zarzutu skargi - uczyniła w sprawie Skarżąca, czym sąd w sprawie skargi na wydaną interpretację jest związany.
4. Powyższy wyrok Skarżąca zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. przez błędną wykładnię skutkującą błędnym przyjęciem, że otrzymane przez Skarżącą "kwota różnicy cen"
i "rekompensata finansowa" stanowią przychód Skarżącej podlegający opodatkowaniu i nie są objęte dyspozycją art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p.
W skardze kasacyjnej zawarto wnioski o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz Skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podtrzymał swoje stanowisko
i wniósł o jej oddalenie; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
5. Trafnie organ wskazuje, że ze stanowiskiem Skarżącej nie sposób się zgodzić, bowiem zarówno "kwota różnicy ceny" oraz "rekompensata finansowa" nie stanowią nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p., a co za tym idzie nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania. Należy uwzględnić art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 12 ust, 1 pkt 1 oraz art. 12 ust, 4 pkt 14 u.p.d.o.p., a także regulacje zawarte w ustawie z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw - tj. art. 7 ust. 1 i ust. 1b w zw. z art. 8 ust.1.
Podstawą prawną otrzymania przez Skarżącą "kwoty różnicy ceny" oraz "rekompensaty finansowej" jest art. 7 ust. 1 i ust. 1b w zw. z art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw. Rzeczywiste otrzymanie przychodu rozumianego jako wszelkie przysporzenia
majątkowe o charakterze trwałym, bezzwrotnym, definitywnym powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Otrzymane na rachunek bankowy środki w postaci "kwoty różnicy ceny", jak i "rekompensaty finansowej" stanowią wartości pieniężne, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., uzyskane na wniosek spółki i obliczone według odpowiednich przepisów, będąc sui generis rekompensatą dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, a tym samym nie mogą stanowić wartości nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p.
"Kwota różnicy ceny" stanowi rekompensatę z tytułu obowiązku sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowych po cenach niższych (z 2018 r.). "Rekompensata finansowa" jest to kwota na pokrycie różnicy między wielkością przychodów za obrót energią elektryczną na rzecz odbiorców końcowych. Są to określone kwoty pieniężne. Skoro tak to wykluczone jest twierdzenie, że są one świadczeniami nieodpłatnymi, wyłączonymi z kategorii przychodu na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 14 u.p.d.o.p. Do zastosowania wyłączenia z przychodów nie jest wystarczające, że "kwota różnicy ceny" i "rekompensata finansowa" stanowią pomoc publiczną, realizują cel publiczny.
Uznanie, iż przychód z tego tytułu nie podlega opodatkowaniu prowadziłoby właśnie do przyznania Skarżącej nieuzasadnionych korzyści, wyłączając z opodatkowania otrzymane kwoty pieniężne, które co do zasady stanowią przychód i podlegają opodatkowaniu.
6. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak
w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a., a w zakresie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 209, art. 210 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI