II FSK 853/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-02-16
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowy od osób prawnychkoszty uzyskania przychodówwartości niematerialne i prawneamortyzacjawartość firmynabycie przedsiębiorstwaskarga kasacyjnainterpretacja przepisów

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki z o.o. dotyczącą zaliczenia wydatku na zakup sieci punktów skupu dziczyzny do wartości niematerialnych i prawnych.

Spółka "B.-F." zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r., kwestionując odmowę zaliczenia 500.000 zł do kosztów uzyskania przychodów jako wartości niematerialnych i prawnych. Spółka argumentowała, że wydatek dotyczył zakupu sieci punktów skupu dziczyzny, obejmującego wartości niemajątkowe i prawne. Sądy obu instancji uznały jednak, że transakcja nie stanowiła nabycia przedsiębiorstwa ani jego zorganizowanej części, a wydatek nie mógł być zaliczony do wartości niematerialnych i prawnych ani wydatków inwestycyjnych.

Sprawa dotyczyła sporu podatkowego spółki "B.-F." z o.o. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. Spółka zakwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która zwiększyła jej podstawę opodatkowania, odmawiając zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty 111.449,82 zł, w tym 100.000 zł odpisów amortyzacyjnych od tzw. "utraconych korzyści", które spółka zaliczyła do wartości niematerialnych i prawnych (WNiP). Wydatek ten wynikał z uchwały Walnego Zgromadzenia Wspólników z 1997 r., na mocy której spółka zobowiązała się zapłacić 500.000 zł za nabycie sieci punktów skupu dziczyzny, co zostało udokumentowane fakturą z 1999 r. Spółka argumentowała, że nabyła w ten sposób wartości niemajątkowe i prawne, takie jak kontakty handlowe, znajomość rynku czy marka firmy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów podatkowych, że transakcja nie stanowiła nabycia przedsiębiorstwa ani jego zorganizowanej części, a wydatek nie mógł być zaliczony do WNiP ani wydatków inwestycyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na niedostateczne uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej, które w dużej mierze polemizowały ze stanem faktycznym, zamiast skupić się na błędach wykładni prawa materialnego lub naruszeniach przepisów postępowania przez WSA. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne badają zgodność z prawem zaskarżonych aktów, a nie orzekają w inny sposób o prawach i obowiązkach stron, opierając się na zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym dowodach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wydatek ten nie może być zaliczony do wartości niematerialnych i prawnych, ponieważ transakcja nie stanowiła nabycia przedsiębiorstwa ani jego zorganizowanej części, a katalog wartości niematerialnych i prawnych jest zamknięty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nabycie sieci punktów skupu dziczyzny nie spełnia definicji nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, a zatem wydatek nie może być traktowany jako wartość firmy ani inna wartość niematerialna i prawna podlegająca amortyzacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173 § par. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § par. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.d.o.p. art. 15 § ust. 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16a

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16b § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16g § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych art. 1 § pkt 8

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych art. 6

k.c. art. 55

Kodeks cywilny

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych art. 3 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych art. 3 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego art. 1 § ust. 4 pkt 5 lit. "f"

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie określenia wykazu gmin zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym § załącznik nr 2, poz. 10

k.p.c. art. 233 § par. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie sieci punktów skupu dziczyzny nie stanowi nabycia przedsiębiorstwa ani jego zorganizowanej części. Wydatek nie może być zaliczony do wartości niematerialnych i prawnych. Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych dotyczących uzasadnienia. Sąd administracyjny bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu, a nie stan faktyczny.

Odrzucone argumenty

Wydatek na nabycie sieci punktów skupu dziczyzny stanowi nabycie wartości niematerialnych i prawnych (wartości firmy). Wydatek został faktycznie poniesiony w 1999 r. i powinien być zaliczony do wydatków inwestycyjnych na podstawie przepisów przejściowych. Zapłata nastąpiła poprzez potrącenie sald między stronami. Sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest środkiem prawnym dalece sformalizowanym. Uzasadnienie powinno wskazywać na czym polegała błędna wykładnia wskazanego przepisu prawa materialnego... Skarga poświęcona została nie uzasadnieniu zarzutów, a polemice z oceną stanu faktycznego sprawy... sądy tego rodzaju powołane są /wyłącznie/ do badania zgodności z prawem przedmiotu zaskarżenia /decyzji/

Skład orzekający

Krystyna Nowak

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Brolik

członek

Hanna Kamińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania wydatków na nabycie zorganizowanych części przedsiębiorstwa do kosztów uzyskania przychodów jako wartości niematerialnych i prawnych, a także wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w latach 2000-2006. Wymogi formalne skargi kasacyjnej ewoluowały.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatkowej związanej z nabyciem wartości niematerialnych i prawnych oraz wartości firmy, co jest istotne dla przedsiębiorców. Dodatkowo, podkreśla znaczenie prawidłowego formułowania skargi kasacyjnej.

Czy zakup sieci punktów skupu dziczyzny to koszt czy inwestycja? NSA wyjaśnia zasady zaliczania wydatków do WNiP.

Dane finansowe

WPS: 500 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 853/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Kamińska
Jacek Brolik
Krystyna Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
SA/Sz 1981/03 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2005-01-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 2 pkt 1, art. 173 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Nowak (spr.), Sędziowie NSA Jacek Brolik, del. s. WSA Hanna Kamińska, Protokolant Natalia Prałat, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej "B.-F." spółki z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 stycznia 2005 r. sygn. akt SA/Sz 1981/03 w sprawie ze skargi "B.-F." spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 11 września 2003 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od "B.-F." spółki z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 26 stycznia 2005 r. SA/Sz 1981/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę "B.-F." spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z 11 września 2003 r. (...) w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r.
Z uzasadnienia wyroku wynikało, iż w toku czynności kontrolnych dokonywanych w Spółce, oraz w wyniku dodatkowych kontroli przeprowadzonych po uchyleniu przez Izbę Skarbową w S. wcześniejszych decyzji w tej samej sprawie, Inspektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. stwierdził, iż Spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów o sumę 111.449,82 zł w tym o kwotę 100.000 zł odpisów amortyzacyjnych od "utraconych korzyści" - tak nazwanych przez podatniczkę - zaliczonych do wartości niematerialnych i prawnych. Ponadto organ zwiększył podstawę opodatkowania o kwotę 136.294,61 zł wobec wystąpienia na dzień 1 kwietnia 2000 r. zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych w wysokości przekraczającej 3% podatku należnego, co spowodowało utratę prawa do odliczeń wydatków i premii inwestycyjnych odliczonych przez Spółkę w latach 1998 i 1999.
Dokonane ustalenia spowodowały wydanie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. decyzji określającej zobowiązanie Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. w prawidłowej - zdaniem tego organu - wysokości. Decyzja została utrzymana w mocy przez Izbę Skarbową w S., która wskazała, w odniesieniu do spornego zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych w kwocie 100.000 zł, naliczonych od "wartości firmy" /wydatek w wysokości 500.000 zł/, że punktem wyjścia transakcji była uchwała Walnego Zgromadzenia Wspólników Spółki "B.-F." z 10 maja 1997 r. W uchwale wyrażono zgodę na nabycie przez Spółkę sieci punktów skupu dziczyzny od Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego i Handlowego "B." Spółka z o.o. z siedzibą w R. oraz określono, że za każdy przejęty punkt skupu wraz z wyposażeniem Spółka zapłaci po 7.500 zł, a ponadto uiści "cenę za utracony przez zbywcę zysk z okresu 5 lat w wysokości łącznej 500.000 zł". Zapis ten stał się podstawą do wystawienia przez "B." w R., dla skarżącej, w dniu 31 grudnia 1999 r., faktury opiewającej na tę kwotę, tytułem "sprzedaży usług" według uchwały.
Wydatek Spółka zakwalifikowała do wartości niematerialnych i prawnych, twierdząc, że dotyczył zakupu praw majątkowych w postaci pozyskania informacji handlowych /kontakty, kontrakty handlowe, znajomości rynku/, organizacyjnych /obsługa punktów sieci, lokalizacja punktów/ oraz marki firmy.
Organ odwoławczy, powołując się na przepisy art. 16b ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanął na stanowisku, że rodzaje wartości niematerialnych i prawnych stanowią zamknięty katalog, do którego nie mogą być zaliczane inne wydatki niż te, które enumeratywnie zostały wymienione w przepisach. Do grupy tej zalicza się także wartość firmy, jeżeli powstała w wyniku nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oceniając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem podzielił pogląd zaprezentowany w wyroku z 23 listopada 2004 r. SA/Sz 631/03, którym oddalił skargę Spółki na decyzję Izby Skarbowej w S. z 17 lutego 2003 r. (...) w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r., co do tego, że kwota 500.000 zł zaliczona przez skarżącą do wartości niematerialnych i prawnych dotyczyła "zakupu usługi" lub "utraconego zysku", podczas gdy z przepisu par. 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych /Dz.U. nr 6 poz. 35/ znowelizowanego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 19 stycznia 1999 r. /Dz.U. nr 6 poz. 39/, zawierającego definicję wartości niematerialnych i prawnych, nie wynika aby taką wartością mógł być "zakup usług" lub "utracony zysk".
Zgodnie z pkt 2 par. 3 rozporządzenia do wartości niematerialnych i prawnych zalicza się również wartość firmy, natomiast na podstawie art. 16b ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych amortyzacji podlega wartość firmy, jeżeli powstała w wyniku nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.
Zasady ustalania wartości początkowej nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w tym również dodatniej wartości firmy, w przypadku zakupu przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, określał art. 16g ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z tym przepisem wartością początkową firmy jest dodatnia różnica między ceną nabycia przedsiębiorstwa a sumą wartości rynkowej poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wchodzących w skład nabytego, przyjętego do odpłatnego korzystania albo wniesionego do spółki przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, odpowiednio z dnia nabycia, przyjęcia do korzystania albo wniesienia do spółki, powiększona o łączną wartość składników zwiększających aktywa nabywcy a niebędących środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi z dnia nabycia.
Zdefiniowane natomiast w art. 55 Kodeksu cywilnego pojęcie "przedsiębiorstwa" oznaczało, że jest to zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, które obejmuje wszystko, co wchodzi w jego skład, a w szczególności: nazwę, znaki towarowe i inne oznaczenia, księgi handlowe, nieruchomości i ruchomości, produkty i materiały, zobowiązania i obciążenia, a także prawa wynikające z najmu i dzierżawy.
Mając na uwadze przytoczoną powyżej definicję przedsiębiorstwa, a także stosowne uregulowania dotyczące ustalania wartości firmy, Sąd stwierdził, że nabycia przez skarżącą punktów skupu dziczyzny, które do ewidencji środków trwałych zostały wprowadzone jako "kontenery chłodnicze" nie można uznać za kupno przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Tym samym zobowiązania się Spółki do uiszczenia, określonej w uchwale z dnia 10 maja 1997 r., kwoty 500.000 zł nie można było uznać za dodatnią wartość firmy.
Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego zakwestionowania przez organy podatkowe faktu poniesienia przez Spółkę wydatku w takiej wysokości Sąd wskazał, że z załączonych do akt przelewów bankowych nie wynikało, iż wydatek ten został faktycznie poniesiony przez Spółkę w 1999 r. Brak było również podstaw by przyjąć, że uregulowanie tej kwoty nastąpiło poprzez rozliczenie sald między Spółką a PP-UiH "B." z siedzibą w R., albowiem także na tę okoliczność nie przedstawiono jakiejkolwiek dokumentacji.
Sąd wyjaśnił, że nazwanie, w decyzjach Urzędu Skarbowego w B. z dnia 2 lutego 2000 r. oraz z dnia 16 grudnia 1999 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc październik 1999 r., operacji wynikającej z faktury VAT wydatkiem na zakup wartości niematerialnej i prawnej nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Z treści decyzji Urzędu wynikało bowiem, że brak było podstawy do obniżenia należnego podatku od towarów i usług za październik 1999 r. a nie ustalenie, że wydatek ten może być objęty ulgą inwestycyjną lub powinien być uznany, w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, za wartość firmy. Także sprawozdanie biegłego rewidenta z badania sprawozdania finansowego za 1999 r. nie mogło być w tym zakresie dla organów podatkowych wiążące.
Za chybiony Sąd uznał odniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 121-122 Ordynacji podatkowej albowiem w rozpoznawanej sprawie zastosowano prawidłową wykładnię przepisów oraz podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Równocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że podstawą do odliczenia od dochodu wydatków poniesionych w 2000 r. stanowił art. 18a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w brzmieniu ustalonym /dodanym/ przez art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 137 poz. 639/. Tak więc w sprawie nie miały zastosowania przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego.
W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku "B.-F." spółka z o.o. z siedzibą w S. zarzucając:
1. naruszenie par. 1 ust. 4 pkt 5 lit. "f" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego oraz par. 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych poprzez stwierdzenie, iż nabycie przez stronę sieci punktów skupu dziczyzny nie stanowi nabycia wartości niematerialnych i prawnych, gdy w rzeczywistości nabycie sieci punktów skupu dziczyzny stanowi zakup wartości firmy, która to wartość zgodnie z par. 3.2.2. powołanego rozporządzenia zakwalifikowana została jako wartość niematerialna i prawna;
2. naruszenie art. 233 Kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 106 par. 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz 133 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zbyt dowolną ocenę dowodów i nie uwzględnienia podczas orzekania całokształtu zebranego materiału dowodowego, w szczególności nieuwzględnienie dokonanej zapłaty należności za zakup sieci punktów skupu poprzez potrącenie wzajemnych należności pomiędzy stronami umowy;
wniosła o:
1. zmianę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 stycznia 2005 r., SA/Sz 1981/03 i zmianę decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. OZ w K. z 11 września 2003 r. (...) przez stwierdzenie braku zaległości podatkowej;
2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu i wnosi o zmianę wyroku jak w petitum skargi, z następujących przyczyn:
W żaden sposób nie można było zgodzić się z twierdzeniami, iż sporna kwota nie może zostać zakwalifikowana do wartości niematerialnych i prawnych z rozporządzenia Ministra Finansów z 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Sporna kwota mieści się bowiem w katalogu z rozporządzenia Ministra Finansów; ponadto przedmiotowy wydatek został faktycznie poniesiony w 1999 r.
Zgodnie z brzmieniem uchwały przedmiotem umowy kupna sprzedaży z ww. faktury był zakup sieci punktów skupu dziczyzny. Zapłacona cena w wysokości 500.000 zł była ceną za m.in.: rozbudowaną sieć kontaktów handlowych, pozycję na rynku, dobrą znajomość rynku, znaną markę firmy, dobrą lokalizację, wykwalifikowaną kadrę, tj. wszystko to co obejmują nazwane przez spółkę "utracone korzyści przez Spółkę w związku ze sprzedażą sieci punktów skupu", czyli ceną zapłaconą za wartości niematerialne i prawne. Nie był to jednak ani "zakup usług", ani "utracony zysk", lecz zakup ww. wartości niemajątkowych za cenę rekompensującą utracone przez spółkę sprzedającą korzyści, które by osiągnęła gdyby nie dokonała ww. sprzedaży. Był to więc zakup zorganizowanej części przedsiębiorstwa, tj. sieci punktów sprzedaży. Składały się na nią składniki majątkowe oraz wartości niemajątkowe i prawne. Podział ten wynikał wprost z ww. uchwały. Cena składała się z dwóch elementów: za każdy przejęty punkt i wyposażenie 7.500 zł /środki majątkowe/ oraz dodatkowo przedmiotowa kwota 500.000 zł /wartości niemajątkowe i prawne/.
Wbrew twierdzeniom organów /podzielonemu bez bliższego uzasadnienia przez Sąd/ stanowisko biegłego rewidenta kwalifikujące ww. kwotę jako wartość firmy nie było odmienne i nie stoi w sprzeczności z powyższymi wywodami. Stanowisko to było zgodne z pismem Ministerstwa Finansów - Dyrektora Departamentu Podatków Bezpośrednich i Opłat z dnia 4 kwietnia 1997 r. PO H/47/96 - Biuletyn Skarbowy 1997 nr 3 s. 19; Monitor Podatkowy 1999 nr 7 s. 47.
Stąd też zakup z przedmiotowej faktury został prawidłowo zakwalifikowany do wydatków inwestycyjnych z ww. rozporządzenia w oparciu o lit. "f" par. 1 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych. Przy czym wbrew twierdzeniom zarówno Sądu jak i organów podatkowych, powołane rozporządzenie znajdzie zastosowanie. Wprawdzie utraciło moc dnia 1 stycznia 1997 r. w związku z art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 137 poz. 638/ oraz art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 137 poz. 639/, jednakże nie obejmowało zakresu dotyczącego odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego przez podatników mających swą siedzibę w rejonach administracyjnych /gminach/ zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym oraz województwach lub rejonach administracyjnych /gminach/ określonych jako zagrożone recesją i degradacją społeczną w odrębnych przepisach. Podatnicy bowiem, którzy nabyli prawo do tych odliczeń lub obniżek do dnia 31 grudnia 1998 r., zachowali to prawo do czasu wyczerpania - w zakresie i na zasadach określonych w tych przepisach. Strona zaś jest podatnikiem, którego siedziba znajduje się w rejonie administracyjnym /gminie/ zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Kwalifikacja ta wynika wprost z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 1996 r. w sprawie określenia wykazu gmin zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym /Dz.U. nr 71 poz. 338/. W załączniku nr 2 pod pozycją 10 rozporządzenia wskazano bowiem gminę P., w obrębie której znajduje się siedziba strony. Podatnik nabył zaś prawo w 1997 r. dokonując zakupu sieci punktów sprzedaży w 1997 r., za które dokonał rozliczenia w 1998 r. oraz w 1999 r.
Wbrew twierdzeniom organu, do czego Sąd w ogóle się nie ustosunkował, kwotę 500.000 zł uiszczono. Nastąpiło to poprzez rozliczenie sald między stronami. Rozliczenie za pomocą sald wynika z faktu, iż strony /ze względu na prowadzenie współpracy gospodarczej/ miały wobec siebie wzajemne zobowiązania. Odbiciem ich skompensowania było saldo, co wyłączyło fizyczne przekazywanie środków. Dokonane potrącenie nie tylko nie było sprzeczne z postanowieniem przepisu art. 18a ust. 2 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ale wprost przeciwnie, było z nim zgodne.
Odpowiadając na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia par. 1 ust. 4 pkt 5 lit. "f" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodu wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego /Dz.U. 1996 nr 39 poz. 171 ze zm./, wyjaśnił, że przepis ten regulował kwestię odliczeń wydatków inwestycyjnych poniesionych przez podatników przed dniem 1 stycznia 1997 r. oraz podatników, którzy na mocy przepisów przejściowych - art. 6 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 137 poz. 639/ zachowali prawo do odliczeń, aż do jego wyczerpania. Skarżąca za wydatki uprawniające od odliczeń uważała kwotę 500.000 zł wynikającą z faktury VAT z dnia 31 grudnia 1999 r., dlatego powoływanie się przez skarżącą na to rozporządzenie było błędem. Wynikająca z faktury transakcja nazwana "zakup usług" lub "utracony zysk", u której podstaw leżała uchwała wspólników z dnia 10 maja 1997 r., na mocy której skarżąca Spółka zobowiązała się zapłacić w ciągu 5 lat 500.000 zł nie było dowodem na nabycie wartości niematerialnej i prawnej.
Kosztem uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych są naliczone odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami art. 16a-16m z uwzględnieniem art. 16 ust. 1 ustawy.
Uznane za wartości niematerialne i prawne prawa majątkowe podlegają odpisom amortyzacyjnym, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: prawo musi być nabyte od osoby trzeciej, nadawać się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania, o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok oraz wykorzystane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością, albo oddane przez podatnika do odpłatnego wykorzystania umownego osobom trzecim. Wartości niematerialne i prawne zostały wymienione także w ust. 2 art. 16b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Wykazane w tym przepisie rodzaje wartości niematerialnych i prawnych stanowią zamknięty katalog, do którego nie mogą być zaliczone inne wydatki. Do grupy tej zaliczona została również wartość firmy, tylko w przypadku gdy powstała ona w wyniku nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził:
Skarga kasacyjna "B.-F." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na uwzględnienie nie zasługiwała.
Skarga kasacyjna jest środkiem prawnym dalece sformalizowanym.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ można ją oprzeć na dwu podstawach:
- naruszeniu /przez WSA/ prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /pkt 1/,
- naruszeniu /przez WSA/ przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /pkt 2/.
Art. 176 ustawy wymaga aby skarga poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych zawierała ich uzasadnienie.
Uzasadnienie powinno wskazywać na czym polegała błędna wykładnia wskazanego przepisu prawa materialnego, dokonana przez WSA dla potrzeb oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i jaka - zdaniem skarżącego - powinna być wykładnia prawidłowa bądź też na czym polegało niewłaściwe zastosowanie takiego przepisu /błąd subsumcji/ i jakie powinno być zastosowanie właściwe.
Stawiając zarzut naruszenia przepisów procesowych skarżący winien wskazać jaki istotny wpływ to naruszenie miało na treść rozstrzygnięcia; czy gdyby WSA tego uchybienia nie popełnił możliwy byłby inny /co do istoty sprawy/ wyrok.
"B.-F." wykorzystał obydwie możliwe podstawy kasacyjne; tyle tylko, że uzasadnienie skargi dalece nie odpowiadało wskazanym wymaganiom.
Skarga poświęcona została nie uzasadnieniu zarzutów, a polemice z oceną stanu faktycznego sprawy, w szczególności co do tego co było przedmiotem transakcji dokonanej na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia Spółki z 10 maja 1997 r. i faktury z 31 grudnia 1999 r.
Art. 233 par. 1 Kodeksu postępowania cywilnego ma zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym wyłącznie w sytuacji wskazanej w art. 106 par. 5 Prawa o postępowaniu..., tj. wtedy, kiedy - na podstawie art. 106 par. 3 tej ustawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny prowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, uzupełniające postępowanie dowodowe z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powoduje groźby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Z akt sądowych sprawy nie wynikało, aby skarżąca Spółka przedstawiała na poparcie zarzutów skargi jakikolwiek dokument, którego nie było w aktach administracyjnych sprawy, a zatem żeby art. 233 Kpc w ogóle mógł mieć w tej sprawie zastosowanie.
Z kolei art. 133 par. 1 Prawa o postępowaniu... stanowi, że "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy...". Z uzasadnienia skargi nie wynikało, iżby WSA w Szczecinie temu przepisowi uchybił. W szczególności nie wskazano aby przy wyrokowaniu Sąd uwzględnił okoliczności, które nie zostały w aktach podatkowych sprawy udokumentowane. Umknęło uwadze autora skargi, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ w związku z art. 3 par. 2 pkt 1 Prawo o postępowaniu... sądy tego rodzaju powołane są /wyłącznie/ do badania zgodności z prawem przedmiotu zaskarżenia /decyzji/; nie orzekają w inny bezpośredni sposób o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego /podatkowego/. Akta administracyjne służą Sądowi do "sprawdzenia" czy ocena stanu faktycznego sprawy dokonana została przez organy podatkowe w ramach przepisów regulujących postępowanie podatkowego i czy do tego stanu zastosowano właściwe /subsumcja/, prawidłowo "wyłożone" przepisy prawa materialnego.
Skarżąca nie mogła zatem oczekiwać, że wbrew treści zgromadzonych w postępowaniu podatkowym dowodów, bez żadnych "przeciw" dowodów i rzeczowych argumentów ze strony Spółki - podatniczki Sąd we własnym zakresie orzeknie, że wprawdzie 500.000 zł zapłaciła Spółce "B." przy okazji kupna punktów skupu dziczyzny za określoną, za każdy z nich, kwotę - co wynika z uchwały Walnego Zgromadzenia - za "utracony przez zbywcę zysk z okresu 5 lat", ale w istocie kupiła informacje handlowe, organizacyjne i markę firmy.
Jeśli chodziło o zarzuty naruszenia prawa materialnego to nie zostały one uzasadnione w ogóle, przez co uchyliły się spod merytorycznej oceny Sądu.
Wątpliwości budziło zresztą ich sformułowanie.
Przedmiotem skargi jest /wyłącznie/ orzeczenie sądu administracyjnego I instancji /art. 173 par. 1 Prawa o postępowaniu.../ i do niego winny się odnosić zarzuty kasacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle nie oceniał zasadności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z 11 września 2003 r. w świetle postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z 25 stycznia 1994 r. w sprawie odliczeń od dochodów wydatków inwestycyjnych oraz obniżek podatku dochodowego. Skarżona decyzja wskazywała na art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. nr 137 poz. 639/, skarga kasacyjna zarzutu w tym zakresie nie zawierała.
Zgodnie z art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu... Sąd związany jest granicami kasacyjnymi - zakreślonymi przez autora skargi.
Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI