II FSK 885/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-09-19
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościbudynekbudowlaczęść budynkuaportspółka z o.o.klasyfikacja obiektuprawo budowlaneordynacja podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą opodatkowania podatkiem od nieruchomości wyodrębnionej prawnie części hali produkcyjnej, uznając ją za część budynku.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości wyodrębnionej prawnie części hali produkcyjnej (tzw. nawy nr II), która została wniesiona aportem do spółki. Organy podatkowe i sądy administracyjne uznały, że mimo prawnego wyodrębnienia, nawa ta stanowi część budynku, a nie odrębną budowlę, i podlega opodatkowaniu. Skarżąca spółka argumentowała, że nawa, nieposiadająca ścian oddzielających ją od przestrzeni, powinna być traktowana jako budowla. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podtrzymując stanowisko, że nawa, będąc częścią większego budynku i posiadając wspólne elementy konstrukcyjne, jest częścią budynku, a wpis do księgi wieczystej potwierdzający ten charakter jest wiążący.

Przedmiotem sporu w sprawie była kwalifikacja prawna i podatkowa tzw. nawy nr II hali wielonawowej, która została wyodrębniona jako odrębny przedmiot własności i wniesiona aportem do spółki "K." Sp. z o.o. Organy podatkowe, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uznały, że nawa ta, mimo prawnego wyodrębnienia, stanowi część budynku w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz prawa budowlanego, i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako część budynku. Skarżąca spółka kwestionowała tę kwalifikację, argumentując, że nawa, nieposiadająca ścian oddzielających ją od przestrzeni, powinna być traktowana jako budowla. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2006 r. oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wpis do księgi wieczystej, który określał nawę jako część budynku hali wielonawowej, jest wiążący na mocy art. 365 par. 1 Kpc. Ponadto, sąd wskazał, że nawet po prawnym wyodrębnieniu, nawa nie stała się obiektem technicznym samodzielnym, pozostając częścią większego kompleksu budowlanego, z którym dzieliła dach i fundamenty. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, nie miały wpływu na wynik sprawy, a zarzut naruszenia art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej wymagał od strony wykazania wpływu uchybienia na wynik sprawy, czego spółka nie uczyniła. W konsekwencji, sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego również są nieuzasadnione, gdyż przedmiotem opodatkowania może być część budynku, a nawa nr II została prawidłowo zakwalifikowana jako taka część.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nawa nr II stanowi część budynku, a nie odrębną budowlę, i podlega opodatkowaniu jako część budynku.

Uzasadnienie

Mimo prawnego wyodrębnienia, nawa nr II stanowiła część większego budynku hali wielonawowej, dzieląc z nim dach i fundamenty. Brak ścian oddzielających od przestrzeni nie pozbawiał jej charakteru części budynku, a wpis do księgi wieczystej potwierdzał tę kwalifikację. Jako część budynku, podlegała opodatkowaniu zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadającego fundamenty i dach.

u.p.o.l. art. 1a § 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budowli jako obiektu budowlanego niebędącego budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenia budowlanego.

u.p.o.l. art. 2 § 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są budynki lub ich części.

u.p.o.l. art. 2 § 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przedmiotem opodatkowania są budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

o.p. art. 200 § par. 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek strony do wykazania wpływu naruszenia przepisów na wynik sprawy.

k.p.c. art. 365 § par. 1

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Moc wiążąca prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych.

Pomocnicze

pr. bud. art. 3 § pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

pr. bud. art. 3 § pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja budynku.

pr. bud. art. 3 § pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja budowli.

o.p. art. 122 § par. 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 187 § par. 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 210 § par. 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.c. art. 235 § par. 1

Ustawa - Kodeks cywilny

Przedmiotem odrębnej własności może być część budynku.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nawa nr II, mimo prawnego wyodrębnienia, stanowi część budynku w rozumieniu przepisów prawa podatkowego i budowlanego. Wpis do księgi wieczystej określający nawę jako część budynku jest wiążący dla organów podatkowych. Naruszenie przepisów postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż strona nie wykazała tego wpływu.

Odrzucone argumenty

Nawa nr II, nieposiadająca ścian oddzielających od przestrzeni, powinna być traktowana jako budowla, a nie część budynku. Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej, nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu. Organy podatkowe nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, opierając się na jednej opinii rzeczoznawcy.

Godne uwagi sformułowania

Na stronie podnoszącej zarzut naruszenia przepisu art. 200 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...), ciąży obowiązek wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Wpis do księgi wieczystej jest orzeczeniem sądu powszechnego, który zgodnie z art. 365 par. 1 Kpc wiąże inne sądy. Obiekt ten stanowi zatem /mimo prawnego jego wyodrębnienia/ część budynku /część - to element większej całości, fragment czegoś, dający się wydzielić lub wydzielony - Słownik Współczesnego Języka Polskiego - Wyd. Wilga 1996 r. str. 145...

Skład orzekający

Jerzy Rypina

przewodniczący

Antoni Hanusz

członek

Krystyna Zaremba

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna i podatkowa wyodrębnionych części budynków, znaczenie wpisów do ksiąg wieczystych dla postępowań podatkowych, obowiązek wykazania wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnego wyodrębnienia części budynku i jego wpływu na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości. Interpretacja definicji budynku i budowli w kontekście podatkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów podatkowych i budowlanych w kontekście specyficznej sytuacji prawnej wyodrębnionej części nieruchomości. Pokazuje, jak wpisy do ksiąg wieczystych mogą wpływać na rozstrzygnięcia podatkowe.

Czy wyodrębniona prawnie część hali to budynek czy budowla? NSA rozstrzyga spór o podatek od nieruchomości.

Dane finansowe

WPS: 136 138,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 885/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Antoni Hanusz
Jerzy Rypina /przewodniczący/
Krystyna Zaremba /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Łd 1172/04 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-02-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
art. 2 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 200 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
art. 365 par. 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Tezy
Na stronie podnoszącej zarzut naruszenia przepisu art. 200 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, ciąży obowiązek wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędziowie: NSA Antoni Hanusz, del. NSA Krystyna Zaremba (sprawozdawca), Protokolant: Katarzyna Jaszuk, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa "K." Spółka z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 lutego 2005 r., sygn. akt I SA/Łd 1172/04 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "K." Spółka z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 16 listopada 2004 r., (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2005 r. I SA/Łd 1172/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Przedsiębiorstwa "K." Spółka z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 16 listopada 2004 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 rok.
W uzasadnieniu wyroku podano, że decyzją z dnia 20 lipca 2004 r. Prezydent Miasta R. określił Przedsiębiorstwu "K." Spółce z o.o. w R. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie 136.138,50 zł.
Organ podatkowy I instancji ustalił, że na podstawie aktu notarialnego z dnia 31 maja 2001 r. Jan i Danuta S., Michał i Krystyna C. oraz Józef i Krystyna S. kupili we współwłasności /po 1/3/ od WKS "M." w R. prawo wieczystego użytkowania gruntów o powierzchni 8.659 m2 oraz własność znajdującego się na tych gruntach budynku określonego jako nawa nr II hali wielonawowej.
Następnie udziały we współwłasności zostały wniesione jako aport do zawiązanej przez współwłaścicieli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "K.".
W pierwotnie złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2003 Spółka wykazała jako przedmiot opodatkowania grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 8.659 m2 oraz budynki związane z tą działalnością o powierzchni użytkowej 7.820 m2.
Następnie deklarację tą skorygowała wykazując zamiast budynków budowle związane z działalnością gospodarczą o wartości 105.000 zł.
Korektę deklaracji uzasadniono treścią opinii rzeczoznawcy - Pracowni Projektowej "S." z C. według której nawę traktować należało jako budowlę.
Jak wynika z dokonanych w toku postępowania podatkowego oględzin, sporna nawa nie ma ścian trwałych, oddzielających ją od naw sąsiednich i od przylegającej hali produkcyjnej, które mogłyby stanowić oddzielenie przeciwpożarowe, za wyjątkiem części mającej charakter dobudówki, znajdującej się od strony wejściowej, oddzielonej murowanymi halami.
Wszystkie elementy tego wielkiego obiektu budowlanego tworzą zwarty, zamknięty kompleks produkcyjno-administracyjny, w skład którego wchodzą m.in. 3 hale produkcyjne tylko w części oddzielone od siebie ścianami.
Całość kompleksu wydzielona jest z przestrzeni ścianami i dachem i jest trwale związana z gruntami.
W ocenie rzeczoznawcy z Zespołu Rzeczoznawców Oddziału Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa w Ł., który wykonał opinię na zlecenie organu podatkowego, cały ten kompleks jest budynkiem w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. 2003 nr 207 poz. 2016/.
Nie jest dostępna dokumentacja, związana z budową tego kompleksu, również na podstawie dokumentacji dotyczącej podziału działek, na których położony jest kompleks nie można ustalić charakteru nawy II, bowiem dokumentacja ogranicza się do podziału gruntów.
Organ podatkowy uznał, że hala produkcyjna posiada wszystkie cechy budynku.
Fakt, że w wyniku podziału nieruchomości i budynku w celu dokonania jego sprzedaży, wydzielono część budynku jako osobną nieruchomość nazwaną nawą nie pozbawia tej części obiektu cech budynku.
Organ I instancji, wskazując, że nie jest to kryterium decydujące, odwołał się również do Klasyfikacji Środków Trwałych, gdzie wśród budynków i lokali - budynków przemysłowych wymieniono m.in. hale produkcyjne.
Wskazał też, że nawa to część kościoła, oddzielona od pozostałych podporami, analogicznego określenia używa się też w przypadku analogicznych układów w architekturze świeckiej.
W tym przypadku oznacza ono określenie części powierzchni hali wielonawowej, czyli budynku.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /t.j. Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84 ze zm./ w zw. z art. 3 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez sprzeczne z przesłankami norm zawartych w tych przepisach i przez to rażąco dowolne przyjęcie, że nawa nr II hali wielonawowej stanowi budynek i jako taki obiekt podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla budynku oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 187 par. 1 w zw. z art. 121 par. 1, art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ poprzez zaniechanie przez organ I instancji zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie materiału dowodowego i z konsekwencji oparcie się w rozstrzygnięciu na jednej opinii rzeczoznawców, której wnioski zostały wyciągnięte w sposób sprzeczny z literalną wykładnią stanowiących podstawę jej wydania przepisów.
Odwołująca podniosła również, że organ podatkowy naruszył art. 210 par. 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak faktycznego uzasadnienia decyzji.
Decyzją z dnia 16 listopada 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R.
Organ odwoławczy wskazał, że w art. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. - zawarto definicję budynku.
Jest nim w rozumieniu ustawy obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Budowla zaś według zawartej w powołanym przepisie definicji oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego który zapewnia możliwość korzystania z niego zgodnie z przeznaczeniem.
Grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.
Zdaniem Kolegium, zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym również dwie opinie przedstawione przez podatnika pozwalają na przyjęcie, że sporna nawa nr II jest częścią hali wielonawowej.
Bezspornym jest również to, że sama hala jest budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jak też ustawy Prawo budowlane.
Budynek hali wielonawowej wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi stanowi obiekt budowlany trwale związany z gruntem i wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach.
Przedmiotem podatku od nieruchomości, wynikającym z ustawy jest nie tylko grunt, budynek, czy budowla /ale tylko związana z prowadzeniem działalności gospodarczej/, ale również części budynków i budowli, wskazanym wyżej.
W tym przypadku przedmiot opodatkowania - grunt i nawa zostały wyodrębnione w wyniku podziału prawnego nieruchomości gruntowej i znajdującego się na niej budynku hali wielonawowej.
Z akt notarialnego przenoszącego własność nawy oraz prawo użytkowania wieczystego na małżonków C., S. i S., a następnie z aktu notarialnego - umowy Spółki, w wyniku której wskazane wyżej osoby wniosły prawo użytkowania wieczystego oraz własność nawy jako aport wynika, że przedmiotem czynności prawnych była "nawa Nr II w hali wielonawowej stanowiącej część budynku hali produkcyjnej ...". Tak też wyodrębniona wskutek przeniesienia własności nawa została określona w księdze wieczystej dla wyodrębnionej nieruchomości, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R.
Kolegium stwierdziło również, że wbrew zarzutom odwołania postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organ I instancji wnikliwie, zebrany materiał został rozpatrzony wyczerpująco i uzasadnienie decyzji Prezydenta zawiera też uzasadnienie faktyczne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz o poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Spółka zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez zaniechanie ustalenia, czy nawa jest budynkiem czy budowlą i bezpodstawne przyjęcie, że stanowi ona część budynku w sytuacji, gdy wobec jej prawnego wyodrębnienia obiekt ten winien być zdefiniowany w oderwaniu od całości budynku,
- naruszenie przepisów postępowania - art. 235 w zw. z art. 210 par. 4 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez brak oceny dokonanej w zakresie dodatkowego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji zgodnie z wytycznymi Kolegium oraz naruszenie art. 123 par. 1 i art. 200 par. 1 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w sprawie.
Decyzja organu odwoławczego została wydana po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, a stronie uniemożliwiono ustosunkowania się do niego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Dodano jednocześnie, że organ I instancji wykonał zalecenia jakie sformułowało Kolegium, a ponadto, że strona miała możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Natomiast dowód złożony przez stronę na żądanie organu przed wydaniem decyzji, a po upływie terminu do zapoznania się z zebranym materiałem nie był dowodem nowym, wynikał z dowodów zebranych wcześniej. Nie można więc uznać, że organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wymienionym na wstępie wyroku nie podzielił zarzutów skargi.
Przywołując brzmienie art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi, że opodatkowaniu podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej stwierdzono, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości istnienie obowiązku podatkowego lecz wysokość zobowiązania z tytułu gruntu. Nie budzi także wątpliwości, że przedmiotem opodatkowania jest obiekt budowlany związany /w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy/ z prowadzoną przez skarżącą Spółkę działalnością gospodarczą.
Spór dotyczy jedynie tego, czy obiekt ten stanowi część budynku /jak przyjmują organy podatkowe/ czy budowlę /jak twierdzi podatnik/.
Sąd przypomniał, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 1a zawiera słowniczek pojęć, używanych w ustawie.
Pojęcia te stanowią definicje legalne.
W zakresie objętym regulację ustawy należy zatem dokonywać wykładni zawartych w niej norm przy uwzględnieniu znaczenia pojęć, nadanego przez ustawodawcę.
Sąd zwrócił uwagę, że znaczenie pojęć budynek /art. 1a ust. 1 pkt 1/ budowla /art. 1a ust. 1 pkt 2/ są tożsame ze znaczeniem tych pojęć ustalonych w ustawie Prawo budowlane /art. 3 pkt 2 i 3/.
Zaznaczył również, że ustawodawca w sposób jednoznaczny zdefiniował jedynie pojęcie budynku. Budowla natomiast została zdefiniowana tylko poprzez wskazanie, iż nie jest budynkiem /czyli nie posiada cech, charakteryzujących budynek/ i obiektem małej architektury /por. B. Bodziowy, R. Duniński, P. Gniadzik - Nowe prawo budowlane z Komentarzem - Ośrodek Doradztwa i Szkolenia 1994, s. 13-14/.
Niewątpliwie jednak musi stanowić ona pewną techniczną, samodzielną całość.
Poza sporem jest, że obiekt budowlany będący przedmiotem sporu /nawa/ stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności /art. 235 par. 1 Kc/ oraz, że ta nawa została wydzielona /w sposób umowny; według granic działki, nie zaś za pomocą przegród pionowych/ z całego kompleksu hali produkcyjnej.
Kompleks ten, jako całość, co również jest kwestia niesporną jest budynkiem w rozumieniu zarówno przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jak przepisów Prawa budowlanego/.
Opis nawy wskazuje w sposób niewątpliwy, iż mimo wyodrębnienia jej jako odrębnego /w stosunku do pozostałej części hali/ przedmiotu prawa własności nie spełnia ona wymogów, pozwalających zaliczyć ją, w świetle powołanych wyżej przepisów, do kategorii samodzielnego budynku. Jak bowiem wskazano wyżej, nie została ona wyodrębniona z przestrzeni za pomocą przegród pionowych /ścian/. Nie można jednak /z tego tylko powodu/ uznać jej za budowlę.
Budowlą jest bowiem tylko taki obiekt budowlany, który nie jest jednocześnie budynkiem.
Tymczasem zarówno z opinii przedstawionych przez skarżącą, jak i z opinii sporządzonej na zlecenie organu podatkowego, wynika, że nawa ta została wyodrębniona z całości hali produkcyjnej. Hala ta niewątpliwie stanowi budynek. Ma ona wspólny z nawą dach i fundamenty, elementy nośne, pozostałe nawy tej hali przylegają /sąsiadują/ bezpośrednio do nawy należącej do skarżącej.
Obiekt ten stanowi zatem /mimo prawnego jego wyodrębnienia/ część budynku /część - to element większej całości, fragment czegoś, dający się wydzielić lub wydzielony - Słownik Współczesnego Języka Polskiego - Wyd. Wilga 1996 r. str. 145, por. też pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2001 r. I SA/Gd 533/01 - Monitor Podatkowy 2002 nr 5 s. 35/. Nie był bowiem wybudowany jako odrębna pod względem technicznym całości i nie stał się taką całością po podziale.
Jako część budynku nie może zaś stanowić budowli /skoro tą ostatnią jest tylko to, co nie jest budynkiem/.
Sąd zaznaczył, że wyodrębnienie z całości wielonawowej hali jednej z naw jako odrębnego przedmiotu własności nie powoduje, iż przestaje ona być częścią budynku.
Nie jest ona bowiem /w tym stanie technicznym, w jakim była w 2003 r./ bez dokonania przeróbek obiektem pod względem technicznym samodzielnym, nie pozostającym w związku z pozostałą części hali /chociażby z uwagi na to, że zlokalizowane w niej słupy stanowią konstrukcję, wsporczą dla pozostałych naw - jak to wskazano w opinii Katedry Konstrukcji Wydziału Budownictwa Politechniki C./, stanowi więc nadal część całego obiektu, z którego w wyniku podziału została wyodrębniona.
Sąd stwierdził, że możliwy jest bowiem i prawnie dopuszczalny podział budynku na części, z których każda pozostaje własnością innej osoby.
Podział ten winien być dokonany w płaszczyźnie pionowej, zaś linia podziału przebiegać winna wzdłuż ścian /istniejących lub możliwych do postawienia/ biegnących wzdłuż granicy działki.
Takie części winny funkcjonować samodzielnie bądź też interesy właścicieli poszczególnych części mogą być chronione poprzez ustanowienie odpowiednich służebności /tak E. Skowrońska-Bocian - Kodeks cywilny. Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego - Wyd. C.H. Beck 1999 r. t. I. s. 498-499, por. też postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 1998 r. III CRN 459/97 - Lex nr 8858 i z dnia 6 czerwca 1973 r. I Cr 413/73 - Lex nr 7265/.
Sąd uznał także, że nie można pominąć faktu, że nawa została określona jako część budynku hali wielonawowej w umowie sprzedaży, przenoszącej prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz własność budynku na wspólników skarżących Spółki.
Tak też obiekt ten został określony w księdze wieczystej, założonej i prowadzonej dla niego przez Sąd Rejonowy w R.
Organy podatkowe musiały również mieć tę okoliczność na uwadze, dokonując zaliczenia spornego obiektu do kategorii budynków czy budowli.
Sąd Rejonowy dokonując wpisu do księgi wieczystej opiera się bowiem nie tylko na wniosku, ale również na dokumentach, złożonych wraz z nim i dokonując ich badania nie tylko pod względem formalnym, ale i merytorycznym.
Można w związku z tym wniosek oddalić /art. 31 i 32 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. - o księgach wieczystych i hipoteczne - t.j. Dz.U. 2001 nr 124 poz. 1361 ze zm. w zw. z art. 626[9] Kpc, por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2001 r. III CKN 327/00 - Lex nr 52 359 i z dnia 30 grudnia 1996 r. III CZP 157/92 - OSNC 1993 nr 5 poz. 84/.
Jeżeli zatem dokonano wpisu w księdze określając dany obiekt jako część budynku, to organy podatkowe, rozpatrując sprawę podatkową muszą tą okoliczność uwzględnić przy dokonywaniu oceny charakteru obiektu /por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r. - FSK 172/04 - ONSAiWSA 2004 Nr 2 poz. 31/.
Nie można zatem podzielić zarzutów skargi, że organy podatkowe zaniechały ustalenia, czy sporna nawa jest budynkiem czy budowlą i tym samym naruszyły art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Organy podatkowe brały bowiem pod uwagę, dokonując klasyfikacji, okoliczność, iż nawa stanowi odrębny pod względem prawnym przedmiot własności. Świadczy o tym chociażby odwołanie się do treści umów i wpisów do księgi wieczystej w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Nie jest także zasadny, ze wskazanych wyżej względów, zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem przedmiotem opodatkowania może być także część budynku, a taką częścią jest sporna nawa.
Nie ma również zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że w postępowaniu odwoławczym naruszono przepisy postępowania w stopniu mającym mieć wpływ na wynik postępowania.
Wprawdzie na żądanie organu II instancji strona, już po wyznaczeniu jej terminu do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, złożyła wypis z księgi wieczystej, ale nie był to dowód nowy w sprawie.
Dowód ten był bowiem zaliczony w poczet materiału dowodowego już w postępowaniu przed organem I instancji, a ponadto treść jego była znana stronie.
W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza art. 210 par. 4 w zw. z art. 235 ustawy Ordynacja podatkowa.
Kolegium dokonało ponownie oceny zebranego materiału, ocena ta znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji, w którym wskazano m.in. dowody stanowiące podstawę ustalenia stanu faktycznego.
Tym samym odniesiono się do postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji, bowiem Kolegium nie prowadziło postępowania dowodowego we własnym zakresie.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Przedsiębiorstwo "K." Sp. z o.o. w R. wniosło o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania względnie w wypadku spełnienia się warunków określonych w art. 188 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. - przez jej uchylenie jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 20 lipca 2004 r.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, w oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ naruszenie prawa materialnego tj. art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84 ze zm./ w zw. z art. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2003 nr 207 poz. 2016 ze zm./ przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na tym, że Sąd przy braku definicji legalnej pojęcia "części budynku" przyjął za organem podatkowym II instancji, że przedmiotowa nawa stanowi część budynku, w sytuacji gdy obiekt ten jako wyodrębniony prawnie nie jest budynkiem i w związku z tym powinien być opodatkowany jako budowla.
Skarżąca Spółka zarzuciła również na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a/ naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaakceptowanie popełnionych przez organ odwoławczy naruszeń procedury /art. 123 par. 1 oraz art. 200 ustawy - Ordynacja podatkowa/ i odmowę uchylenia decyzji mimo braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu w ten sposób, że organ podatkowy II instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe i wydał zaskarżoną decyzję, nie uwzględniwszy przed wydaniem orzeczenia prawa podatnika do wypowiedzenia się w sprawie całości zebranego materiału dowodowego,
b/ naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaakceptowanie popełnionych przez organ odwoławczy naruszenia procedury /art. 122, art. 187 par. 1, art. 192 i art. 210 par. 4 ustawy Ordynacja podatkowa/ i odmowę uchylenia decyzji mimo braku odniesienia się przez organy podatkowe do treści wszystkich trzech opinii rzeczoznawców znajdujących się w aktach sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jako materialnoprawną jej podstawę podniesiono, że skoro nieruchomość będąca przedmiotem sporu - nawa nr II jest obiektem budowlanym nie posiadającym ścian /ma tylko dach oddzielający ją od przestrzeni/ to tym samym nie spełnia wszystkich przesłanek z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pozwalających zakwalifikować go jako budynek /brak przesłanki "wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych"/, to zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jest budowlą i jako taki obiekt powinna być przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Sąd uznał natomiast za prawidłową konstrukcję zaprezentowaną przez organ odwoławczy, w której poprzestano jedynie na zdefiniowaniu nazwy "jako - części budynku" pomijając zupełnie fakt, że skarżącej Spółce nie przysługuje względnie całego budynku /hali wielonawowej/ żadne prawo. Spółka nie jest bowiem współwłaścicielem całości hali ani nawet jej posiadaczem, a tylko taka sytuacja uzasadniałaby stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego przyjęte przez Sąd.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia przepisów postępowania, to zdaniem skarżącej, nie można zgodzić się z Sądem, że organy podatkowe nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów, skoro swoje ustalenie oparły wyłącznie na opinii rzeczoznawcy określającej charakter przedmiotowego obiektu, a nie wzięły pod uwagę jeszcze innych opinii przedstawionych przez skarżącą.
Sąd I instancji nie dostrzegł również naruszenia przez organ odwoławczy zasady czynnego udziału podatnika w postępowaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie skorzystało z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę, wynikającej za art. 179 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania ocenę zasadności wniesionej skargi kasacyjnej należy rozpocząć od tych przepisów/wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r. FSK 618/04 - ONSAiWSA 2005 Nr 6 poz. 120/. Nie można zgodzić się z zarzutem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny niedostatecznie skontrolował prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe, które rozstrzygając sprawę zdaniem skarżącej nie wyjaśniły jej w sposób wymagany przez art. 122 par. 1, art. 187 par. 1, art. 192 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Zarówno Sąd jak i organ odwoławczy w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć podkreślały, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym również dwie opinie przedstawione przez skarżącą pozwalają na przyjęcie, że sporna nawa Nr II została wyodrębniona z całości hali wielonawowej, a sama hala stanowi niewątpliwie budynek w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jak też ustawy Prawo budowlane. Dokonując klasyfikacji omawianej nawy, trafnie wskazano, że okoliczność, iż nawa stanowi odrębny pod względem prawnym przedmiot własności świadczy wpis w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R. Należy w związku z tym zauważyć, że wpis do księgi wieczystej jest orzeczeniem sądu powszechnego, który zgodnie z art. 365 par. 1 Kpc wiąże inne sądy.
W uzasadnieniu organu odwoławczego odwołano się zarówno do księgi wieczystej, w której sporna nawa została określona jako część budynku hali wielonawowej, a także do umowy sprzedaży, przenoszącej prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz własności nawy Nr II w hali wielonawowej stanowiącej część budynku. Przyjęcie zatem przez sąd określonego stanu faktycznego sprawy nie nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania. Sąd I instancji wbrew zarzutom skargi kasacyjnej odniósł się również do podnoszonego zarzutu naruszenia w postępowaniu odwoławczym art. 200 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Prawidłowo wskazano, że to na stronie podnoszącej zarzut naruszenia ww. przepisu, ciąży obowiązek wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka takiego wpływu nie wykazała i w związku z tym powyższe naruszenie nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tak też wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 25 kwietnia 2005 r. FPS 6/04 /ONSAiWSA 2005 nr 4 poz. 66/.
Jeżeli zatem zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie są uzasadnione - to oznacza, że przy ocenie zarzutów z zakresu prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji.
Skoro z ustaleń przyjętych przez ten Sąd wynika, że sporna nawa jest częścią budynku, a zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przedmiotem opodatkowania może być także część budynku - to nieuzasadniony jest zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie.
Reasumując, z przytoczonych wyżej względów skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI