II FSK 904/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka J. S.A. wniosła o wypłatę oprocentowania z tytułu nadpłat w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2015-2018. Nadpłaty te powstały po tym, jak spółka zastosowała się do indywidualnej interpretacji podatkowej, która następnie została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Organy podatkowe odmówiły oprocentowania, twierdząc, że przepisy Ordynacji podatkowej (art. 78) przewidują oprocentowanie nadpłat tylko w ściśle określonych przypadkach, a sytuacja spółki nie mieści się w tym katalogu. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, uznając, że art. 78 Ordynacji podatkowej stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których przysługuje oprocentowanie, a analogiczne stosowanie przepisów jest niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że zasada nieszkodzenia (art. 14k Ordynacji podatkowej) powinna być stosowana również w przypadku nadpłat powstałych na skutek zastosowania się do wadliwej interpretacji indywidualnej, która została następnie uchylona przez sąd. Sąd stwierdził, że brak jest racjonalnych podstaw do różnicowania podatników w zależności od tego, czy nienależna wpłata nastąpiła w wykonaniu decyzji, czy interpretacji indywidualnej. Wypełnił tym samym lukę prawną w drodze wykładni, uznając, że Skarb Państwa dysponował nieuprawnienie środkami finansowymi podatnika, co uzasadnia przyznanie oprocentowania nadpłaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa podatnika do oprocentowania nadpłaty powstałej w wyniku zastosowania się do wadliwej interpretacji indywidualnej, która została następnie uchylona przez sąd administracyjny.
Orzeczenie opiera się na wykładni prawa i wypełnieniu luki prawnej, co może być przedmiotem dalszych sporów interpretacyjnych. Konieczność wykazania, że nadpłata powstała w wyniku zastosowania się do interpretacji indywidualnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnikowi przysługuje oprocentowanie nadpłaty podatku, która powstała w wyniku zastosowania się do indywidualnej interpretacji podatkowej, która następnie została prawomocnie uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnikowi przysługuje oprocentowanie nadpłaty.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasada nieszkodzenia (art. 14k Ordynacji podatkowej) powinna być stosowana również w przypadku nadpłat powstałych na skutek zastosowania się do wadliwej interpretacji indywidualnej, która została następnie uchylona przez sąd. Sąd wypełnił lukę prawną w drodze wykładni, uznając, że Skarb Państwa dysponował nieuprawnienie środkami finansowymi podatnika, co uzasadnia przyznanie oprocentowania nadpłaty, wyrównując tym samym szkodę podatnika.
Czy art. 78 Ordynacji podatkowej stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których przysługuje oprocentowanie nadpłaty, czy też dopuszczalne jest jego rozszerzające stosowanie w celu ochrony podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 78 Ordynacji podatkowej, w kontekście zasady nieszkodzenia (art. 14k), powinien być interpretowany w sposób umożliwiający ochronę podatnika, nawet jeśli jego sytuacja nie jest wprost wymieniona w katalogu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest racjonalnych podstaw do różnicowania podatników w zakresie ich prawa do oprocentowania nadpłaty w zależności od tego, czy nienależna wpłata nastąpiła w wykonaniu decyzji, czy interpretacji indywidualnej. Luka prawna w art. 78 Ordynacji podatkowej, w zakresie nadpłat powstałych na skutek zastosowania się do wadliwej interpretacji, powinna być wypełniona w drodze wykładni, aby zapewnić realizację zasady nieszkodzenia.
Przepisy (9)
Główne
O.p. art. 78 § § 3 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Oprocentowanie nadpłaty przysługuje w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 i 3 O.p. (zmiana, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji), a także w innych sytuacjach wskazanych w § 5. Sąd uznał, że przepis ten, w kontekście zasady nieszkodzenia, powinien być stosowany również do nadpłat powstałych na skutek zastosowania się do wadliwej interpretacji indywidualnej.
O.p. art. 14k § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada nieszkodzenia: zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą, stwierdzeniem wygaśnięcia lub doręczeniem odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację, nie może szkodzić wnioskodawcy.
Pomocnicze
O.p. art. 77 § § 1 pkt 1 i pkt 3
Ordynacja podatkowa
Określa przypadki, w których nadpłata powstaje w związku z uchyleniem, zmianą lub stwierdzeniem nieważności decyzji.
O.p. art. 14k § § 3
Ordynacja podatkowa
Skutkiem wadliwej interpretacji indywidualnej jest m.in. obowiązek odstąpienia przez organ podatkowy od naliczania odsetek za zwłokę.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do żądania naprawienia szkody wyrządzonej przez organy władzy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada nieszkodzenia (art. 14k O.p.) powinna obejmować również nadpłaty powstałe w wyniku zastosowania się do wadliwej interpretacji indywidualnej, która została następnie uchylona przez sąd. • Brak jest racjonalnych podstaw do różnicowania podatników w zakresie prawa do oprocentowania nadpłaty w zależności od tego, czy nienależna wpłata nastąpiła w wykonaniu decyzji, czy interpretacji indywidualnej. • Luka prawna w art. 78 O.p. powinna być wypełniona w drodze wykładni, aby zapewnić realizację zasady nieszkodzenia i wyrównać szkodę podatnika.
Odrzucone argumenty
Art. 78 Ordynacji podatkowej stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których przysługuje oprocentowanie nadpłaty, a sytuacja spółki nie mieści się w tym katalogu. • Analogiczne stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w celu przyznania oprocentowania nadpłaty jest niedopuszczalne. • Indywidualna interpretacja podatkowa nie wywołuje skutków porównywalnych z decyzją podatkową i nie stanowi samodzielnej podstawy do dochodzenia oprocentowania nadpłaty.
Godne uwagi sformułowania
zasada nieszkodzenia • wypełnienie luki prawnej w drodze wykładni • Skarb Państwa dysponował bowiem w sposób nieuprawniony środkami finansowymi podatnika • brak jest racjonalnych podstaw do różnicowania podatników • działanie contra legem, pozbawione podstaw prawnych
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący
Artur Kot
członek
Jerzy Płusa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa podatnika do oprocentowania nadpłaty powstałej w wyniku zastosowania się do wadliwej interpretacji indywidualnej, która została następnie uchylona przez sąd administracyjny."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na wykładni prawa i wypełnieniu luki prawnej, co może być przedmiotem dalszych sporów interpretacyjnych. Konieczność wykazania, że nadpłata powstała w wyniku zastosowania się do interpretacji indywidualnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej dla podatników kwestii oprocentowania nadpłat powstałych w wyniku błędnych interpretacji podatkowych, co ma istotne znaczenie praktyczne i finansowe.
“Błędna interpretacja podatkowa kosztowała firmę miliony? NSA przyznaje rację podatnikom!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.