II FSK 912/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uwzględnił skargę podatnika (AS) na decyzję w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. Sprawa dotyczyła sprzedaży nieruchomości, którą podatnik nabył częściowo w drodze darowizny, a częściowo kupna, a następnie sprzedał za cenę 250 000 zł. Organ podatkowy wezwał do podwyższenia wartości nieruchomości, wskazując własną wstępną wycenę. Podatnik argumentował, że nieruchomość obciążona jest hipoteką umowną do kwoty 1 000 000 zł, z zadłużeniem do spłaty w wysokości 180 500 CHF, co wpływa na cenę sprzedaży. Po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, organy podatkowe określiły zobowiązanie podatkowe na kwotę 10 461 zł, uznając, że hipoteka nie wpływa na cenę. WSA uwzględnił skargę, wskazując, że cena może odbiegać od wartości rynkowej z uzasadnionych przyczyn, a obciążenie hipoteczne jest taką przyczyną. NSA, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie dotyczącym tej samej nieruchomości, oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd podkreślił, że art. 19 ust. 3 updof wymienia czynniki modyfikujące cenę rynkową w sposób przykładowy, a obciążenie hipoteczne może stanowić czynnik uzasadniający obniżenie ceny. Sąd odwołał się również do zasady in dubio pro tributario, zgodnie z którą wątpliwości interpretacyjne należy rozstrzygać na korzyść podatnika. W wyroku zawarto zdanie odrębne dotyczące wadliwości składu orzekającego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 19 updof w kontekście wpływu obciążeń prawnych (hipoteka) na cenę sprzedaży nieruchomości. Potwierdzenie zasady in dubio pro tributario.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji konkretnych przepisów. Zdanie odrębne sygnalizuje kontrowersje dotyczące składu sądów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obciążenie nieruchomości hipoteką stanowi uzasadnioną przyczynę, dla której cena odpłatnego zbycia nieruchomości może odbiegać od jej wartości rynkowej w rozumieniu art. 19 ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obciążenie nieruchomości hipoteką może stanowić uzasadnioną przyczynę, dla której cena odpłatnego zbycia nieruchomości może odbiegać od jej wartości rynkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 19 ust. 3 updof wymienia czynniki modyfikujące cenę rynkową w sposób przykładowy, a hipoteka jako czynnik prawny, a nie fizyczny, również może być uwzględniona. Zastosowano zasadę in dubio pro tributario.
Czy skład sądu orzekającego, którego członkowie zostali powołani na podstawie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r., spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności sądu ustanowionego ustawą?
Odpowiedź sądu
W zdaniu odrębnym podniesiono, że wadliwość sposobu powołania sędziów na podstawie uchwał KRS po zmianach z 2017 r. stanowi przesłankę nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Sędzia zgłaszający zdanie odrębne argumentował, że wadliwy skład KRS, wynikający z niezgodnych z Konstytucją przepisów, podważa legitymację sądu i narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP, EKPC i prawo UE.
Przepisy (6)
Główne
u.p.d.o.f. art. 19 § ust. 1, ust. 3 i ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obciążenie nieruchomości hipoteką może stanowić uzasadnioną przyczynę odbiegania ceny od wartości rynkowej.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.k.w.h. art. 65
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obciążenie nieruchomości hipoteką stanowi uzasadnioną przyczynę odbiegania ceny od wartości rynkowej.
Odrzucone argumenty
Hipoteka nie wpływa na cenę rynkową nieruchomości. • Operat biegłego jest niepodważalny i stanowi podstawę do określenia ceny rynkowej.
Godne uwagi sformułowania
cena z powodu uzasadnionej przyczyny odbiega od wartości rynkowej • hipoteka jako czynnik prawny, a nie fizyczny, może być uwzględniona • zasada in dubio pro tributario • brak uzasadnienia odniesienia się do przesłanki nieważności jest istotną wadą uzasadnienia
Skład orzekający
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący sprawozdawca
Jan Grzęda
zdanie odrębne
Renata Kantecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 19 updof w kontekście wpływu obciążeń prawnych (hipoteka) na cenę sprzedaży nieruchomości. Potwierdzenie zasady in dubio pro tributario."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji konkretnych przepisów. Zdanie odrębne sygnalizuje kontrowersje dotyczące składu sądów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego ze sprzedażą nieruchomości i wpływem obciążeń hipotecznych na cenę. Dodatkowo, obecność zdania odrębnego podnoszącego kwestie ustrojowe związane z praworządnością, dodaje jej głębi.
“Hipoteka obniża cenę nieruchomości? Fiskus się nie zgadzał, ale NSA stanął po stronie podatnika.”
Zdanie odrębne
Jan Grzęda
Sędzia Jan Grzęda zgłosił zdanie odrębne, argumentując, że skład sądu orzekającego był wadliwy z powodu sposobu powołania sędziów na podstawie uchwał Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r., co narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP, EKPC i prawo UE. Podkreślił, że brak uzasadnienia w głównym wyroku odniesienia się do kwestii nieważności postępowania stanowi istotną wadę uzasadnienia.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.