II FSK 91/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymujące w mocy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w G. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. Skarżący kwestionował prawidłowość nadania rygoru, podnosząc zarzuty dotyczące niewłaściwego organu (Naczelnika Urzędu Skarbowego zamiast Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego), zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z COVID-19, braku możliwości zastosowania ochrony wynikającej z art. 14m § 3 Ordynacji podatkowej oraz braku uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania. NSA uznał za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 239b § 2 w zw. z art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, wskazując, że organy nie wykazały w sposób wystarczający uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania podatkowego. Sąd podkreślił, że samo zbliżanie się terminu przedawnienia nie jest wystarczające do nadania rygoru, a organy powinny wykazać konkretne czynności procesowe wskazujące na konieczność długotrwałego procedowania w postępowaniu odwoławczym. NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, w szczególności wymogu uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania (art. 239b § 2 O.p.) oraz właściwości organów w tym zakresie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawą o KAS, a także specyfiki zobowiązania podatkowego za rok 2015.
Zagadnienia prawne (4)
Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego jest właściwym organem do wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Naczelnik Urzędu Skarbowego jest właściwym organem, gdyż zastosowanie instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności ma bezpośredni związek z egzekucją administracyjną należności pieniężnych, a do zadań naczelnika urzędu skarbowego należy m.in. pobór należności pieniężnych.
Uzasadnienie
Właściwość organu do nadania rygoru należy oceniać w oparciu o zasady ogólne (art. 15 i 16 O.p.) oraz przepisy ustawy o KAS (art. 28 ust. 1 pkt 1), które wskazują, że naczelnik urzędu skarbowego wykonuje zadania związane z poborem należności, w przeciwieństwie do naczelnika urzędu celno-skarbowego.
Czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2015 r. został zawieszony na podstawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bieg terminu przedawnienia nie został zawieszony.
Uzasadnienie
Zgodnie z uchwałą NSA I FPS 2/22, art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 nie dotyczy wstrzymania, rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Czy skarżący mógł skutecznie powołać się na ochronę wynikającą z art. 14m § 3 O.p. w związku z art. 14n § 4 pkt 2 O.p. dla zobowiązania z 2015 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie mógł skutecznie powołać się na tę ochronę.
Uzasadnienie
Przepis art. 14n § 4 O.p. ma zastosowanie do okresów rozliczeniowych rozpoczynających się od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (1 stycznia 2017 r.), a zobowiązanie dotyczyło 2015 r.
Czy organy podatkowe uprawdopodobniły, że zobowiązanie wynikające z nieostatecznej decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie uprawdopodobniły tego w sposób wystarczający.
Uzasadnienie
Samo zbliżanie się terminu przedawnienia (art. 239b § 1 pkt 4 O.p.) nie jest wystarczające. Organy powinny wykazać konkretne czynności procesowe lub inne okoliczności wskazujące na realne ryzyko niewykonania zobowiązania, a nie opierać się jedynie na fakcie złożenia odwołania czy wcześniejszych zaległościach podatnika.
Przepisy (21)
Główne
O.p. art. 239b § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239b § 1
Ordynacja podatkowa
pkt 4 - termin płatności zobowiązania podatkowego upłynął, a okres do upływu terminu przedawnienia jest krótszy niż 3 miesiące
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 239b § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 239b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
pkt 4
Pomocnicze
O.p. art. 239b § 3
Ordynacja podatkowa
ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 art. 15zzr § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
pkt 3 - przepis nie dotyczy wstrzymania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych
O.p. art. 14m § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239d § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. c
ustawa o KAS art. 28 § 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
pkt 1, pkt 2-4
ustawa o KAS art. 94 § 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
pkt 2
ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 art. 15zzr § 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
pkt 3
ustawa zmieniająca O.p. art. 29
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców
O.p. art. 14n § 4
Ordynacja podatkowa
pkt 2
O.p. art. 14b § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2018 r., poz. 1687
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
§ 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 ust. 2 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 239b § 2 w zw. z art. 239b § 1 pkt 4 O.p., wskazując na brak wystarczającego uprawdopodobnienia przez organy podatkowe, że zobowiązanie wynikające z nieostatecznej decyzji nie zostanie wykonane. • Sąd uznał, że samo zbliżanie się terminu przedawnienia nie jest wystarczającą przesłanką do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a organy powinny wykazać konkretne okoliczności wskazujące na ryzyko niewykonania zobowiązania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące właściwości organu (NUS zamiast NUCS) zostały uznane za bezzasadne. • Zarzut naruszenia art. 239b § 1 pkt 4 O.p. w związku z art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o COVID-19 został uznany za niezasadny w świetle uchwały NSA I FPS 2/22. • Zarzuty dotyczące art. 239d § 1 w zw. z art. 14m § 3 O.p. zostały uznane za bezzasadne z uwagi na datę zobowiązania podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
"powszechna praktyka" wskazywana w wyroku nie może stanowić podstawy prawnej, tylko literalny przepis ustawy • Zastosowanie instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności dla decyzji nieostatecznych ma bezpośredni związek z egzekucją administracyjną należności pieniężnych. • O ile nie budzi wątpliwości zastosowanie w sprawie przesłanki wynikającej z art. 239b § 1 pkt 4 O.p., o tyle problematyczne jest wystąpienie przesłanki stanowiącej o uprawdopodobnieniu przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z nieostatecznej decyzji nie zostanie wykonane, czyli z art. 239b § 2 O.p.
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Andrzej Melezini
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, w szczególności wymogu uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania (art. 239b § 2 O.p.) oraz właściwości organów w tym zakresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawą o KAS, a także specyfiki zobowiązania podatkowego za rok 2015.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego – nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, co ma bezpośrednie przełożenie na możliwość egzekucji należności. Wyrok NSA precyzuje warunki, które muszą być spełnione przez organy, aby taki rygor mógł zostać zastosowany, co jest kluczowe dla zrozumienia praw i obowiązków podatników.
“Kiedy organ podatkowy może żądać natychmiastowej zapłaty? NSA wyjaśnia kluczowe warunki nadania rygoru wykonalności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.