II FSK 894/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-04-06
NSApodatkoweWysokansa
prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiwpis sądowyodrzucenie skargipouczeniezwolnienie od kosztówprawo pomocyskarżącyorgan administracjipostanowienieuchylenie

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w Poznaniu o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu, uznając naruszenie obowiązku sądu do udzielania pouczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Zenona Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o umorzeniu postępowania, ponieważ skarżący nie uiścił wymaganego wpisu od skargi w terminie. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 6 PPSA, wskazując, że nie został pouczony o możliwości zwolnienia od kosztów sądowych ani o skutkach nieuiszczenia wpisu, a także że nieuiszczenie wpisu nastąpiło bez jego winy z przyczyn rodzinnych i zdrowotnych. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, uchylając postanowienie WSA.

Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej Zenona Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. o umorzeniu postępowania w sprawie restrukturyzacji należności. WSA odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie uiścił wpisu w kwocie 500 zł w wyznaczonym terminie, mimo wezwania. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 6 PPSA, twierdząc, że nie został prawidłowo pouczony o możliwości ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ani o skutkach zaniedbania. Podkreślił również, że nieuiszczenie wpisu nastąpiło bez jego winy z powodu ważnych przeszkód rodzinnych i zdrowotnych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Stwierdził naruszenie przez WSA art. 6 PPSA, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, prowadząc do odrzucenia skargi. Sąd podkreślił, że WSA powinien był udzielić skarżącemu potrzebnych wskazówek i pouczyć go o skutkach prawnych. Z uwagi na powyższe, NSA uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 par. 2 PPSA. Sąd zaznaczył, że po zwrocie akt WSA będzie rozpoznawał zasadność skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, a nie kwestię wpisu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nieprawidłowo odrzucił skargę, naruszając obowiązek udzielania pouczeń.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny ma obowiązek udzielać stronom występującym bez profesjonalnego pełnomocnika potrzebnych wskazówek i pouczeń co do czynności procesowych oraz skutków ich zaniedbania. Naruszenie tego obowiązku, skutkujące odrzuceniem skargi, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

PPSA art. 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.

PPSA art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę kasacyjną uchyla zaskarżone orzeczenie.

PPSA art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej, sąd uchyla zaskarżone orzeczenie i w zależności od tego, czy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania lub uchyla orzeczenie i oddala skargę.

Pomocnicze

PPSA art. 220 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wpis nieuiszczony w terminie obliguje Sąd do odrzucenia skargi.

PPSA art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę m.in. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.

PPSA art. 140 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 6 PPSA poprzez brak pouczenia skarżącego o możliwości złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Nieuiszczenie wpisu nastąpiło bez winy skarżącego z powodu ważnych przeszkód rodzinnych i zdrowotnych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Gdyby skarżący został poinformowany o takiej możliwości [zwolnienia od kosztów], mógłby z niej skorzystać.

Skład orzekający

Krystyna Nowak

sprawozdawca

Marek Zirk-Sadowski

przewodniczący

Stefan Babiarz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność obowiązku sądu do pouczania stron o ich prawach i skutkach zaniedbań, zwłaszcza w kontekście wpisu sądowego i prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, gdzie strony mogą nie być reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa podkreśla fundamentalne zasady postępowania sądowego dotyczące pouczania stron, co jest istotne dla zrozumienia praw procesowych przez obywateli i prawników.

Czy sąd może odrzucić skargę bez pouczenia o prawach? NSA odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 894/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Nowak /sprawozdawca/
Marek Zirk-Sadowski /przewodniczący/
Stefan Babiarz
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatki inne
Sygn. powiązane
I SA/Po 1280/04 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2004-11-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk –Sadowski, Sędziowie NSA Stefan Babiarz, Krystyna Nowak (sprawozdawca), Protokolant Tomasz Grzybowski, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Zenona Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Po 1280/04 w sprawie ze skargi Zenona Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 26 lipca 2004 r., (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie restrukturyzacji należności uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
II FSK 894/05
Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 listopada 2004 r. I SA/Po 1280/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Zenona Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 26 lipca 2004 r. (...) umarzające postępowanie w sprawie restrukturyzacji należności.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że 3 października doręczono skarżącemu wezwanie /z 27.09.2004 r./ do uiszczenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, wpisu w kwocie 500 zł.
Mimo upływu terminu wpis nie został uiszczony co, na podstawie art. 220 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, obligowało Sąd do odrzucenia skargi.
W skardze kasacyjnej od opisanego postanowienia Zenon Z., reprezentowany przez pełnomocnika działającego z urzędu zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 6, art. 58 par. 1 pkt 3, art. 140 par. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez odrzucenie skargi w sytuacji gdy skarżący nie uzupełnił braków formalnych bez swojej winy, nie został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach i skutkach zaniedbań i wniósł o:
- zwolnienie skarżącego Z. Z. od kosztów sądowych,
- uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
- zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, a nieopłaconych nawet w części według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, iż zgodnie z treścią art. 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.
Skarżący Zenon Z., przy wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, nie został poinformowany o możliwości złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów. Gdyby skarżący został poinformowany o takiej możliwości mógłby z niej skorzystać.
Ponadto skarżący nie dokonał w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Dokonanie czynności uniemożliwiły mu ważne przeszkody o charakterze rodzinnym i zdrowotnym.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna Zenona Z. zasługiwała na uwzględnienie.
Zasadny okazał się zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu art. 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Miało ono, o czym świadczyło późniejsze postanowienie WSA w Poznaniu, istotny wpływ na wynik sprawy; doprowadziło bowiem do odrzucenia skargi na powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 26 lipca 2004 r. - mylnie określoną przez WSA jako postanowienie, gdy w ocenie Sądu wyrażonej w postanowieniu z 9 lutego 2005 r. zachodziły przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w postaci zarówno zwolnienia go od kosztów sądowych jak i ustanowienia zastępstwa procesowego.
Z tej przyczyny, na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.
Sąd nie orzekał o "przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania" bowiem po zwrocie akt Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu będzie rozpoznawał "inną" sprawę: zasadność skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P., a nie sprawę wpisu od tej skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI