Orzeczenie · 2024-10-17

II FSK 851/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-17
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowydochodystratakoszty uzyskania przychodówpostępowanie podatkoweorgan odwoławczysąd administracyjnyskarga kasacyjnauchylenie decyzjiuzasadnienie

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił skarżącemu wysokość straty z działalności gospodarczej, uznając zaniżenie przychodu i kosztów. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na wady decyzji i potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzję DIAS, uznając, że nie wykazał on przesłanek do zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, oddalił skargę podatnika i zasądził zwrot kosztów. NSA uznał, że WSA pominął istotną okoliczność dotyczącą wady decyzji organu pierwszej instancji w zakresie szacowania podstawy opodatkowania oraz konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego. Sąd kasacyjny podkreślił, że organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, a wady postępowania są na tyle poważne, że nie można ich naprawić w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej. NSA stwierdził, że DIAS prawidłowo zastosował art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, a WSA błędnie uchylił decyzję DIAS.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez organy odwoławcze, zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego, zakres uprawnień organu odwoławczego w przypadku wad decyzji organu pierwszej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, jeśli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, a wady postępowania przed organem pierwszej instancji są na tyle poważne, że nie można ich naprawić w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przewiduje możliwość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdy postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia w znacznej części lub całości, a wady postępowania przed organem pierwszej instancji są na tyle poważne, że nie jest możliwe ich sanowanie w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy musi wskazać konkretne okoliczności faktyczne do zbadania oraz istotne błędy organu pierwszej instancji.

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że organ odwoławczy nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, ponieważ organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, a WSA pominął istotne okoliczności dotyczące wad decyzji organu pierwszej instancji i konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA pominął w swoich rozważaniach prawnych istotną okoliczność dotyczącą wady decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w zakresie zastosowania instytucji szacowania podstawy opodatkowania oraz konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wskazał, że wydanie decyzji reformatoryjnej przez organ odwoławczy w takich okolicznościach skutkowałoby jej wadliwością z uwagi na zasadę dwuinstancyjności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został uchylony w całości, a skarga podatnika oddalona.

Przepisy (24)

Główne

Op art. 233 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Op art. 229

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 234

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 23 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ppsa art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 207 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części lub całości, a wady postępowania przed organem pierwszej instancji były na tyle poważne, że nie można ich było naprawić w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej. • WSA pominął istotną okoliczność dotyczącą wady decyzji organu pierwszej instancji w zakresie szacowania podstawy opodatkowania oraz konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego. • Wydanie decyzji reformatoryjnej przez organ odwoławczy w sytuacji stwierdzonych wad decyzji organu pierwszej instancji skutkowałoby jej wadliwością z uwagi na zasadę dwuinstancyjności (art. 127 Op).

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, a jego decyzja kasacyjna była nieuzasadniona. • WSA prawidłowo uchylił decyzję DIAS, ponieważ organ odwoławczy nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego i nie uzasadnił konieczności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę indywidualną w jej całokształcie mając przy tym na uwadze założenie, zgodnie z którym wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. • Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. • Wydanie decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy następuje zatem wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w istotnej oraz znacznej części, bądź też przeprowadzone przez ten organ postępowanie jest obarczone tak istotnymi błędami, że nie jest możliwe ich naprawienie w trybie art. 229 Op.

Skład orzekający

Artur Kot

sprawozdawca

Jan Grzęda

członek

Tomasz Kolanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez organy odwoławcze, zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego, zakres uprawnień organu odwoławczego w przypadku wad decyzji organu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, w szczególności zakresu uprawnień organu odwoławczego przy uchylaniu decyzji organu pierwszej instancji. Jest to istotne dla prawników procesualistów i doradców podatkowych.

Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji? NSA wyjaśnia granice postępowania dowodowego.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst