II FSK 872/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-05-26
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychodówodsetkiprowizjekredyt inwestycyjnynastępstwo prawneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiuzasadnienie wyrokukontrola sądowa

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że uzasadnienie sądu pierwszej instancji było wadliwe z powodu braku wskazania podstawy prawnej i analizy przepisów materialnych dotyczących kosztów uzyskania przychodów.

Sprawa dotyczyła zaliczenia przez spółkę odsetek i prowizji od kredytu inwestycyjnego do kosztów uzyskania przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok. NSA uznał, że uzasadnienie WSA było wadliwe, ponieważ nie wskazało podstawy prawnej ani nie dokonało wykładni przepisów materialnych dotyczących kosztów uzyskania przychodów, w tym kwestii następstwa prawnego i kosztów kredytu.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Szczecinie, który wcześniej oddalił skargę spółki "K.-B." sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 rok, a głównym zarzutem spółki było nieuznanie przez organy podatkowe i WSA zapłaconych przez nią odsetek, prowizji i gwarancji od kredytu inwestycyjnego za koszty uzyskania przychodów. NSA stwierdził, że wyrok WSA naruszał art. 141 par. 4 p.p.s.a., ponieważ jego uzasadnienie było wadliwe. Sąd pierwszej instancji ograniczył się do opisowej oceny stanu faktycznego, nie wskazując żadnego przepisu prawa materialnego uzasadniającego swoje stanowisko ani nie dokonując wykładni przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów oraz praw i obowiązków następców prawnych. NSA podkreślił, że kontrola sprawowana przez NSA dotyczy zgodności z prawem, a nie zastępowania sądu pierwszej instancji w ustalaniu stanu faktycznego czy dokonywaniu wykładni prawa materialnego. W związku z tym, na podstawie art. 185 par. 1 p.p.s.a., NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, takie uzasadnienie stanowi naruszenie art. 141 par. 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji jest zobowiązany do zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, oceny zgodności z prawem, wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Ograniczenie się do opisowej oceny stanu faktycznego bez wskazania i wyjaśnienia przepisów prawa materialnego uniemożliwia kontrolę orzeczenia przez sąd kasacyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie tego przepisu następuje, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, oceny prawnej, podstawy prawnej rozstrzygnięcia ani jej wyjaśnienia.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 141 par. 4 p.p.s.a. z uwagi na wadliwe uzasadnienie wyroku, które nie zawierało podstawy prawnej i wykładni przepisów materialnych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd jest zobowiązany do wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Wyrok Sądu uchyla się od kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zaskarżonych orzeczeń pod względem zgodności ich z prawem, nie może natomiast działać za Sąd pierwszej instancji.

Skład orzekający

Jerzy Rypina

sprawozdawca

Stanisław Bogucki

członek

Sylwester Marciniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wadliwość uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, brak wskazania podstawy prawnej i wykładni przepisów materialnych, a także zakres kontroli sprawowanej przez NSA."

Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z uzasadnieniem wyroku, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawidłowego uzasadniania wyroków przez sądy administracyjne i podkreśla znaczenie kontroli kasacyjnej NSA nad przestrzeganiem wymogów formalnych przez sądy niższej instancji.

Dlaczego uzasadnienie wyroku WSA zostało uchylone przez NSA? Kluczowa lekcja dla sądów i stron postępowania.

Dane finansowe

WPS: 3200,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 872/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Rypina /sprawozdawca/
Stanisław Bogucki
Sylwester Marciniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
I SA/Sz 281/04 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2005-03-03
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 1, art. 141 par. 4, art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędziowie NSA Stanisław Bogucki, Jerzy Rypina (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 26maja 2006 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej "K." sp. z o. o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Sz 281/04 w sprawie ze skargi "K." sp. z o. o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 24 lutego 2004 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 rok uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.
Uzasadnienie
II FSK 872/05
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę "K.-B." Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 24 lutego 2004 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że zawiązana w sierpniu 1997 r. Spółka z o.o. "K." nie była następcą prawnym spółki cywilnej "K." i nie przejęła nieodpłatnie jej majątku, lecz zakupiła go, co zostało udokumentowane fakturami sprzedaży wystawionymi przez s.c. "K.". Tym samym nie było podstaw do "przeniesienia" kosztów obsługi niespłaconej przez zbywcę części kredytu w koszty działalności skarżącej Spółki, co zostało przekonywająco wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przedstawione w skardze uzgodnienia między stronami umowy sprzedaży co do skompensowania należności za zakupione urządzenia z kredytem obciążającym spółkę cywilną wskazują jedynie na to, iż strony umowy zgodnie ustaliły, że zapłata ceny przez nabywcę zostanie dokonana poprzez spłatę kredytu obciążającego zbywcę wraz z odsetkami. Uzgodnienia tego rodzaju nie mają wpływu na zakres praw i obowiązków podatkowych. Dla skarżącej Spółki i jej rozliczenia podatkowego istotna była tylko cena nabycia urządzeń i towarów wynikająca z faktur zakupu, co zostało należycie wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu zasadnie wyłączono z kosztów uzyskania przychodów kwotę 3.200,60 zł za usługi nie związane z działalnością skarżącej Spółki. W skardze nie przedstawiono żadnych argumentów podważających stanowisko zaskarżonej decyzji w tym zakresie, co uzasadnia twierdzenie, że zarzut naruszenia prawa materialnego jest nieuzasadniony. Również nieuzasadniony jest zarzut naruszenia wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej, bowiem okoliczności sprawy zostały należycie wyjaśnione i rozpatrzone.
Odmienna ocena tych okoliczności przez podatnika nie uzasadnia skargi.
W skardze kasacyjnej spółka "K.-B." zaskarżyła wyrok w części nieuznania za koszty uzyskania przychodów zapłaconych przez Spółkę odsetek, prowizji i gwarancji od kredytu inwestycyjnego dotyczącego Spółki i na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie art. 141 par. 4 p.p.s.a. wskazując, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Powołując się na przedstawioną podstawę wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części zaskarżonej skargą kasacyjną i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka wywiodła, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów są odsetki, prowizje zapłacone po okresie realizacji inwestycji, natomiast odsetki i prowizje zapłacone w okresie realizacji inwestycji zwiększają koszty tych inwestycji. Zdaniem Spółki, podobna zasada obowiązuje w przypadku zakupu przedmiotów majątkowych, których cena wynika z faktury zakupu. Wywodzi, że jeżeli zakup tych przedmiotów finansowany jest kredytem bankowym zaciągniętym przez podatnika, cenę zakupu zwiększa się o koszty kredytu /odsetki, prowizje, gwarancje/ zapłacone do chwili oddania przedmiotu majątkowego do użytkowania. Po oddaniu przedmiotu majątkowego do używania zapłacone odsetki, prowizje i gwarancje stanowią koszty uzyskania przychodu tego podmiotu, który ponosi te koszty, i w dacie ich ponoszenia.
Bezspornym w sprawie jest to, że skarżąca Spółka zaliczała do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od przedmiotów majątkowych zakupionych od Spółki cywilnej "K.", przyjmując za ich wartość początkową dla celów amortyzacji zapłaconą cenę wynikającą z faktur. Natomiast odsetki od kredytu, które płacone były w okresach późniejszych, nie powodując zwiększenia wartości środka trwałego zasadnie musiały być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów skarżącej.
Sąd dopuszczając się naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego regulowanego ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszył przepisy art. 122, 180 par. 1, 187 par. 1 i 191 Ordynacji podatkowej, gdyż nie wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku i nie podał podstawy prawnej zakwestionowania u skarżącej Spółki zapłaconych przez nią kosztów kredytu jako kosztów uzyskania przychodów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Trafny jest powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a. W przepisie tym normodawca zobowiązuje sąd do zwięzłego przedstawienia w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy, tj. przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem, o czym mowa w art. 3 par. 1 p.p.s.a. Dokonując powyższej oceny Sąd jest zobowiązany do wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył się do opisowej oceny stanu faktycznego ustalonego przez organ podatkowy.
Natomiast nie wskazał żadnego przepisu prawa materialnego, który uzasadniałby takie stanowisko. W szczególności nie ustosunkował się do zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Ponadto Sąd nie dokonał wykładni przepisów regulujących prawa i obowiązki następców prawnych /Rozdział 14 - Ordynacji podatkowej/. Wobec tego wyrok Sądu uchyla się od kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Nadmienić w tym miejscu należy, że analizowane naruszenie prawa nie może zostać sanowane w postępowaniu kasacyjnym, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zaskarżonych orzeczeń pod względem zgodności ich z prawem, nie może natomiast działać za Sąd pierwszej instancji.
Z tego też względu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 par. 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI