II FSK 925/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Poznaniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając częściowo zasadność skargi kasacyjnej w zakresie kosztów uzyskania przychodu z tytułu wynagrodzenia zarządczego.
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 rok, gdzie organ podatkowy zakwestionował koszty uzyskania przychodów Spółki T. S.A., w tym związane z fikcyjnymi usługami inwentaryzacji, konsultingowymi oraz wynagrodzeniem zarządczym. WSA oddalił skargę Spółki. NSA uchylił wyrok WSA, uznając częściowo zasadność skargi kasacyjnej w zakresie wynagrodzenia zarządczego, które powinno być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jednocześnie oddalając zarzuty dotyczące fikcyjności innych usług i prawidłowości postępowania.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 rok. Spółka T. S.A. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która określiła jej zobowiązanie podatkowe, odrzucając część kosztów uzyskania przychodów. Główne kontrowersje dotyczyły fikcyjności usług inwentaryzacji świadczonych przez C. Sp. z o.o. oraz usług konsultingowych świadczonych przez J. Sp. z o.o. i B. Sp. z o.o., a także zaliczenia do kosztów wynagrodzenia zarządczego wypłacanego M.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Spółki, uznając ustalenia organów podatkowych za prawidłowe, w tym fikcyjność usług inwentaryzacji i konsultingowych, a także brak podstaw do zaliczenia wynagrodzenia zarządczego do kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 ustawy o pdop w zakresie wynagrodzenia zarządczego wypłacanego M.P., stwierdzając, że stanowi ono koszt uzyskania przychodu. Jednocześnie NSA uznał za bezzasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, fikcyjności usług inwentaryzacji i konsultingowych, a także błędnej wykładni przepisów dotyczących darowizn na cele kultu religijnego. Mimo częściowego uwzględnienia skargi kasacyjnej, wyrok WSA został uchylony w całości z uwagi na niepodzielność orzeczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, wynagrodzenie wypłacone na podstawie umowy o zarządzanie stanowi koszt uzyskania przychodu, jeśli ma obiektywną cechę celowości i zostało poniesione z zamiarem uzyskania przychodu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wynagrodzenie zarządcze wypłacone M.P. stanowiło wydatek mający obiektywną cechę celowości, poniesiony z zamiarem uzyskania przychodu, co kwalifikuje je jako koszt uzyskania przychodu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Wynagrodzenie wypłacone na podstawie umowy o zarządzanie stanowi koszt uzyskania przychodu, jeśli ma obiektywną cechę celowości i zostało poniesione z zamiarem uzyskania przychodu.
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych art. 15 § ust. 1
Podstawowa zasada dotycząca kosztów uzyskania przychodów.
Pomocnicze
Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej art. 55 § ust. 7
Darowizny na cele kultu religijnego nie są darowiznami na działalność charytatywno-opiekuńczą.
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa art. 188
Ordynacja podatkowa art. 191
Ordynacja podatkowa art. 199a § § 3
Organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego tylko w przypadku obiektywnych wątpliwości.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej art. 55 § ust. 7
Reguluje odliczanie darowizn na cele kultu religijnego.
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 38
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie wypłacone na podstawie umowy o zarządzanie stanowi koszt uzyskania przychodu.
Odrzucone argumenty
Usługi inwentaryzacji i konsultingowe zostały faktycznie wykonane. Darowizna na cele kultu religijnego może być odliczona jako darowizna na cele charytatywno-opiekuńcze. Organ podatkowy miał obowiązek wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie ważności umowy o usługi zarządcze.
Godne uwagi sformułowania
Organy podatkowe należycie wykazały (a podatniczka nie przeprowadziła skutecznie dowodu przeciwnego), że przedmiotowe zlecenia na inwentaryzacje sieci oraz usługi konsultingowe i usługi konsultacji nie miały miejsca w rzeczywistości. Uzasadnienie wyroku jest wręcz wzorcowe. Wypłacone mu z tego tytułu wynagrodzenie stanowiło dla Spółki wydatek mający obiektywną cechę celowości, poniesiony z zamiarem uzyskania przychodu.
Skład orzekający
Grzegorz Borkowski
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Kmieciak
członek
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów z tytułu wynagrodzeń zarządczych, a także ocena fikcyjności usług i darowizn na cele religijne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów podatkowych w kontekście konkretnych umów i faktur.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w podatku dochodowym od osób prawnych, takich jak koszty uzyskania przychodów, fikcyjność transakcji i darowizny, co jest interesujące dla prawników i księgowych.
“NSA: Wynagrodzenie zarządcze to koszt uzyskania przychodu, ale uwaga na fikcyjne faktury!”
Dane finansowe
WPS: 429 370 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 925/08 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2009-11-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-06-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Aleksandra Wrzesińska- Nowacka Grzegorz Borkowski /przewodniczący sprawozdawca/ Zbigniew Kmieciak Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Sygn. powiązane I SA/Po 870/07 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2008-01-17 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 1992 nr 21 poz 86 art 15 ust 1 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant Anna Dziewiż – Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. S.A. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Po 870/07 w sprawie ze skargi T. S.A. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 31 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz T. S.A. w P. kwotę 925 (słownie: dziewięćset dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie I. Stan sprawy przedstawiał się następująco: 1. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. określił T. S.A. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 rok w wysokości 429.370,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy stwierdził, że Spółka zaniżyła podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych o kwotę 830.720 zł na skutek zawyżenia kosztów uzyskania przychodów oraz odliczenia od dochodu darowizny na cele kultu religijnego w kwocie 225.000,00 zł, podczas gdy po uwzględnieniu przyjętego w decyzji dochodu mogła to uczynić do kwoty 170.385,07 zł. 2. Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie, zarzucając organowi podatkowemu naruszenie przepisów postępowania podatkowego, w szczególności art. 122, 123 § 1, 180 § 1, 187 § 1, art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej, art. 14 ust. 1 i art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. 3. Dyrektor Izby Skarbowej w P. na podstawie art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a Ordynacji podatkowej uchylił w całości decyzję organu I instancji i określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 rok w kwocie 382.599,00 zł. 4. Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę, zarzucając decyzji naruszenie przepisów postępowania (art. 122, 123 § 1, 180 § 1, 187 § 1, art. 18, art. 191 Ordynacji podatkowej) oraz przepisów prawa materialnego - art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku zaznaczył, że z uwagi na kwestionowane przez organy podatkowe wydatki Strony, w pierwszej kolejności, spór w przedmiotowej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia kwestii czy w ogóle doszło do wykonania przez spółkę C. Sp. z o.o. w 2001 roku usług informatycznych obejmujących inwentaryzację gniazd logicznych i elektrycznych w ramach usługi wykonywanej dla PKO BP S.A. przez stronę skarżącą. Zgodnie z twierdzeniami Spółki, firma C. Sp. z o.o. miała dokonywać kontroli wewnętrznej jakości usług wykonywanych przez podwykonawców T. S.A. na rzecz PKO BP S.A., a czynności te miały być wykonywane nawet bez wiedzy podwykonawców. Spółka podniosła ponadto, że czynności inwentaryzacji wykonywała faktycznie spółka P. s.c. jako podwykonawca C. Sp. z o.o. Sąd odniósł się do zawartego w złożonej skardze twierdzenia, że: "możliwym było wykonanie zadania przez P. zanim przedstawiciele PKO BP S.A. i podwykonawcy podpisali formalny protokół, jako że sieć fizycznie już istniała", tłumacząc to w ten sposób, iż "inwentaryzacja miała być dokonywana przez C. Sp. z o.o. lub P. s.c. jako swego rodzaju kontrola wewnętrzna jeszcze przed odbiorem dokonywanym przez przedstawicieli T. S.A. (lub jej podwykonawców) z jednej strony, a przedstawicielami zamawiającego Banku z drugiej strony." Zdaniem Sądu w związku z brakiem daty na protokołach zdawczo-odbiorczych potwierdzających realizację usługi przez C. Sp. z o.o. za datę faktycznego wykonania usługi należałoby przyjąć datę wystawienia faktury. Dokonując zestawienia dat na protokołach zdawczo-odbiorczych podpisywanych między T. S.A. i C. Sp. z o.o. z datami zamieszczonymi na protokołach zdawczo-odbiorczych podpisywanych pomiędzy T. i PKO BP S.A., Sąd zauważył, że odbiory prac pomiędzy T. S.A. i PKO BP S.A, następowały każdorazowo jeszcze przed datami udzielenia kolejnych zleceń na rzecz C. Sp. z o.o., która miała "rzekomo" kontrolować podwykonawców T. S.A. jeszcze przed odbiorami prac dokonywanymi przez PKO BP S.A. Sąd uznał tę okoliczność za wskazującą na fikcyjność umów inwentaryzacji punktów telekomumkacyjno-energetycznych. W ocenie Sądu taki stan rzeczy potwierdziły zgromadzone przez organy podatkowe materiały dowodowe w postaci protokołów przesłuchań świadków dokonanych w postępowaniu przygotowawczym przez Policję i Prokuraturę, które wskazują, że usługi inwentaryzacji nie były wykonywane ani przez C. Sp. z o.o. ani P. s.c. Zdaniem Sądu świadkowie prawidłowo identyfikowali usługi nazywane inwentaryzacją i konfiguracją. Organy podatkowe dysponowały szeregiem wyjaśnień i zeznań prezesa C. Sp. z o.o. A.K. złożonych w postępowaniu karnym w charakterze podejrzanego, jak i w przedmiotowym postępowaniu w charakterze świadka. Początkowo w obszernych i szczegółowych wyjaśnieniach A.K. wskazywał na fikcyjną działalność kierowanej przez siebie Spółki, w której jedynie otrzymywał do podpisu dokumenty bezpośrednio od W. C. lub za pośrednictwem Z.S. W kolejnych wyjaśnieniach A. K. ujawnił swoje wątpliwości co do legalności działania firmy C. Sp. z o.o. i powiązanych z nią firm, a także zeznał, iż nigdy nie był w żadnej placówce PKO BP S.A. i nie posiadał wiedzy czy P. wykonywał zlecenia pracy. Sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego byłoby to, że A.K. wraz z upływem czasu zyskiwał przekonanie co do wykonania prac, jednakże nie potrafił podać żadnych bliższych szczegółów, które obszernie podawał początkowo opisując fikcyjny mechanizm działania C. Sp. z o.o.. Reasumując, Sąd stwierdził, że zeznania A. K. miały kluczowe znaczenie dla ustalenia fikcyjności dokonywanych przez T. S.A. zleceń na inwentaruzację gniazd logicznych i elektrycznych na rzecz C. Sp. z o.o., oraz że oceny organów podatkowych nie mogłyby zmienić również zeznania M.J. z firmy P. s.c, nawet gdyby zeznał on, że jego firma miałaby wykonywać inwentaryzację jako podwykonawca. Odmowa przesłuchania w charakterze świadka M.J. nie stanowiła istotnego naruszenia procedury podatkowej przez organy podatkowe. Analiza przedłożonego przez Stronę dowodu z dokumentu - odpisu protokołu z wyjaśnieniami M. J. w charakterze oskarżonego prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że "jedynie w warstwie werbalnej osoba ta potwierdzała wykonywanie prac jako podwykonawca C. Sp. z o.o., a zatem jako faktyczny usługobiorca T. S.A.". Niezgodne z wyjaśnieniami Spółki i A.K. było oświadczenie M.J., że oprócz usług inwentaryzacji, wykonywał on także łącznie z nimi usługi o charakterze budowlano-remontowym. Sąd stanął na stanowisku, że organ podatkowy nie naruszył art. 180 i art. 188 Ordynacji podatkowej oddalając wnioski dowodowe Strony o przesłuchanie świadków, którzy zostali już przesłuchani w postępowaniu karnym. Powołał się przy tym na art. 181 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być m.in. materiały zgromadzone w toku postępowania karnego lub postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Postępowanie podatkowe cechuje się o wiele mniejszym rygoryzmem dowodowym, a do katalogu podstawowych zasad nie należy zasada bezpośredniości, a wręcz odwrotnie, w literaturze sformułowano podgląd o przyjęciu przez Ordynację podatkową zasady pośredniości w postępowaniu dowodowym. Sąd podzielił pogląd, iż uprawienie strony wynikające z art. 188 Ordynacji podatkowej, mające służyć zasadom z art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nie ma charakteru bezwzględnego, gdyż w tej postaci prowadziłoby do faktycznej niemożności ukończenia jakiegokolwiek postępowania podatkowego z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu, niezależnie od jego wartości dowodowej oraz w związku z wzajemnymi oczekiwaniami stron co do konieczności przeprowadzenia dowodu przez przeciwnika procesowego. Doprowadziłoby to do absurdalnej sytuacji, w której należałoby prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarczałby do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, iż z innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać zmiany ustalonego stanu faktycznego. Sąd uznał, że z taką sytuacją ma do czynienia w niniejszej sprawie, gdzie strona, pomijając znaczenie, treść i wymowę dotychczasowych dowodów, składa lub powiela wnioski dowodowe na okoliczności, które nie mogą zmienić oceny dowodów i ustalonego stanu faktycznego. Uznał za niezasadne zarzuty naruszenia przez organy podatkowe art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż strona miała możliwość zapoznania się z protokołami przesłuchania świadków sporządzonymi w postępowaniu przygotowawczym przez organy ścigania, a ze względu na treść art. 181 Ordynacji podatkowej nie zachodziła potrzeba ich powielania. Sąd ocenił również, że nie ma potrzeby ponownego przesłuchiwania świadków - pracowników banku PKO BP S.A i podwykonawców, gdyż strona domagała się ich przesłuchania na okoliczność wykonania tychże prac jednocześnie podnosząc, że nie mają oni wiedzy na temat wykonania usług przez C. Sp. z o.o. lub P. s.c. Mając na uwadze brak naruszeń przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego, Sąd stwierdził, że nie można mówić w przedmiotowej sprawie o naruszeniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Skoro organy podatkowe ustaliły, że objęte fakturami C. Sp. z o.o. usługi nie zostały nigdy wykonane, to tym samym nie mogły stanowić składnika kosztów uzyskania przychodów. Nie uwzględnił także zarzutów dotyczących wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków na rzecz firmy J. Sp. z o.o. z tytułu usług konsultingowych. Spółka nie udokumentowała faktu wykonania i przydatności tych usług dla realizowanego przez siebie zlecenia dla UNFE. Podatnik ma możliwość odliczenia do celów podatkowych wszelkich kosztów, pod warunkiem, iż wykaże ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. To na podatnikach zatem ciąży obowiązek ich udokumentowania w taki sposób, aby w razie sporu z organem podatkowym móc wykazać celowość i przydatności poniesienia konkretnego kosztu. W interesie podatnika było, aby sporne faktury wystawiane przez firmę J., dotyczące usług konsultacyjnych, znalazły swój materialny substrat jeżeli podatnik chciał się powoływać na okoliczność ich związku z osiąganymi przychodami. W przeciwnym razie organy podatkowe zostają pozbawione możliwości oceny przydatności tych wydatków pod kątem w ogóle ich związku osiąganymi przychodami. W ocenie Sądu za niewystarczające należy uznać zeznania świadków, albowiem skoro brak jest materialnego substratu wykonanych usług, to zaofiarowane przez stronę środki dowodowe w postaci zeznań świadków winny stanowić materiał dowodowy równoważny efektowi materialnemu, tak by móc dokonać weryfikacji poniesionego kosztu. Podobne rozważania Sąd przeniósł na grunt wydatków na rzecz spółki B. Sp. z 0.0. w P., twierdząc, że przedłożenie jedynie 2 faktur VAT na okoliczność realizacji usług konsultagu w zakresie projektu "Systemu Nadzoru Pośredniego" dla UNFE jest niewystarczające. Zarzuty Spółki związane z zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów wydatków poczynionych na rzecz M.P. z tytułu usług zarządczych sprowadzają się do kwestii przepisów prawa materialnego, bowiem dla ustalenia nieważności umowy z dnia 31.10.2000 roku pomiędzy T. S.A. reprezentowaną przez Wiceprzewodniczącą Rady Nadzorczej a Panem M.P. zbędne było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania członków Rady Nadzorczej spółki. W ocenie Sądu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje kwestia wiedzy lub niewiedzy członków Rady Nadzorczej co do wypłacania wynagrodzenia prezesowi zarządu. Ustalenie, czy wynagrodzenie w kwocie 40.000 zł miesięcznie było wydatkiem adekwatnym do nakładu pracy prezesa zarządu i czy wydatki te zostały dokonane w celu osiągnięcia przychodów, wykracza zarówno poza ramy postępowania podatkowego jak i postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd ocenił za nietrafny pogląd skarżącego dotyczący art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż organy podatkowy wskazał jednoznacznie, że podstawą odmowy uwzględnienie danego kosztu był przepis art. 15 w/w ustawy. Reasumując Sąd zaznaczył, że wynagrodzenie prezesa zarządu spółki akcyjnej wypłacone na podstawie nieważnej umowy ze skarżącą Spółką nie stanowi kosztu uzyskania przychodu z uwagi na przepis art. 15 ustawy o podatku dochodowym, a organy podatkowe w toku postępowania podatkowego nie mają kompetencji do określania jego wysokości w oparciu o związek przyczynowy tego wydatku z osiąganymi przychodami. Uznał za bezzasadny także zarzut Strony naruszenia przez organy podatkowe art. 199 a § 3 Ordynacji podatkowej poprzez niewystąpienie przez organy podatkowe od sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego w postaci ważności umowy o usługi zarządcze zawartej pomiędzy Spółką i M.P. W ocenie Sądu jedynie obiektywnie istniejące wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego obligują organ podatkowy do wystąpienia do sądu powszechnego. Bez znaczenia jest natomiast subiektywne przeświadczenie strony o ważność umowy. W zakresie zarzutu dotyczącego zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów darowizny dokonanej na rzecz Kościoła Rzymskokatolickiego Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych. Sąd stwierdził, że brak możliwości odliczenia pełnej kwoty darowizny od dochodu wynika z faktu przeznaczenia darowizny przez proboszcza Parafii w S. głównie na cele kultu religijnego, a nie na cele charytatywno-opiekuńcze. Sąd nie przychylił się do stanowiska skarżącej spółki, że przygotowanie bazy dla prowadzonej działalności, jest rodzajem działalności charytatywno-opiekuńczej. Nie uwzględnił także wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu - ugody z dnia 10 września 2007 roku zawartej pomiędzy Spółka i M.P. w przedmiocie zobowiązań za wykonane usługi zarządcze. Uzasadniając swą decyzję Sąd zwrócił uwagę, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu o możliwości zastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. można mówić tylko wówczas, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione. Z uwagi na to, że dołączona do akt sądowych ugoda nie była dokumentem istniejącym w chwili wydawania ostatecznej decyzji przez organ odwoławczy, nie mogła zdaniem Sądu wpłynąć na ocenę ustaleń dokonanych przez organ podatkowy. 6. Od powyższego wyroku spółka wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 134 §1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 145 § 2 p.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia naruszeń prawa i odmowę uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja wydana została z istotnymi naruszeniami prawa, a w szczególności art. 122, 123 § 1, 180 § 1, 187 § 1, 188, 191 Ordynacji podatkowej w wyniku czego pominięto istotne dla sprawy okoliczności oraz błędnie ustalono stan faktyczny sprawy poprzez przyjęcie, że: a. zleceń na inwentaryzację sieci w poszczególnych placówkach dokonywano już po odbiorze całości prac przez bank PKO BP i przyjęcie tym samym, że prace te nie zostały wykonane przez spółkę C. Sp. z o.o.; b. usługi konsultingowe w zakresie projektu Systemu Nadzoru Pośredniego realizowanego przez skarżącą na rzecz Urzędu Nadzoru Funduszy Emerytalnych nie zostały wykonane przez spółkę J. Sp. z o.o.; c. usługi konsultacji w zakresie projektu Systemu Nadzoru Pośredniego realizowanego przez Skarżącą na rzecz Urzędu Nadzoru Funduszy Emerytalnych nie zostały wykonane przez spółkę B. Sp. z o.o.; 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jej wyjaśnienia oraz nie ustosunkowanie się do argumentacji strony skarżącej w zakresie nieuznania za koszt uzyskania przychodu usług zarządczych świadczonych na rzecz skarżącej przez M.P. 3. art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nie uchylenie zaskarżonej decyzji mimo niezastosowania się organów do obowiązku wynikającego z art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej, tj. niewystąpienie do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia umowy pomiędzy T. S.A. a M.P. stanowiącej podstawę wypłaty wynagrodzenia za wykonywane czynności zarządcze, pomimo istnienia wątpliwości w tym zakresie oraz przeciwnego niż stanowisko organów stanowiska stron umowy. 4. art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia naruszeń prawa i odmowę uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja wydana została z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego, tj. art 15 ust 1 zd. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 rv nr 54, poz. 654 ze zm.), polegającym na uznaniu przez organy podatkowe, że wynagrodzenie wypłacane prezesowi zarządu skarżącej nie stanowi kosztu uzyskania przychodu. Zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: a. błędną wykładnię art. 15 ust. 1 zdanie 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r., nr 54, poz. 654 ze zm.), polegającą na uznaniu, że wynagrodzenie wypłacane prezesowi zarządu skarżącej Spółki nie stanowiło kosztu uzyskania przychodów. b. błędną wykładnię art. 55 ust. 7 ustawy 17 maja 1989 roku o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1989 r. nr 29, poz. 154) polegającą na uznaniu, że darowizny dokonane przez skarżącą na rzecz Kościoła Rzymskokatolickiego nie były darowiznami na działalność charytatywno - opiekuńczą Kościoła i tym samym nie mogły być odliczone z podstawy opodatkowania w całości, tj. w kwocie 225.000,00 zł. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest tylko w części zasadna. 1. Za naruszające art. 15 ust 1 zdanie 1 u.p.d.o.p. uznał Sąd niezaliczenie w poczet kosztów uzyskania przychodu wynagrodzenia wypłaconego na podstawie umowy o zarządzanie z dnia 31 października 2000 r. zawartej pomiędzy Spółką, a M.P. M. P. zarządzał Spółką w objętym decyzją roku podatkowym. Należy uznać, że wypłacone mu z tego tytułu wynagrodzenie stanowiło dla Spółki wydatek mający obiektywną cechę celowości, poniesiony z zamiarem uzyskania przychodu. Bliższe wyjaśnienie tej kwestii zamieścił Sąd w uzasadnieniu wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II FSK 924/08 na skutek skargi kasacyjnej Spółki dotyczącego określenia straty w kolejnym (2002) roku podatkowym. Wyrok ten został wydany tego samego dnia i w tym samym składzie orzekającym, a jego odpis z uzasadnieniem zostanie doręczony stronom. Czyni to zbędnym powtórzenie motywów, które legły u podstaw obydwu wyroków. 2. Za bezzasadny natomiast należało uznać zarzut naruszenia wyliczonych w pkt 1 skargi kasacyjnej przepisów procedury sądowej w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowanie podatkowego. Sprowadza się on w istocie rzeczy do polemiki z ustaleniami dokonanymi przez organy podatkowe i dokonanie własnej – odmiennej niż to uczynił Sąd – ich oceny. Tym kwestiom Sąd poświęcił, aż 10 stron uzasadnienia szczegółowo odnosząc się do wszystkich dowodów, jakie przeprowadzono w postępowaniu podatkowym. Należy podzielić wynikającą z tych wywodów konkluzję, że organy podatkowe należycie wykazały (a podatniczka nie przeprowadziła skutecznie dowodu przeciwnego), że przedmiotowe zlecenia na inwentaryzacje sieci oraz usługi konsultingowe i usługi konsultacji nie miały miejsca w rzeczywistości. Brak było jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że decyzje wydano po wadliwie przeprowadzonym postępowaniu. 3. Niezrozumiały wręcz jest w realiach tej sprawy zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Z punktu widzenia wymogów określonych w tym przepisie uzasadnienie wyroku jest wręcz wzorcowe. Jeżeli skarżąca zarzuca, że nie powołano podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie ustosunkowano się do argumentacji dotyczącej nieuznania za koszt usług zarządczych to znaczy, że Autor skargi kasacyjnej nie zapoznał się z należytą starannością z motywami wyroku. Podstawę oddalenia skargi stanowił wskazany w ostatnim zdaniu art. 151 ppsa. Kwestię wynagrodzenia za usługi "zarządcze" omówiono szczegółowo na str. 34 i 35 motywów wyroku. To, że skarżąca nie podziela wyrażonego tam poglądu, nie jest równoznaczne z wadliwością uzasadnienia. 4. W związku z zarzutem niedostrzeżenia przez Sąd naruszenia art. 199 a Ordynacji podatkowej należy zauważyć, że przepis ten obliguje organ podatkowy do wstąpienia do sądu powszechnego tylko wówczas gdy wystąpiły wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego. W rozpatrywanej sprawie takiej wątpliwości nie było. Organy podatkowe nie są uprawnione do stwierdzenia nieważności umowy cywilnoprawnej, jednakże uprawnione są do samodzielnej oceny skutków, jakie ta umowa wywołuje w sferze prawa podatkowego. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) – nie wiadomo dlaczego powiązany z art. 134 § 1 p.p.s.a. – w związku z art. 199 a Ordynacji podatkowej należało uznać za chybiony. 5. Za oczywiście chybiony należało uznać zarzut naruszenia art. 55 ust 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP. W świetle definicji działalności charytatywno-opiekuńczej zamieszczonej w art. 39 ustawy twierdzenie, że mieszczą się w niej wydatki na budowę, względnie remont kościoła i jego otoczenia jest wręcz nieporozumieniem. Kwestie tę wyczerpująco wyjaśniono w uzasadnieniu wyroku w sposób nie wymagający żadnego uzupełnienia. 6. Z uwagi na zasadność jednego z zarzutów przy "niepodzielności" orzeczenia koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego wyroku w całości (art. 185 § 1 p.p.s.a.). Wobec częściowego tylko uwzględnienia skargi Sąd zasądził na rzecz skarżącej odpowiednią (1/4) część kosztów postępowania kasacyjnego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI