II FSK 848/20

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-30
NSApodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyulga rehabilitacyjnakoszty lekówniepełnosprawnośćodliczenia od dochoduinterpretacja podatkowaNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odliczenia od dochodu kosztów zakupu leków przez osobę niepełnosprawną, uznając, że wydatki te mogą być odliczone tylko od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności.

Skarga kasacyjna dotyczyła możliwości odliczenia od dochodu kosztów zakupu leków przez osobę niepełnosprawną, która uzyskała orzeczenie o niepełnosprawności z datą wsteczną. Skarżący argumentował, że mógł odliczyć wydatki poniesione od lipca 2018 r., nawet jeśli orzeczenie zostało wydane później, pod warunkiem że stan niepełnosprawności istniał wcześniej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że odliczenia można dokonać jedynie od daty wskazanej w orzeczeniu jako data ustalenia stopnia niepełnosprawności, a nie od daty wcześniejszej, nawet jeśli choroba istniała wcześniej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Głównym zagadnieniem było prawo do odliczenia od dochodu kosztów zakupu leków przez osobę niepełnosprawną. Skarżący twierdził, że jest uprawniony do odliczania kosztów zakupu leków od lipca 2018 r., nawet jeśli orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane później, pod warunkiem że lekarz specjalista stwierdził stałe stosowanie leków, a stan niepełnosprawności istniał od poprzedniego roku podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu niższej instancji i organu interpretacyjnego. Sąd podkreślił, że odliczenia wydatków na cele rehabilitacyjne można dokonać od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności jako data ustalenia stopnia niepełnosprawności, a nie od daty wcześniejszej, nawet jeśli podatnik chorował wcześniej. W analizowanej sprawie orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zostało wydane 23 marca 2019 r., a stopień niepełnosprawności datowano od 8 marca 2019 r., co uniemożliwiało odliczenie wydatków poniesionych w 2018 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik może odliczyć wydatki poniesione od daty wskazanej w orzeczeniu jako data ustalenia stopnia niepełnosprawności, a nie od daty wcześniejszej, nawet jeśli choroba istniała wcześniej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności i data w nim wskazana jako początek niepełnosprawności. Wydatki poniesione przed tą datą nie podlegają odliczeniu, nawet jeśli podatnik chorował wcześniej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Odliczeniu podlegają wydatki poniesione od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności jako data ustalenia stopnia niepełnosprawności.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 7a pkt 12

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 7d pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 13a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

P.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Prawo do odliczenia wydatków na leki poniesionych przed datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności, mimo wskazania w orzeczeniu daty wstecznej. Niewłaściwa wykładnia art. 26 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. przez sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

zaliczenie podatnika w poczet osób niepełnosprawnych w kolejnym roku podatkowym w oparciu o przesłanki, które są niezmienne i trwają od poprzedniego roku podatkowego pozwala podatnikowi na powołanie się na status niepełnosprawności również w poprzednim roku podatkowym co do zasady, odliczeniu podlegają wydatki poniesione od daty uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, chyba że w orzeczeniu tym wskazano, że stopień niepełnosprawności datowany jest wcześniej niż data wydania orzeczenia podatnik, który posiada orzeczenie o niepełnosprawności, może odliczyć wydatki poniesione od dnia wskazanego w orzeczeniu jako data ustalenia stopnia niepełnosprawności

Skład orzekający

Beata Cieloch

przewodniczący

Małgorzata Wolf-Kalamala

sprawozdawca

Alina Rzepecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi rehabilitacyjnej w podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności momentu, od którego można odliczać wydatki na leki."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane z datą wsteczną, a podatnik chce odliczyć wydatki poniesione przed datą wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej dla wielu podatników ulgi rehabilitacyjnej i precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących momentu powstania prawa do odliczenia. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, ma dużą wartość praktyczną dla osób zmagających się z chorobami przewlekłymi.

Kiedy możesz odliczyć koszty leków od podatku? NSA wyjaśnia kluczową datę!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II FSK 848/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alina Rzepecka
Beata Cieloch /przewodniczący/
Małgorzata Wolf- Kalamala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
I SA/Lu 622/19 - Wyrok WSA w Lublinie z 2019-12-11
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 2032
art. 26 ust. 1 pkt 6, art. 7a i d,
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Alina Rzepecka, , Protokolant Mateusz Rumniak, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 622/19 w sprawie ze skargi Z. P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 lipca 2019 r. nr 0113-KDIPT2.4011.289.2019.2.DA w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 622/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Z. P. (dalej jako "Skarżący", "Wnioskodawca") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 11 lipca 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (dalej w skrócie jako "CBOSA").
Pełnomocnik Skarżącego, działając na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), wywiódł od wyroku, którym mowa powyżej, skargę kasacyjną, w której zaskarżył to orzeczenie w całości.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a mianowicie:
a) art. 26 ust. 1 pkt 6) w zw. ust. 7a pkt 12) w zw. z ust. 7d pkt 1) w zw. z ust. 13a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm., dalej jako "u.p.d.o.f.") – stan obowiązujący na 1 stycznia 2018 r. przez błędną wykładnię wskazanych wyżej przepisów i przyjęcie, w ślad za organem administracji skarbowej, że stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej (skutków prawnych) przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe, w sytuacji gdy Wnioskodawca przedstawił prawidłowe stanowisko, że od miesiąca lipca 2018 r. jest uprawniony do odliczania od dochodu kosztów zakupu leków:
- w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, gdyż:
- lekarz specjalista stwierdził, że Wnioskodawca powinien stosować określone leki stale,
- żaden przepis ustawy podatkowej nie wymaga, aby orzeczenie o niepełnosprawności zapadło w roku podatkowym, w którym podatnik rzeczywiście stał się niepełnosprawny,
- zaliczenie podatnika w poczet osób niepełnosprawnych w kolejnym roku podatkowym w oparciu o przesłanki, które są niezmienne i trwają od poprzedniego roku podatkowego pozwala podatnikowi na powołanie się na status niepełnosprawności również w poprzednim roku podatkowym.
2. przepisów proceduralnych (postępowania), które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), tj.:
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 P.p.s.a. przez nieuchylenie w całości zaskarżonej przez Stronę skarżącą interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 11 lipca 2019 r. w sytuacji, gdy przy jego wydawaniu doszło do:
- dopuszczenia się przez organy błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego, tj.: art. 26 ust. 1 pkt 6) w zw. ust. 7a pkt 12) w zw. z ust. 7d pkt 1) w zw. z ust. 13a u.p.d.o.f. – stan obowiązujący na 1 stycznia 2018 r. przez błędne przyjęcie przez organ, że stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe, w sytuacji gdy Wnioskodawca przedstawił prawidłowe stanowisko, że od miesiąca lipca 2018 r. jest uprawniony do odliczania od dochodu kosztów zakupu leków:
- w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, gdyż:
- lekarz specjalista stwierdził, że Wnioskodawca powinien stosować określone leki stale,
- żaden przepis ustawy podatkowej nie wymaga, aby orzeczenie o niepełnosprawności zapadło w roku podatkowym, w którym podatnik rzeczywiście stał się niepełnosprawny,
- zaliczenie podatnika w poczet osób niepełnosprawnych w kolejnym roku podatkowym w oparciu o przesłanki, które są niezmienne i trwają od poprzedniego roku podatkowego pozwala podatnikowi na powołanie się na status niepełnosprawności również w poprzednim roku podatkowym.
Zdaniem Strony powyższe uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowały, iż WSA w Lublinie nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest: art. 26 ust. 1 pkt 6) w zw. ust. 7a pkt 12) w zw. z ust. 7d pkt 1) w zw. z ust. 13a u.p.d.o.f. – stan obowiązujący na 1 stycznia 2018 r. i w konsekwencji przegranie sprawy przez Skarżącego.
W skardze kasacyjnej Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie w innym składzie, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i uznanie w wyroku, że skarżący Wnioskodawca jest uprawniony, na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 6 w zw. z ust. 7a pkt 12 w zw. z ust. 7d pkt 1 w zw. z ust. 13a u.p.d.o.f. – stan obowiązujący na 1 stycznia 2018 r., do odliczania od dochodu kosztów zakupu leków – w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł – od lipca 2018 r. Ponadto w skardze kasacyjnej sfomułowano wniosek o zasądzenie od organu na rzecz Strony skarżącej kosztów procesu, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według przepisanych prawem norm.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie.
Jakkolwiek w początkowej jej części mowa jest o tym, że skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 P.p.s.a, to jednak z analizy jej treści wynika ograniczenie meritum zarzutów do kwestii naruszenia prawa materialnego tj. "błędu wykładni lub niewłaściwej oceny art. 26 ust. 1 pkt. 6 w zw. ust. 7a i d u.p.d.o.f." Jednoznacznie przyznał to autor skargi kasacyjnej wskazując, iż "zaliczenie podatnika w poczet osób niepełnosprawnych w kolejnym roku podatkowym w oparciu o przesłanki, które są niezmienne i trwają od poprzedniego roku – pozwala na powołanie się na status niepełnosprawności również w poprzednim roku podatkowym" (str. 3 skargi kasacyjnej). Ze stwierdzenia tego można by wnosić, że to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był zastosować wymieniony przepis ustawowy również do wydatków (kosztów zakupu leków) poniesionych przez podatnika jeszcze przed datą ustalenia stopnia niepełnosprawności.
Nie bardzo jednakże wiadomo, jak rozumieć uwagę o "dysfunkcyjności" konstatacji Sądu pierwszej instancji polegającej na przyjęciu, "iż co do zasady, odliczeniu podlegają wydatki poniesione od daty uzyskania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, chyba że w orzeczeniu tym wskazano, że stopień niepełnosprawności datowany jest wcześniej niż data wydania orzeczenia" (str. 11 skargi kasacyjnej). Tajemnicą autora skargi kasacyjnej pozostaje sens kilkukrotnego nawiązania do braku ustawowych wymagań do wydawania orzeczeń o niepełnosprawności w roku podatkowym, w którym podatnik rzeczywiście stał się niepełnosprawny – którego związku z istotą sporu, mimo wytężonych wysiłków Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie udało się ustalić. Z żadnego fragmentu uzasadnienia zapadłego wyroku nie da się wreszcie wyprowadzić wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie uwzględnił tego, iż "wnioskodawca nie jest chory od daty wystawienia stosownego orzeczenia przez uprawniony organ orzekający, ale od daty, w której zachorował i w następstwie tego przeszedł zabieg przeszczepu wątroby".
W pisemnych motywach zaskarżonego wyroku Sąd ten całkowicie jasno i precyzyjnie wypowiedział się w przedmiocie prawidłowej wykładni art. 26 ust.1 pkt 6 u.p.d.o.f., wskazując na rodzaje wydatków na cele rehabilitacyjne uprawniające do odliczeń od dochodu oraz zasady i warunki dokonywania tych odliczeń, określonych w ust. 7, 7b-7g tego artykułu.
Przytaczając stanowisko organu interpretacyjnego, na s. 7-9 uzasadnienia wyroku wskazano również na ustawowe wymagania dotyczące uprawnienia do skorzystania z odliczeń w ramach ulgi rehabilitacyjnej, a to konieczności posiadania przez osobę, która poniosła wydatek, m.in. orzeczenia o zakwalifikowaniu do jednego z trzech stopni niepełnosprawności bądź posiadania decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną.
Zatem trafna była ocena Sądu pierwszej instancji co do prawidłowości stanowiska organu interpretacyjnego z uwagi na kluczową w tej sprawie kwestię wydania w dniu 23 marca 2019 r. decyzji – orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zaliczającego Wnioskodawcę na stałe do stopnia niepełnosprawności umiarkowanej i ustalającej, ze stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 8 marca 2019 r.
W takiej więc sytuacji podatnik, który posiada orzeczenie o niepełnosprawności, może odliczyć wydatki poniesione od dnia wskazanego w orzeczeniu jako data ustalenia stopnia niepełnosprawności, Tym samym Skarżący nie może dokonać odliczenia wydatków poniesionych w 2018 r., bowiem te wydatki te powstały przed uzyskaniem orzeczenia o niepełnosprawności, jak również przed dniem wskazanym w nim jako data, od której istnieje ustalony stopień niepełnosprawności.
W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego zastosowano przepis art. 207 § 2 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI