II FSK 896/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-07-10
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowy od osób prawnychnadpłatazwrot nadpłatypostępowanie sądowoadministracyjneodrzucenie skargiuzasadnienie wyrokuforma rozstrzygnięcia

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że odrzucenie skargi podatkowej bez jasnego uzasadnienia narusza prawo i wymaga ponownego rozpoznania sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na brak wystarczającego uzasadnienia odrzucenia skargi oraz niewłaściwą formę rozstrzygnięcia (wyrok zamiast postanowienia). Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Drukarni "M." spółki z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który odrzucił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. Organy podatkowe stwierdziły nadpłatę jedynie w części, odmawiając jej zwrotu w kwocie 6.089 zł, mimo wniosku podatnika opartego na wyroku Trybunału Konstytucyjnego. WSA odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ organ pierwszej instancji nie odmówił stwierdzenia nadpłaty w rozumieniu art. 73 par. 2 o.p., a spółka nie wniosła o uzupełnienie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Wskazał, że WSA odrzucił skargę bez podania konkretnych przesłanek dopuszczalności, co uniemożliwia kontrolę kasacyjną. Podkreślono, że odmowa stwierdzenia nadpłaty w części przez organ podatkowy mogła być kwestionowana w postępowaniu instancyjnym i sądowym. NSA wytknął również sądowi pierwszej instancji zastosowanie niewłaściwej formy rozstrzygnięcia – wyroku zamiast postanowienia, co stanowi naruszenie art. 58 par. 3 p.p.s.a. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie odrzucenie skargi jest niezgodne z prawem, ponieważ uniemożliwia kontrolę kasacyjną i prawidłowe formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę, nie wskazał konkretnych przesłanek dopuszczalności, co czyni jego uzasadnienie lakonicznym i niezrozumiałym, naruszając tym samym prawo do kontroli kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

dotyczy nie stwierdzenia nieważności decyzji

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

dotyczy nie stwierdzenia naruszenia przepisów

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 247 § 1

Ordynacja podatkowa

dotyczy przesłanki nieważności decyzji

o.p. art. 72 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 73 § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 74

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 75 § 1

Ordynacja podatkowa

dotyczy stwierdzenia nadpłaty

o.p. art. 213

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1

p.p.s.a. art. 205 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d i ust. 2 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 58 par. 3 p.p.s.a. poprzez błędne rozstrzygnięcie sprawy wyrokiem zamiast postanowieniem. Brak jasnego uzasadnienia odrzucenia skargi przez WSA, co uniemożliwia kontrolę kasacyjną. Naruszenie art. 73 par. 2 o.p. i art. 74 o.p. poprzez błędne uznanie niedopuszczalności skargi.

Godne uwagi sformułowania

Tak lakoniczne /niezrozumiałe/ uzasadnienie orzeczenia, czyni również niemożliwym prawidłowe formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, bowiem jej autor musi się domyślać jaka była intencja sądu orzekającego w sprawie. Nie jest w związku z tym tak, że organ pierwszej instancji nie odmówił skarżącej stwierdzenia nadpłaty w rozumieniu art. 73 par. 2 o.p. Można dopuścić sytuację, że strona mogła żądać uzupełnienia decyzji organu, co do rozstrzygnięcia odmawiającego stwierdzenia nadpłaty w części. Nie oznacza to jednak, że tego typu rozstrzygnięcie nie mogło być kwestionowane w instancyjnym toku postępowania, a także w trybie skargi do sądu administracyjnego. Należy wytknąć sądowi pierwszej instancji niewłaściwą formę rozstrzygnięcia. Skoro sąd doszedł do przekonania, że należy odrzucić skargę, to powinien to zrobić postanowieniem.

Skład orzekający

Bogusław Dauter

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Brolik

członek

Jan Rudowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa procesowego przez sądy administracyjne, w szczególności w zakresie wymogów formalnych uzasadnienia orzeczeń i stosowania właściwej formy rozstrzygnięcia (wyrok vs. postanowienie)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia skargi przez WSA z powodu braku uzasadnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowe błędy proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia wyroku sądu niższej instancji, co jest cenne dla zrozumienia wymogów formalnych postępowania sądowoadministracyjnego.

Brak uzasadnienia to błąd! NSA uchyla wyrok WSA za formalne niedociągnięcia.

Dane finansowe

WPS: 6571 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 896/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Brolik
Jan Rudowski
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Kr 2149/03 - Wyrok WSA w Krakowie z 2006-02-03
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędziowie NSA Jacek Brolik, Jan Rudowski, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Drukarni "M." spółki z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Kr 2149/03 w sprawie ze skargi Drukarni "M." spółki z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 października 2003 r. (...) w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz Drukarni "M." spółki z o.o. z siedzibą w K. kwotę 722 (siedemset dwadzieścia dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 3 lutego 2006 r., I SA/Kr 2149/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Drukarni "M." spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 października 2003 r., (...), utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego K.-P. z dnia 8 lipca 2003 r., (...), w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r.
2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym ustalonym przez organy podatkowe stanie faktycznym: wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2002 r. podatnik zwrócił się do Urzędu Skarbowego K.-P. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 1 stycznia 2001 r. do 30 czerwca 2001 r. w kwocie 6.089 zł. Uzasadnieniem wniosku miała być treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r., K 45/01.
W dniu 4 czerwca 2003 r. spółka ponownie zwróciła się o stwierdzenie nadpłaty za 2001 r. w wysokości 6.571 zł. Przyczyną różnicy we wnioskowanej kwocie był różnica pomiędzy wysokością przychodów i kosztów uzyskania przychodów wykazanych w zeznaniu składanym wstępnie i zeznaniu o ostatecznej wysokości dochodu spółka przedstawionym w dniu 4 czerwca 2003 r.
Organy podatkowe obydwu instancji uznały wniosek spółki co do kwoty 482 zł /wynikający z różnicy pomiędzy wysokością przychodów i kosztów uzyskania przychodów/, nie uznały natomiast wniosku dotyczącego stwierdzenia nadpłaty /w rozumieniu art. 75 par. 1 pkt 1 lit. "b" ustawa z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa- Dz.U. nr 137 poz. 926, zwanej dalej o.p./ w kwocie 6.089 zł.
3. W skardze na decyzję spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, w zakresie w jakim odmawia się w nich stwierdzenia nadpłaty.
4. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie WSA w Krakowie wskazał, że stwierdzenie istnienia nadpłaty musi nastąpić wedle określonych w Ordynacji podatkowej zasad i trybu postępowania. Są one zróżnicowane w zależności od tego jaki podmiot jest zobligowany lub uprawniony do określenia nadpłaty. Powołując się na treść art. 73 par. 2 oraz art. 74a o.p. wskazano, że obowiązek określenia wysokości nadpłaty spoczywa na organie podatkowym z wyjątkiem przypadków, gdy nadpłata jest wynikiem konstrukcji podatku, oraz gdy nadpłata powstała w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W tym ostatnim przypadku uprawnionym do określenia nadpłaty jest podatnik we wniosku składanym o jej zwrot. We wszystkich tych przypadkach inicjatywę wystąpienia o zwrot nadpłaty ustawodawca pozostawił zatem w gestii podatnika. Organ podatkowy nie wydaje w tym zakresie decyzji, lecz weryfikując zasadność wniosku o zwrot nadpłaty, może go w formie decyzji zakwestionować w całości lub części. Dlatego też w sprawie organ pierwszej instancji nie odmówił skarżącej stwierdzenia nadpłaty w rozumieniu art. 73 par. 2 o.p. Ta zaś nie wniosła w trybie art. 213 o.p. o uzupełnienie decyzji tego organu co do tego rozstrzygnięcia. Z tych powodów uznano, że skarga była niedopuszczalna.
5. W skardze kasacyjnej zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 58 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a./ poprzez błędne rozstrzygnięcie sprawy wyrokiem a nie postanowieniem;
- art. 145 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nie stwierdzenie nieważności decyzji organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji z powodu zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 247 par. 1 pkt 2 o.p.
- art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. poprzez nie stwierdzenie naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 72 par. 1 pkt 1 w związku z art. 73 par. 2 oraz art. 74 o.p.
- art. 134 par. 1 poprzez nie wzięcie pod uwagę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu wszystkich wad, którymi były dotknięte zaskarżone decyzje.
W związku z tak postawionymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna. Jak słusznie podkreśla autor skargi kasacyjnej art. 58 par. 1 p.p.s.a. nawiązuje do przesłanek dopuszczalności zaskarżenia w węższym znaczeniu przez które należy rozumieć dopuszczalność skargi w znaczeniu przedmiotowym /tzn. określenie, od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w znaczeniu podmiotowym /tzn. określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia/. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucając skargę strony nie wskazał jakie konkretnie przesłanki o tym zadecydowały. Brak wyjaśnienia podstawy prawnej czyni niemożliwym kontrolę kasacyjną zaskarżonego orzeczenia i w konsekwencji musi skutkować jego uchyleniem. Tak lakoniczne /niezrozumiałe/ uzasadnienie orzeczenia, czyni również niemożliwym prawidłowe formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, bowiem jej autor musi się domyślać jaka była intencja sądu orzekającego w sprawie. Jedynym uzasadnieniem przyczyny odrzucenia jest zdanie na str. 2 uzasadnienia, że "organ pierwszej instancji nie odmówił stronie skarżącej stwierdzenia nadpłaty w rozumieniu art. 73 par. 2 o.p. Ta zaś nie wniosła w trybie art. 213 o.p. o uzupełnienie decyzji tego organu co do tego rozstrzygnięcia."
W niniejszej sprawie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w kwocie 6.571 zł wystąpił podatnik, zaś organy podatkowe stwierdziły nadpłatę za 2001 r. w kwocie 422 zł, w pozostałym zakresie, co wynika z uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji, odmówił stwierdzenia nadpłaty. Nie jest w związku z tym tak, że organ pierwszej instancji nie odmówił skarżącej stwierdzenia nadpłaty w rozumieniu art. 73 par. 2 o.p. Można dopuścić sytuację, że strona mogła żądać uzupełnienia decyzji organu, co do rozstrzygnięcia odmawiającego stwierdzenia nadpłaty w części. Nie oznacza to jednak, że tego typu rozstrzygnięcie nie mogło być kwestionowane w instancyjnym toku postępowania, a także w trybie skargi do sądu administracyjnego. Należy podkreślić, że przedmiotem skargi nie jest tylko rozstrzygnięcie ale cała decyzja w rozumieniu art. 210 o.p.
Wobec formalnego charakteru orzeczenia sądu pierwszej instancji za przedwczesne należało uznać zarzuty naruszenia art. 247 par. 1 pkt 2 jak również art. 72 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 73 par. 2 i 74 o.p.
Na zakończenie należy wytknąć sądowi pierwszej instancji niewłaściwą formę rozstrzygnięcia. Skoro sąd doszedł do przekonania, że należy odrzucić skargę, to powinien to zrobić postanowieniem. Art. 58 par. 3 p.p.s.a. nie dopuszcza innej formy rozstrzygnięcia jak postanowienie.
Ponownie rozpoznając sprawę, sąd odniesie się do zarzutów skargi w ich całokształcie, z uwzględnieniem powyższych wskazań, zaś uzasadnienie orzeczenia sporządzi zgodnie z art. 141 par. 4 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 185 par. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 203 pkt 1 oraz art. 205 par. 4 p.p.s.a. w zw. z par. 2 ust. 1 pkt 1 lit. d i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu /Dz.U. nr 212 poz. 2075/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI