Orzeczenie · 2025-11-20

II FSK 855/25

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-11-20

NSApodatkoweWysokansa

ulga termomodernizacyjnapodatek dochodowyPITfaktura VATfaktura pro formadowód poniesienia wydatkuprawo podatkowepostępowanie podatkoweNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła prawa do skorzystania z ulgi termomodernizacyjnej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 r. przez podatników E. K. i D. K. Podatnicy wykazali w zeznaniu nadpłatę, a następnie złożyli korektę i wniosek o stwierdzenie nadpłaty, powołując się na wydatki związane z zakupem i montażem kotła centralnego ogrzewania. Jako dowód przedstawili dokument "faktura pro forma" oraz potwierdzenie zapłaty gotówką, wyjaśniając, że nie posiadają faktury ostatecznej z powodu śmierci wykonawcy usługi. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że faktura pro forma nie jest prawem przewidzianym dowodem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podkreślając bezwzględny wymóg posiadania faktury VAT zgodnie z art. 26h ust. 3 ustawy o PIT i wskazując, że faktura pro forma nie jest dokumentem księgowym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2025 r. oddalił skargę kasacyjną podatników. Sąd uznał, że przepis art. 26h ust. 3 ustawy o PIT jednoznacznie stanowi, iż wysokość wydatków ustala się na podstawie faktur wystawionych przez podatnika podatku od towarów i usług. Sąd podkreślił, że zasada równości wobec prawa nie może prowadzić do pomijania materialnych norm prawa podatkowego i że podatnik nieposiadający faktury nie znajduje się w takiej samej sytuacji prawnej jak podatnik, który ją posiada. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i Konstytucji, uznając, że sądy prawidłowo zastosowały prawo.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie ścisłej interpretacji wymogów formalnych dla skorzystania z ulgi termomodernizacyjnej, zwłaszcza w kontekście dokumentowania wydatków fakturą VAT.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku faktury VAT z powodu śmierci wykonawcy, ale jego zasady mogą być stosowane do innych sytuacji, gdy podatnik nie spełnia formalnych wymogów dowodowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy faktura pro forma może być uznana za wystarczający dowód poniesienia wydatku na cele ulgi termomodernizacyjnej, w sytuacji gdy uzyskanie faktury VAT jest niemożliwe z przyczyn niezależnych od podatnika (np. śmierć wykonawcy)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, faktura pro forma nie jest wystarczającym dowodem. Ulga termomodernizacyjna wymaga udokumentowania wydatków fakturą VAT zgodnie z art. 26h ust. 3 ustawy o PIT.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepis art. 26h ust. 3 ustawy o PIT bezwzględnie wymaga faktury VAT jako dowodu poniesienia wydatku. Faktura pro forma nie jest dokumentem księgowym w rozumieniu przepisów, a inne dowody nie mogą zastąpić wymaganego dokumentu, nawet w przypadku obiektywnych przeszkód w jego uzyskaniu.

Czy ścisłe przestrzeganie wymogu posiadania faktury VAT przy uldze termomodernizacyjnej, bez możliwości uwzględnienia innych dowodów w wyjątkowych sytuacjach, narusza konstytucyjne zasady równości wobec prawa i równego traktowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ścisłe przestrzeganie wymogu posiadania faktury VAT nie narusza zasad konstytucyjnych. Podatnik nieposiadający faktury nie znajduje się w takiej samej sytuacji prawnej jak podatnik, który ją posiada, a różnicowanie sytuacji prawnej obywateli jest dopuszczalne, jeśli znajduje uzasadnienie konstytucyjne.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zasada równości wobec prawa wymaga, aby podmioty o tej samej istotnej cesze były traktowane tak samo. W przypadku ulgi termomodernizacyjnej kluczową cechą jest posiadanie faktury VAT. Brak takiego dokumentu stawia podatnika w innej sytuacji prawnej, a ścisłe przestrzeganie norm prawa podatkowego jest obowiązkiem sądu.

Czy organy podatkowe miały obowiązek przeprowadzenia innych dowodów (np. z księgi wieczystej, oględzin nieruchomości) w celu wykazania poniesienia wydatku na termomodernizację, skoro podatnik nie mógł przedstawić faktury VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy podatkowe nie miały takiego obowiązku, ponieważ art. 26h ust. 3 ustawy o PIT ustanawia szczególne zasady dowodzenia, które wyłączają stosowanie ogólnych przepisów Ordynacji podatkowej w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 180 Ordynacji podatkowej dopuszcza jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, ale pod warunkiem, że nie jest sprzeczne z prawem. W sytuacji, gdy ustawa o PIT ustanawia szczególny środek dowodowy (fakturę VAT), stosuje się te szczególne zasady. Dowody z księgi wieczystej czy oględzin nie mogą zastąpić wymaganej faktury.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną E. K. i D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.f. art. 26h § ust. 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wysokość wydatków na przedsięwzięcie termomodernizacyjne ustala się na podstawie faktur wystawionych przez podatnika podatku od towarów i usług niekorzystającego ze zwolnienia od tego podatku. Brak takiego dokumentu uniemożliwia skorzystanie z ulgi.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151