Orzeczenie · 2011-05-26

II FSK 83/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2011-05-26

NSApodatkoweWysokansa

podatek dochodowydochody nieujawnioneźródła przychoduciężar dowodupostępowanie podatkoweNSAWSAskarga kasacyjnadowody

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła rozliczenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok, w szczególności w zakresie dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że organy podatkowe nieprawidłowo odmówiły przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez podatnika, takich jak zeznania świadków dotyczące dochodów z pracy za granicą czy dowody dotyczące otrzymanych pożyczek. Sąd pierwszej instancji wskazał, że organy nie powinny z góry odrzucać wniosków dowodowych i powinny zbadać wszystkie okoliczności istotne dla sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, uznał ją za zasadną. NSA stwierdził, że WSA naruszył przepisy postępowania, uchylając decyzję organu mimo braku naruszenia przepisów, ponieważ organy podatkowe prawidłowo odmówiły przeprowadzenia dowodów, które nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. NSA podkreślił, że choć ciężar dowodzenia spoczywa na organach, to strona postępowania również ma obowiązek wykazać okoliczności istotne dla sprawy, zwłaszcza w kontekście art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd kasacyjny uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, ponieważ nie zawierało precyzyjnych zaleceń co do dalszego postępowania. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie zakresu obowiązków strony postępowania podatkowego w zakresie wykazywania pochodzenia środków finansowych w sprawach dotyczących dochodów nieujawnionych oraz prawidłowości odmowy przeprowadzenia dowodów przez organy podatkowe.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej związanej z dochodami nieujawnionymi i może wymagać uwzględnienia specyfiki danej sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy podatkowe mogą odmówić przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę, jeśli uznały je za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a strona nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe mogą odmówić przeprowadzenia dowodów, jeśli ich przedmiot nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, jednakże strona ma obowiązek wykazać zasadność przeprowadzenia określonych środków dowodowych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie uchylił decyzję organu, ponieważ organy podatkowe prawidłowo odmówiły przeprowadzenia dowodów, które nie miały znaczenia dla sprawy. Podkreślono, że strona postępowania, zwłaszcza w kontekście art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., ma obowiązek wykazać okoliczności istotne dla sprawy, a nie tylko wskazać na możliwość przeprowadzenia dowodów.

Jaki jest zakres obowiązków organów podatkowych w zakresie ustalania stanu faktycznego i przeprowadzania dowodów w sprawach dotyczących dochodów nieujawnionych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organy podatkowe mają obowiązek podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jednakże ciężar dowodu w pewnym zakresie może spoczywać również na stronie postępowania, szczególnie w sprawach dotyczących dochodów nieujawnionych.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że choć główny ciężar dowodzenia spoczywa na organach, to strona postępowania ma obowiązek aktywnie uczestniczyć w gromadzeniu dowodów i wykazywać zasadność swoich twierdzeń, co wynika m.in. z art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.

Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego musi zawierać precyzyjne zalecenia co do dalszego postępowania dla organów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego powinno zawierać precyzyjne zalecenia co do dalszego postępowania, a nie tylko ogólne wskazania.

Uzasadnienie

NSA uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. za zasadny, wskazując, że WSA ograniczył się do lakonicznego zalecenia przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę, bez uszczegółowienia, które dowody i na jakie okoliczności mają być przeprowadzone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.f. art. 20 § 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten nakłada na stronę postępowania obowiązek wykazania pochodzenia środków finansowych, które nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.

Pomocnicze

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

o.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych dopuszczenia wszystkich dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

o.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy odmawia przeprowadzenia dowodu, jeżeli jego przedmiot nie ma znaczenia dla sprawy lub gdy okoliczność, która ma być udowodniona, jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem strony.

p.p.s.a. art. 145 § 1