II FSK 849/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną fundacji dotyczącą nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych, uznając dopłaty do spółki za wydatek nie służący celom statutowym.
Fundacja domagała się zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r., argumentując, że dopłaty do spółki w wysokości 775 000 zł stanowiły dochód zwolniony z opodatkowania. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd uznał, że dopłaty te nie służyły celom statutowym fundacji, lecz aktywizacji gospodarczej spółki, co wykluczało zastosowanie zwolnienia podatkowego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Fundacji "E[...]" od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w przedmiocie nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. Fundacja wnioskowała o stwierdzenie nadpłaty w kwocie 28 142,25 zł, wywodząc ją z faktu, że dopłaty do spółki W. w łącznej wysokości 775 000 zł stanowiły dochód zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że dopłaty na rzecz spółki W. nie służyły celom społecznie użytecznym, lecz aktywizacji gospodarczej spółki kapitałowej, a zatem nie kwalifikowały się do zwolnienia podatkowego. Sąd podkreślił, że "wydatkowanie" dochodu w rozumieniu ustawy oznacza ostateczne i rzeczywiste wydatkowanie, a lokowanie kapitału w spółce nie jest tożsame z wydatkowaniem na cele statutowe. Ponadto, sąd wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nadpłaty dotyczy wyłącznie weryfikacji korekty dołączonej do wniosku, a nie wcześniej składanych deklaracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, dopłaty te nie służyły celom statutowym fundacji, lecz aktywizacji gospodarczej spółki, co wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dopłaty do spółki nie były bezpośrednio przeznaczone na cele społecznie użyteczne, a jedynie na potrzeby spółki prawa handlowego, której celem jest aktywność gospodarcza. Wyrażenie "dochód wydatkowany" należy rozumieć wąsko, jako ostateczne i rzeczywiste wydatkowanie, a lokowanie kapitału nie jest tym samym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (31)
Główne
u.p.d.o.p. art. 17 § 1 pkt 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Dopłaty do spółki nie są dochodem wydatkowanym na cele statutowe, co wyklucza zwolnienie podatkowe.
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 17 § 1b
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Użycie wyrażenia "dochód wydatkowany" oznacza ostateczne i rzeczywiste wydatkowanie.
u.p.d.o.p. art. 17 § 1e
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Zwolnienie ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i wydatkowany na cele określone w ust. 1.
u.p.d.o.p. art. 12 § 4 pkt 11
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Dopłaty wnoszone do spółki nie zalicza się do przychodów.
u.p.d.o.p. art. 16 § 1 pkt 53
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów dopłat oraz ich zwrotu.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 208 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 72 § 1 pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 73 § 1 pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 21 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45ba § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45ba § 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 121 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 3 § 5
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 272 § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 274 § 1 pkt 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 21 § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 75 § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 75 § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 75 § 4a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 81b § 2a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
K.s.h. art. 20
Ustawa - Kodeks spółek handlowych
K.s.h. art. 179
Ustawa - Kodeks spółek handlowych
K.s.h. art. 228 § 5
Ustawa - Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi zamiast uchylenia decyzji. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w związku z uznaniem dopłat do kapitału spółki za wydatek powodujący utratę prawa do zwolnienia.
Godne uwagi sformułowania
nie ma, nie tyle bezpośredniego, co przede wszystkim wyraźnego związku między rzeczywistym wydatkowaniem dochodu a realizacją celów społecznie użytecznych użycie wyrażenia "dochód wydatkowany" w formie dokonanej oznacza, że ustawodawca pojęcie wydatkowania rozumie dość wąsko, a więc tylko jako formę ostatecznego i rzeczywistego wydatkowania lokowanie to jeszcze nie wydatkowanie ostateczne a forma pośrednia wydatkowania dopłaty na rzecz spółki W. były wydatkami fundacji, które nie służyły celom społecznie użytecznym, choćby pośrednio, tylko aktywizacji działalności gospodarczej spółki kapitałowej Przedmiotem postępowania podatkowego zainicjowanego wnioskiem podatnika o stwierdzenie nadpłaty, w trybie art. 75 § 1, § 3 o.p., jest wyłącznie weryfikacja faktyczna i prawna korekty dołączonej do tego wniosku, nie zaś wcześniej składanych deklaracji
Skład orzekający
Antoni Hanusz
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Strumiłło
sędzia
Tomasz Kolanowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia podatkowego dla fundacji, w szczególności w kontekście dopłat do spółek kapitałowych i definicji \"wydatkowania\" dochodu na cele statutowe."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2015 r. i specyfiki dopłat do spółek kapitałowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów podatkowych dotyczących fundacji i ich możliwości korzystania ze zwolnień podatkowych przy inwestowaniu środków w spółki kapitałowe. Pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne rozumienie pojęć prawnych.
“Fundacja inwestuje miliony, ale traci prawo do zwolnienia podatkowego. Kluczowe słowo: "wydatkowanie".”
Dane finansowe
WPS: 28 142,25 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII FSK 849/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-11-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-05-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Antoni Hanusz /przewodniczący sprawozdawca/ Jolanta Strumiłło Tomasz Kolanowski Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Sygn. powiązane I SA/Lu 318/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2019-10-25 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1800 art. 17 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia del. WSA Jolanta Strumiłło, , Protokolant Magdalena Sadzyńska, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Fundacji "E[...]" z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 października 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 318/19 w sprawie ze skargi Fundacji "E[...]" z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 26 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 25 października 2019 r., I SA/Lu 318/19, w sprawie ze skargi Fundacji "E[...]" w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 26 marca 2019 r. w przedmiocie nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę. 2. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi zamiast uchyleniu zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem: - art. 27 ust. 1, ust. 1c i art. 27a ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1036 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p.") poprzez uznanie, iż korekta zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2015 złożona w dniu 24 lutego 2017 r. wywołuje skutek prawny i zasadne jest procedowanie faktu złożenia korekty zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2015 złożonej w dniu 25 lipca 2018 r. jako wniosku o stwierdzenie nadpłaty, gdy w rzeczywistości jest to pierwsza korekta zeznania CIT-8 za 2015 r. złożona po kontroli podatkowej i należało jedynie zbadać różnice pomiędzy zapłaconym podatkiem, a ostatnią prawnie skuteczną korektą zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2015 złożonej w dniu 25 lipca 2018 r. oraz wysokością zobowiązania określoną w zeznaniu CIT-8 złożonym w dniu 4 sierpnia 2016 r., - art. 208 § 1 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1, 73 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 poz. 900 ze zm., dalej: "o.p.") poprzez procedowanie niniejszej sprawy, podczas gdy organ podatkowy winien był jedynie zwrócić nienależnie zapłacony podatek ponad wartość określoną w korekcie zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2015 złożonej w dniu 25 lipca 2018 r., - art. 27 ust 1c i ust. 1 u.p.d.o.p. z art. 21 ust. 1 i z art. 45ba ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1509 ze zm., dalej: "u.p.d.o.f.") nakazującego składanie zeznanie za pomocą środków komunikacji elektronicznej i uznanie go za niewywołujące w przedmiotowej sprawie skutków prawnych i w związku z tym ich niezastosowanie, co w istniejącym porządku prawnym narusza zasady spójności i zupełności systemu prawnego oraz podważa zasadę racjonalnego ustawodawcy i skutkuje uznaniem tych przepisów za nieistotne, - art. 133 § 1, art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do całości zgromadzonego w sprawie materiału, tj. znajdujących się w aktach sprawy kopii złożonego za pomocą środków komunikacji elektronicznej zeznania CIT-8 za rok 2015 oraz jego korekt złożonych za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz w wersji papierowej i nieusunięcia naruszenia prawa poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego korekty zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2015 złożonej w dniu 24 lutego 2017 r. w wersji papierowej, - art. 121 § 1 o.p. poprzez zróżnicowanie sytuacji prawnej strony i organu w związku z odmiennym wywodzeniem skutków braków formalnych deklaracji w zależności od faktu, kto z owych braków formalnych wywodzi dla siebie skutki, tj. organ czy podatnik, co w sposób oczywisty narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, - art. 122 w zw. z art 187 § 1 o.p. poprzez nieuwzględnienie w sprawie całości materiału dowodowego, co poskutkowało wadliwym odkreśleniem wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. sprzed wniosku o stwierdzenie nadpłaty w oparciu o niewywołującą skutków prawnych wadliwą korektę zeznania CIT-8 z 24 lutego 2017 r., zamiast przy braku decyzji wydanej w trybie art. 21 § 3 o.p. o ostatnią prawnie skuteczną korektę zeznania z 4 sierpnia 2016 r. - art. 3 pkt 5,art. 272 pkt 2, art. 274 § 1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 27 ust 1c i ust. 1 u.p.d.o.p. w zw. z art. 21 ust. 1 i z art. 45ba ust. 1 i ust. 3 u.p.d.o.f. i w konsekwencji wadliwym zastosowaniem art. 21 § 2 o.p. w sytuacji, gdy było to możliwe dopiero po przeprocedowaniu trybu czynności sprawdzających, co w konsekwencji poskutkowało konwalidowaniem przez Sąd pierwszej instancji uchybień organów podatkowych, polegających na rażącym pominięciu tych przepisów przez ustalaniu wysokości istniejącego zobowiązania sprzed złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a w konsekwencji uchybieniem Sądu pierwszej instancji poprzez nie wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, która jest sprzeczna z prawem. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w rozumieniu art. 174 pkt 1 lit a) p.p.s.a., tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit. a) p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi zamiast uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem: - art. 21 § 2, art. 72 § 1 pkt 1, § 2 pkt 1, pkt 2 lit c, art. 75 § 3, § 4 i § 4a o.p. poprzez ich niezastosowanie i niedokonanie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. w kwocie 28.142,25 zł, pomimo istnienia ku temu przesłanek wynikających ze skorygowanego w dniu 25 lipca 2018 r. zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego, - art. 21 § 1 pkt 1 w zw. z § 2 i § 5, art. 72 § 1 pkt 1, § 2 pkt 1, pkt 2 lit c, art. 75 § 3, § 4 i 4a o.p. poprzez ich wadliwe zastosowanie w sytuacji, gdy należało jedynie stwierdzić różnicę pomiędzy zadeklarowaną wysokością podatku dochodowego, a wpłaconą kwotą podatku i w konsekwencji niedokonaniem zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2015 w kwocie 28.142,25 zł, pomimo istnienia ku temu przesłanek wynikających ze skorygowanego w dniu 25 lipca 2018 r. zeznania CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego, - art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 1b u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie w związku z uznaniem zwrotnych dopłat do kapitału spółki z o.o. W. w łącznej wysokości 775.000,00 zł jako wydatku powodującego utratę prawa do zwolnienia od podatku, - art. 17 ust. 1e u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy niniejsza sprawa nie jest objęta jego dyspozycją. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. 3. Oceniając zasadność zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej wskazać należy, że nie posiadają one usprawiedliwionej podstawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 tego przepisu. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, zatem do rozpoznania pozostawały zarzuty skargi kasacyjnej, które oparte zostały na podstawie kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Ocenę prawną w rozpatrywanej sprawie należy rozpocząć przypomnienia, że kontrolowana decyzja została wydana na skutek wniosku fundacji, który wpłynął do organu I instancji 27 lipca 2018 r., o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. w kwocie 28.142,25 zł. Do tego wniosku fundacja dołączyła skorygowane zeznaniem CIT-8. Zgodnie z treścią wniosku istnienie nadpłaty fundacja wyprowadzała z tej okoliczności, że dopłaty w wysokości 775.000 zł są jej dochodem zwolnionym od opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. W następstwie podatek dochodowy od osób prawnych za 2015 r. wynosi 37.050 zł. Dotychczas fundacja zapłaciła 65.192,25 zł. Różnica między tymi wielkościami odpowiada kwocie 28.142,25 zł i stanowi nadpłatę podlegającą zwrotowi na rzecz fundacji. Treść powyższego wniosku fundacji wyznaczyła granice sprawy o stwierdzenie nadpłaty zarówno od strony podmiotowej, jak i przedmiotowej (por. uchwałę sygn. II FPS 5/13 oraz przykładowo orzeczenia w sprawach sygn.: I FSK 727/16, II FSK 2584/14, II FSK 1927/13). Oznacza to, że wszelkie okoliczności faktyczne i prawne dodawane przez fundację w toku rozpatrywania tego wniosku pozostawały poza granicami tej sprawy i nie mogły być przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organy podatkowe. Na tym polega istota postępowań uwarunkowanych wnioskiem podatnika. W tym stanie sprawy dla jej wyniku istotny jest spór fundacji z organem o to czy dopłaty dokonane przez fundację w 2015 r. na rzecz spółki W. w wysokości w sumie 775.000 zł są objęte zwolnieniem przewidzianym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd administracyjny pierwszej instancji w przedstawionych okolicznościach faktycznych i w przytoczonym stanie prawnym uznał, że dochód fundacji w wysokości 775.000 zł (wymieniony we wniosku o stwierdzenie nadpłaty) przekazany w 2015 r. spółce W. pod tytułem dopłat - ściśle rzecz biorąc - nie był przeznaczony na cele statutowe, w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., tylko na potrzeby innego podmiotu tj. spółki prawa handlowego, której istota sprowadza się do profesjonalnej aktywności gospodarczej. Innymi słowy, nie ma, nie tyle bezpośredniego, co przede wszystkim wyraźnego związku między rzeczywistym wydatkowaniem dochodu a realizacją celów społecznie użytecznych, którym ma służyć rozpatrywane zwolnienie podatkowe ustanowione w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. Należy zauważyć, że użycie wyrażenia "dochód wydatkowany" w formie dokonanej oznacza, że ustawodawca pojęcie wydatkowanie rozumie dość wąsko, a więc tylko jako formę ostatecznego i rzeczywistego wydatkowania. Oznacza to, że wszelkie inne, pośrednie formy "wydatkowania" dochodu nie będą "wydatkowaniem" ostatecznym i rzeczywistym, i przez to nie będą powodowały utraty prawa do zwolnienia. W tym ujęciu lokowanie to jeszcze nie wydatkowanie ostateczne a forma pośrednia wydatkowania. Zwrócić tu uwagę trzeba na to, że pojęciem "wydatkowany", "wydatkowanych" ustawodawca posługuje się nie tylko w art. 17 ust. 1b, ale i w art. 17 ust. 1a u.p.d.o.p., co oznacza, że po pierwsze, oba zwroty należy rozumieć jednakowo, a po drugie, że ustawodawca świadomie zdecydował się na powtórzenie tego samego zwrotu - w art. 17 ust. 1a pkt 2 u.p.d.o.p. - w rozumieniu przesłanki negatywnej, a w art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p. w rozumieniu przesłanki pozytywnej - by zaakcentować go przez powtórzenie w określonym celu. Powiązanie tego celu z formą dokonaną zwrotu "wydatkowany", "wydatkowanie" oznacza więc ni mniej ni więcej niż to, że tylko ostateczne, definitywne wydatkowanie spełni cel, jakim jest zachowanie prawa do zwolnienia podatkowego. Ustawodawca ponownie w art. 17 ust. 1f u.p.d.o.p., obowiązującym też od 1 stycznia 2004 r., potwierdził zasadę, że zwolnienie, o którym mowa w ust. 1e, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i wydatkowany bez względu na termin, (użycie tu przecinków a nie myślników, jak w art. 17 ust. 1b u.p.d.o.p. nie ma znaczenia treściowego), na cele określone w ust. 1". Wyraz "lokowanie" w ujęciu słownikowym oznacza "umieszczać, rozmieszczać, sadowić, lokować pieniądze, kapitały, zabezpieczać pieniądze, kapitały, wpłacając je do banku na poczet lub wkładać je w jakiś interes, żeby osiągnąć zysk lub uniknąć straty". Naczelny Sąd Administracyjny podziela zapatrywanie prawne przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a które pozostaje aktualne na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b, ust. 1e u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym w 2015 r. Prowadzi ono bowiem do stwierdzenia, że dopłaty na rzecz spółki W. były wydatkami fundacji, które nie służyły celom społecznie użytecznym, choćby pośrednio, tylko aktywizacji działalności gospodarczej spółki kapitałowej, wzmocnieniu czy poprawie pozycji ekonomicznej przedsiębiorcy. Nie były one formą lokowania dochodu pozwalającą zachować prawo do analizowanego zwolnienia podatkowego. Właściwie odczytywany art. 17 ust. 1e u.p.d.o.p., w kontekście literalnego brzmienia oraz z uwzględnieniem systemowych powiązań z ust. 1 pkt 4, ust. 1b art. 17 u.p.d.o.p. oznacza, że tylko lokowanie przez nabycie i tylko opisane w punktach od 1 do 3 pozwala zachować więź między przeznaczeniem i wydatkowaniem dochodu a realizacją celu społecznie użytecznego, przeświecającego temu zwolnieniu podatkowemu. Dopłaty do spółki w rozpatrywanym stanie prawnym były obojętne dla podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. W myśl art. 12 ust. 4 u.p.d.o.p. do przychodów nie zalicza się dopłat wnoszonych do spółki, jeżeli ich wniesienie następuje w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach, kwot i wartości stanowiących nadwyżkę ponad wartość nominalną udziałów (akcji), otrzymanych przy ich wydaniu i przekazanych na kapitał zapasowy, oraz w spółdzielniach i ich związkach - wartości wpisowego, przeznaczonych na fundusz zasobowy (pkt 11), a także zwróconych wspólnikom dopłat wniesionych do spółki zgodnie z odrębnymi przepisami - w wysokości określonej w złotych na dzień ich faktycznego wniesienia (pkt 21). Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów dopłat, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 11, oraz ich zwrotu (pkt 53). W związku z tym dopłaty i ich zwrot są postacią przepływu środków finansowych ze strony podatnika podatku dochodowego od osób prawnych bądź na jego rzecz. Z tego powodu, że nie są wpisane w konstrukcję dochodu w rozumieniu art. 7 ust. 1, 2 u.p.d.o.p., bo nie stanowią ani przychodu, ani kosztu podatkowego, tym samym, z istoty rzeczy, są wyłączone z zakresu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., który odnosi zwolnienie podatkowe do dochodów podatnika. Zasady wnoszenia dopłat zostały określone przez przepisy bezwzględnie obowiązujące, podczas gdy zasady zwrotu przez przepisy o charakterze względnie obowiązującym. Sprawa wnoszenia dopłat, przymusu, równomierności, stosunkowości, jest sprawą wewnętrzną spółki. Dlatego też można sobie wyobrazić swobodę w tym zakresie z uwzględnieniem art. 20 K.s.h., wprowadzającym zasadę równego traktowania wspólników w tych samych okolicznościach. Natomiast zwrot dopłat jest już związany z interesami spółki, wierzycieli, ochroną kapitału zakładowego itp. Dlatego też należy art. 179 K.s.h. postrzegać jako pewną propozycję ustawodawcy, która może być swobodnie zmieniana. Z artykułu tego wynika szereg zasad. Zwrot dopłat może nastąpić tylko wtedy, gdy nie jest wymagane pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym, zwrot nastąpił po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia o zamierzonym zwrocie i odbył się równomiernie na rzecz wszystkich wspólników; zwrotu tego nie uwzględnia się przy żądaniu nowych dopłat (reguła otwartego konta). Warunkiem zwrotu dopłat jest podjęcie stosownej uchwały przez wspólników. Jeżeli jednak w umowie spółki przyjmie się, że dopłaty są zwracane tylko wtedy, gdy sprawozdanie finansowe nie wykazuje straty, to nie ma konieczności podejmowania uchwały w tym względzie. Mimo dyspozytywnego charakteru regulacji dotyczącej zwrotu dopłat, czynność ta nie możne zmieniać normy prawnej stanowiącej, że uchwała o zwrocie dopłat musi być podjęta tylko przez wspólników zgodnie z art. 228 pkt 5 K.s.h. Natomiast dyspozytywność normy wynikającej z art. 179 K.s.h. nie wyłącza obowiązku podjęcia uchwały co do zwrotu dopłat. Należy zauważyć, że uchwały zgromadzenia wspólników spółki W. z 25 maja i 6 lipca 2015 r. w zasadzie powtarzają treść art. 179 § 1 K.s.h., stanowiąc wyłącznie o możliwości zwrotu dopłat, nie zaś stanowczo o obowiązku spółki W. ich zwrotu. W tych okolicznościach sprawy podnieść należy, iż zgromadzenie wspólników spółki W. nie podjęło uchwały czy uchwał o obowiązku zwrotu dopłat na rzecz fundacji, a zatem faktyczne zwroty dopłat nie są dokonywane w trybie i na zasadach określonych w K.s.h. jako odrębnych przepisach Brak uchwał zgromadzenia wspólników spółki W, w sprawie zobowiązania się do zwrotu dopłat, i nie chodzi tu o uchwały stanowiące o prawnej możliwości ich zwrotu, oznacza bowiem, że dopłaty ze strony fundacji na rzecz spółki W. nie były zwrotne. Z tego punktu widzenia argument fundacji nawiązujący do zwracania dopłat przez spółkę W. nie ma żadnego wpływu na istnienie nadpłaty. Przeciwnie, może oznaczać istnienie przychodu podatkowego. Jednak rozpoznawanie ewentualnego przychodu fundacji wykracza poza granice niniejszej sprawy, wyznaczone jej wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Przedmiotem postępowania podatkowego zainicjowanego wnioskiem podatnika o stwierdzenie nadpłaty, w trybie art. 75 § 1, § 3 o.p., jest wyłącznie weryfikacja faktyczna i prawna korekty dołączonej do tego wniosku, nie zaś wcześniej składanych deklaracji, pierwotnej i jej korekt. Na tym polega różnica między postępowaniem z wniosku podatnika o stwierdzenie nadpłaty a postępowaniem prowadzonym przez organ podatkowy z urzędu w sprawie określenia podatnikowi prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego, na podstawie art. 21 § 3 o.p. W tym pierwszym postępowaniu rozstrzygana jest zasadność korekty dołączonej do wniosku o stwierdzenie nadpłaty w świetle okoliczności jakie zostały w nim przedstawione. Natomiast w drugim prawidłowa wysokość zobowiązania podatkowego, bez względu na to jak była ona deklarowana przez podatnika. Innymi słowy, odmowa stwierdzenia nadpłaty oznacza nieskuteczność wyłącznie korekty dołączonej do wniosku o stwierdzenie nadpłaty i w kontekście tylko okoliczności opisanych w tym wniosku, o czym stanowi art. 81b § 2a o.p. Trafnie też organ podatkowy zwraca uwagę na ostateczną i prawomocną decyzję, aktualnie pozostającą w obrocie prawnym, orzekającą o rozłożeniu na raty zaległości fundacji z tytułu omawianego podatku, wynikającej z jej deklaracji. Rodzi ona bowiem konkretny stan prawny w zakresie wykonywania zobowiązania podatkowego niekwestionowanego przez podatnika. Na marginesie należy zwrócić uwagę w kontekście zapatrywania fundacji, że do jej ustawowych obowiązków należało samodzielne obliczenie podatku w zeznaniu złożonym za pomocą środków komunikacji elektronicznej zgodnie z art. 27 ust. 1 i ust. 1c u.p.d.o.p.). Jednocześnie naruszenie art. 27 ust. 1c u.p.d.o.p. przez złożenie zeznania w formie dokumentu pisemnego nie zostało potraktowane przez ustawodawcę za sytuację równoznaczną z brakiem zeznania podatkowego, na potrzeby rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI