II FSK 882/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie dotyczącą nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 12 ust. 1 i art. 31 ustawy o PIT w zw. z art. 26a § 1 Ordynacji podatkowej, zarzucając błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że płatnik korzystający z ochrony interpretacji indywidualnej nie jest zobowiązany do poboru zaliczki, a odpowiedzialność ponosi podatnik. Zarzucono również naruszenie art. 2a Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie oraz art. 12 i 31 u.p.d.o.f. w zw. z art. 26a § 1 O.p. i art. 32 Konstytucji RP, wskazując na nierówne traktowanie podatników. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając argumentację wyroku siedmiu sędziów NSA z dnia 14 lutego 2022 r. (sygn. akt II FSK 210/19). Sąd podkreślił, że art. 26a § 1 O.p. ogranicza odpowiedzialność podatnika za podatek do wysokości zaliczki, do której pobrania zobowiązany był płatnik, ale nie zwalnia podatnika z obowiązku zapłaty należnego podatku. Dobrowolna zapłata podatku przez podatnika, nawet jeśli płatnik nie pobrał zaliczki z powodu interpretacji indywidualnej, nie powoduje powstania nadpłaty. Sąd uznał, że cechą różnicującą podatników nie jest posiadanie przez płatnika interpretacji indywidualnej, a ocena prawna działań własnych podatników. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania zostały uznane za bezzasadne, jako konsekwencja zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności płatnika i podatnika w sytuacji, gdy płatnik nie pobrał zaliczki na podatek z powodu posiadania interpretacji indywidualnej, a także kwestii nadpłaty podatku.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z interpretacją indywidualną płatnika i dobrowolną zapłatą podatku przez podatnika.
Zagadnienia prawne (3)
Czy płatnik, który nie pobrał zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z powodu posiadania interpretacji indywidualnej, jest zwolniony z odpowiedzialności, a odpowiedzialność ponosi podatnik?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, płatnik nie jest zwolniony z odpowiedzialności w takim zakresie, a zapłata podatku przez podatnika wygasza zobowiązanie podatkowe, nie powodując powstania nadpłaty.
Uzasadnienie
Przepis art. 26a § 1 Ordynacji podatkowej ogranicza odpowiedzialność podatnika za podatek do wysokości zaliczki, do której pobrania zobowiązany był płatnik, ale nie zwalnia podatnika z obowiązku zapłaty należnego podatku. Dobrowolna zapłata podatku przez podatnika, nawet jeśli płatnik nie pobrał zaliczki z powodu interpretacji indywidualnej, nie powoduje powstania nadpłaty.
Czy niezastosowanie zasady in dubio pro tributario w sytuacji niejasności przepisów dotyczących ochrony podatnika wynikającej z art. 26a Ordynacji podatkowej stanowi naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy dotyczące ochrony podatnika wynikającej z art. 26a Ordynacji podatkowej są wystarczająco precyzyjne, a argumentacja zmierzająca do bezterminowego rozszerzenia funkcji ochronnej interpretacji indywidualnej na inne podmioty jest niezasadna.
Uzasadnienie
Podmioty, które nie były wnioskodawcą i adresatem interpretacji indywidualnej, nie korzystają z ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się do jej treści, nawet jeśli pośrednio mogłaby ona mieć znaczenie dla ich rozliczeń podatkowych.
Czy nierówne traktowanie podatników, których pracodawcy posiadali lub nie posiadali interpretacji indywidualnej w zakresie braku obowiązku pobrania zaliczki na podatek, narusza zasadę równości konstytucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, cechą różnicującą nie jest posiadanie przez płatnika interpretacji indywidualnej, lecz ocena prawna działań własnych podatników, które mogą skutkować jedynie ograniczeniem odpowiedzialności podatkowej, a nie zwolnieniem z opodatkowania.
Uzasadnienie
Zasada równości polega na tym, że podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowane równo. Różnica w konsekwencjach prawnych wynika z oceny działań własnych podatników, a nie z faktu posiadania przez płatnika interpretacji indywidualnej.
Przepisy (21)
Główne
O.p. art. 26 § a
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 12 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 31
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 9 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 2 § a
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14 § k
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14 § m
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 14 § p
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 30 § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 59 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 72 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 12 ust. 1 i art. 31 u.p.d.o.f. w zw. z art. 26a § 1 O.p. przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że płatnik korzystający z ochrony interpretacji indywidualnej nie jest zobowiązany do poboru zaliczki, a odpowiedzialność ponosi podatnik. • Naruszenie art. 2a O.p. przez jego niezastosowanie, tj. nieuwzględnienie, że w treści i wzajemnej relacji przepisów art. 26a i 14k, 14m w zw. z 14p O.p. występują niedające się usunąć wątpliwości, które powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść podatnika. • Naruszenie art. 12 i 31 u.p.d.o.p. w zw. z art. 26a § 1 O.p. i art. 32 Konstytucji RP przez błędne zastosowanie, polegające na nierównym traktowaniu podatników. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z przepisami materialnymi przez brak uchylenia decyzji organu. • Naruszenie art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 O.p. przez nieuchylenie decyzji organu z powodu naruszenia zasady zaufania.
Godne uwagi sformułowania
Zapłata podatku przez podatnika powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego także wówczas, gdy przepisy prawa przewidują pobór daniny "za pośrednictwem" płatnika. • Okoliczność, że podatnik nie ponosi odpowiedzialności w związku z zaniżeniem lub nieujawnieniem przez płatnika podstawy opodatkowania, oznacza tyle, że organ podatkowy nie może dochodzić od tego podatnika należności, do których obliczenia, pobrania i wpłaty na rzecz organu podatkowego zobowiązany był płatnik. • Dobrowolna zapłata podatku przez podatnika nie powoduje, że powstaje w takiej sytuacji nadpłata. Wszak podatnik płaci w opisanym przypadku "swój" podatek. • Inne podmioty, które nie były wnioskodawcą i adresatem interpretacji indywidualnej nie korzystają z ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się do jej treści, nawet jeżeli pośrednio zaprezentowany stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe mogłyby mieć znaczenie dla ich rozliczeń podatkowych. • Cechą różnicującą nie jest więc w tym przypadku dla podatników-pracowników to czy ich płatnik-pracodawca posiadał bądź nie posiadał interpretację indywidualną o określonej treści. Różnica w konsekwencjach prawnych wynika wyłącznie z oceny prawnej działań własnych podatników, których konsekwencją może być jedynie ograniczenie odpowiedzialności podatkowej, a nie przyznanie nieistniejącego w porządku prawnym zwolnienia z opodatkowania.
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący-sprawozdawca
Antoni Hanusz
członek
Maciej Jaśniewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności płatnika i podatnika w sytuacji, gdy płatnik nie pobrał zaliczki na podatek z powodu posiadania interpretacji indywidualnej, a także kwestii nadpłaty podatku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z interpretacją indywidualną płatnika i dobrowolną zapłatą podatku przez podatnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności podatkowej w sytuacji niejasności interpretacyjnych, co jest istotne dla wielu podatników i płatników.
“Czy interpretacja indywidualna płatnika chroni podatnika przed odpowiedzialnością za podatek?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.