II FSK 890/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. [...] sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na zmianę interpretacji indywidualnej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym prawa do jawnej rozprawy w okresie pandemii COVID-19, a także naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 15d ust. 1 ustawy o CIT, który nakłada obowiązek dokonywania płatności bezgotówkowych w transakcjach handlowych, gdy ich wartość przekracza 15 000 zł. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty dotyczące procedury niejawnej rozprawy są niezasadne, biorąc pod uwagę specyfikę postępowania administracyjnego oraz okoliczności pandemii. Sąd podkreślił, że prawo do jawności nie jest absolutne i może być ograniczone w uzasadnionych przypadkach. Ponadto, NSA potwierdził prawidłowość wykładni art. 15d ust. 1 u.p.d.o.p. dokonanej przez sąd pierwszej instancji, zgodnie z którą pojęcie transakcji handlowej obejmuje nie tylko pojedyncze faktury, ale także całość rozliczeń w ramach umowy ramowej, jeśli suma płatności przekracza wskazany próg. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził zwrot kosztów postępowania od spółki na rzecz Szefa KAS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku płatności bezgotówkowych w transakcjach handlowych, w tym w kontekście umów ramowych oraz stosowania przepisów proceduralnych w okresie pandemii.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego i interpretacji przepisów podatkowych, z uwzględnieniem przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii COVID-19, na podstawie art. 15zzs4 ustawy COVID, narusza prawo do jawnej rozprawy gwarantowane przez art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii, na podstawie art. 15zzs4 ustawy COVID, nie narusza prawa do jawnej rozprawy, jeśli istnieją uzasadnione powody związane z zagrożeniem dla zdrowia i zapewnieniem ciągłości pracy sądów, a prawo do wysłuchania zostało zapewnione na piśmie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do jawności nie jest absolutne i może być ograniczone w uzasadnionych przypadkach, zwłaszcza w kontekście pandemii. Postępowanie administracyjne ma specyfikę, a prawo do wysłuchania może być realizowane pisemnie. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym było uzasadnione zagrożeniem epidemicznym i potrzebą zapewnienia funkcjonowania sądów.
Jak należy interpretować pojęcie 'transakcji' w kontekście art. 15d ust. 1 ustawy o CIT, w szczególności w odniesieniu do umów ramowych i płatności rozliczanych fakturami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'transakcji' w rozumieniu art. 15d ust. 1 ustawy o CIT, odsyłającego do art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, obejmuje całość rozliczeń w ramach umowy ramowej, a nie tylko poszczególne faktury, jeśli suma płatności przekracza próg 15 000 zł.
Uzasadnienie
Sąd, odwołując się do definicji transakcji handlowych w innych ustawach oraz orzecznictwa TSUE, uznał, że w przypadku umów ramowych, gdzie ustalane są ogólne warunki współpracy, a następnie realizowane kolejne dostawy dokumentowane fakturami, obowiązek dokonywania płatności bezgotówkowych dotyczy całości rozliczeń wynikających z umowy, jeśli ich suma przekracza wskazany próg, nawet jeśli pojedyncze płatności nie przekraczają tej kwoty.
Czy doręczenie zmiany interpretacji indywidualnej Szefa KAS powinno nastąpić do rąk pełnomocnika ustanowionego jedynie do wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pełnomocnictwo miało charakter szczególny i ograniczało się wyłącznie do wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji, obowiązek doręczenia zmiany interpretacji do rąk pełnomocnika nie powstaje.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zakres udzielonego pełnomocnictwa był ograniczony do czynności złożenia wniosku o interpretację, a nie do całego postępowania w sprawie jej wydania. W związku z tym organ nie był zobowiązany do doręczenia zmiany interpretacji pełnomocnikowi.
Przepisy (23)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15d § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Obowiązek dokonywania płatności bezgotówkowych w transakcjach handlowych.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
Konwencja art. 6 § ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Standard jawności wewnętrznej postępowania sądowego i prawo do wysłuchania, które nie mają jednorodnego charakteru i mogą być ograniczone w uzasadnionych przypadkach.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy.
uCOVID art. 15zzs(4) § ust. 2 i 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii.
p.p.s.a. art. 10
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo do jawnego rozpoznania sprawy.
p.p.s.a. art. 90 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy szczególne.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
o.p. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa Ordynacja podatkowa
Podstawa do uwzględnienia skargi.
o.p. art. 14h
Ustawa Ordynacja podatkowa
Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.
o.p. art. 14e § § 1 pkt 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zmiana interpretacji indywidualnej.
o.p. art. 14c § § 1 i § 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia interpretacji.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
u.s.d.g. art. 22 § ust. 1
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Definicja transakcji handlowej na potrzeby obowiązku płatności bezgotówkowych.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądu.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postępowanie dowodowe.
o.p. art. 138e § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Pełnomocnictwo szczególne.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty postępowania.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Koszty postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii było uzasadnione i nie naruszało prawa do jawnej rozprawy. • Pojęcie transakcji w art. 15d ust. 1 u.p.d.o.p. obejmuje całość rozliczeń w ramach umowy ramowej, jeśli suma płatności przekracza próg 15 000 zł. • Pełnomocnictwo ograniczone do złożenia wniosku o interpretację nie obliguje organu do doręczania zmiany interpretacji pełnomocnikowi.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa do jawnej rozprawy poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. • Błędna wykładnia art. 15d ust. 1 u.p.d.o.p. w zakresie pojęcia transakcji. • Doręczenie zmiany interpretacji indywidualnej z pominięciem pełnomocnika.
Godne uwagi sformułowania
Standard jawności wewnętrznej postępowania sądowego i ściśle z nim związanym prawem do wysłuchania, stanowiący element rzetelnego procesu, nie ma jednorodnego charakteru. • W orzecznictwie, zarówno TK, jak i ETPCz, wskazuje się bowiem na to, że rozumienie prawa jednostki do wysłuchania jest zróżnicowanie, w zależności od charakteru sprawy i związanego z nim specyfiki postępowania, cech podmiotów biorących w nim udział, czynności, które mogą być podjęte w toku postępowania, zwłaszcza zakresu postępowania dowodowego. • W u.s.d.g. nie zdefiniowano pojęcia transakcji". Pojęcie te jest jednak używane w języku prawnym. • W u.p.d.o.p. odnosi się także do sytuacji, gdy strony zawierają ramową umowę o współpracy, określając w niej podstawowe warunki dostaw, a następnie dokonują na jej podstawie kolejnych dostaw, a płatności za dostawy określane są w fakturach powiązanych z konkretną, jednostkową dostawą.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
sprawozdawca
Antoni Hanusz
członek
Tomasz Kolanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku płatności bezgotówkowych w transakcjach handlowych, w tym w kontekście umów ramowych oraz stosowania przepisów proceduralnych w okresie pandemii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego i interpretacji przepisów podatkowych, z uwzględnieniem przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z pandemią (prawo do jawnej rozprawy) oraz kluczowej dla wielu przedsiębiorców interpretacji przepisów podatkowych dotyczących transakcji handlowych.
“Pandemia a prawo do jawnej rozprawy: NSA wyjaśnia, kiedy sądy mogą orzekać na posiedzeniu niejawnym.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.