II FSK 93/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy były skargi kasacyjne od wyroku WSA w Gdańsku dotyczącego interpretacji indywidualnej w zakresie estońskiego CIT. Spór dotyczył dwóch głównych kwestii: opodatkowania wydatków na samochody osobowe wykorzystywane przez pracowników (niebędących wspólnikami) do celów mieszanych oraz opodatkowania wynagrodzenia prokurenta będącego jednocześnie wspólnikiem spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w stanie prawnym obowiązującym w 2022 roku, wydatki na samochody osobowe wykorzystywane przez pracowników (niebędących wspólnikami) do celów mieszanych nie mogły być uznane ani za ukryte zyski, ani za wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą. Sąd podkreślił brak odpowiednich regulacji w ustawie, które pozwalałyby na takie opodatkowanie, wskazując, że dopiero od 2023 roku wprowadzono przepisy regulujące tę kwestię. W związku z tym, skarga kasacyjna organu w tym zakresie została uznana za niezasadną. W odniesieniu do wynagrodzenia prokurenta będącego wspólnikiem, NSA potwierdził stanowisko sądu pierwszej instancji i organu, że stanowi ono ukryty zysk w rozumieniu art. 28m ust. 3 i 4 ustawy o CIT. Sąd wyjaśnił, że wynagrodzenie to nie mieści się w katalogu wyłączeń z definicji ukrytych zysków (art. 28m ust. 4 u.p.d.o.p.), a zatem podlega opodatkowaniu estońskim CIT. Sąd odrzucił argumenty skarżącej dotyczące naruszenia zasady równego traktowania, wskazując na odmienne statusy prawne prokurenta i członka zarządu. Jednocześnie sąd uznał za zasadny zarzut skarżącej, że wynagrodzenie to nie powinno być jednocześnie traktowane jako wydatek niezwiązany z działalnością gospodarczą, jednakże nie miało to wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie, gdyż zostało już opodatkowane jako ukryty zysk. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił obie skargi kasacyjne i odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących estońskiego CIT w zakresie opodatkowania wydatków na samochody służbowe używane przez pracowników (niebędących wspólnikami) oraz wynagrodzenia prokurentów będących wspólnikami.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2022 roku. Od 2023 roku wprowadzono zmiany w przepisach dotyczących opodatkowania wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydatki na samochody osobowe wykorzystywane przez pracowników (niebędących wspólnikami) do celów mieszanych podlegają opodatkowaniu estońskim CIT jako wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą lub ukryte zyski w stanie prawnym obowiązującym w 2022 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w stanie prawnym obowiązującym w 2022 roku brak było podstaw do opodatkowania ryczałtem wydatków na używanie samochodów osobowych (także odpisów amortyzacyjnych i z tytułu utraty ich wartości) w sposób mieszany przez osoby niebędące wspólnikami tych spółek.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na brak odpowiednich regulacji w ustawie o CIT w stanie prawnym obowiązującym w 2022 roku, które pozwalałyby na opodatkowanie takich wydatków. Dopiero od 1 stycznia 2023 r. wprowadzono art. 28m ust. 4a u.p.d.o.p. regulujący tę kwestię.
Czy wynagrodzenie wspólnika z tytułu pełnienia funkcji prokurenta spółki stanowi ukryty zysk w rozumieniu art. 28m ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wynagrodzenie prokurenta będącego jednocześnie wspólnikiem spółki stanowi ukryty zysk w rozumieniu art. 28m ust. 3 i 4 ustawy o CIT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wynagrodzenie prokurenta będącego wspólnikiem nie mieści się w katalogu wyłączeń z definicji ukrytych zysków (art. 28m ust. 4 u.p.d.o.p.), a zatem podlega opodatkowaniu jako ukryty zysk zgodnie z art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p.
Czy wynagrodzenie prokurenta będącego wspólnikiem może być jednocześnie traktowane jako wydatek niezwiązany z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wynagrodzenie prokurenta będącego wspólnikiem nie może być jednocześnie traktowane jako wydatek niezwiązany z działalnością gospodarczą, jeśli zostało już opodatkowane jako ukryty zysk.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wynagrodzenie prokurenta jest związane z działalnością gospodarczą spółki. Ponadto, jeśli świadczenie jest już opodatkowane jako ukryty zysk, nie może być ponownie opodatkowane jako wydatek niezwiązany z działalnością gospodarczą.
Przepisy (14)
Główne
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych art. 28m
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych art. 28o § ust. 1
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 28m § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 28m § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 28m § ust. 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 28m § ust. 4 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 28m § ust. 4 pkt 2 lit. b
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 28o § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 13 § pkt 7, 8 i 9
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
k.c. art. 1091
Kodeks cywilny
k.s.h. art. 208 § § 6
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 201 § § 4
Kodeks spółek handlowych
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydatki na samochody osobowe wykorzystywane przez pracowników (niebędących wspólnikami) do celów mieszanych nie podlegają opodatkowaniu estońskim CIT w stanie prawnym obowiązującym w 2022 r. z powodu braku odpowiednich regulacji. • Wynagrodzenie prokurenta będącego wspólnikiem spółki stanowi ukryty zysk podlegający opodatkowaniu estońskim CIT.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował możliwość opodatkowania wydatków na samochody osobowe przez analogię. • Skarżąca argumentowała, że wynagrodzenie prokurenta nie stanowi ukrytego zysku ani wydatku niezwiązanego z działalnością gospodarczą, a jego opodatkowanie narusza zasadę równego traktowania.
Godne uwagi sformułowania
brak było podstaw do opodatkowywania ryczałtem od dochodów spółek wydatków na używanie samochodów osobowych (...) w sposób mieszany przez osoby niebędące wspólnikami tych spółek. • wolą ustawodawcy nie było opodatkowanie ryczałtem dochodu z tytułu wydatków tzw. mieszanych, czyli związanych tylko w części z działalnością gospodarczą. • wynagrodzenie prokurenta spółki związane jest z prowadzoną przez tą spółkę działalnością gospodarczą. • Skoro wspólnik, będący prokurentem może być pracownikiem zatrudnionym na podstawie umowy o pracę lub zawrzeć umowę w art. 13 pkt 7-9 u.p.d.o.f., to brak jest podstaw do twierdzenia o niekonstytucyjności tego rozwiązania prawnego.
Skład orzekający
Tomasz Kolanowski
przewodniczący sprawozdawca
Antoni Hanusz
członek
Alicja Polańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących estońskiego CIT w zakresie opodatkowania wydatków na samochody służbowe używane przez pracowników (niebędących wspólnikami) oraz wynagrodzenia prokurentów będących wspólnikami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2022 roku. Od 2023 roku wprowadzono zmiany w przepisach dotyczących opodatkowania wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego i wciąż ewoluującego tematu estońskiego CIT, a rozstrzygnięcie wyjaśnia wątpliwości dotyczące opodatkowania wydatków na samochody służbowe oraz wynagrodzeń dla wspólników pełniących funkcje zarządcze lub reprezentacyjne.
“Estoński CIT: Kiedy wydatki na firmowe auta i pensje dla wspólników-prokurentów nie podlegają opodatkowaniu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.