II FSK 819/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi kasacyjnej Grzegorza S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Izby Skarbowej w G. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Sprawa dotyczyła umowy pożyczki zawartej w styczniu 2001 r. na kwotę 582.000 koron czeskich, której przedmiotem były środki pieniężne znajdujące się na rachunku bankowym pożyczkobiorcy w Polsce. Organy podatkowe i WSA uznały, że umowa podlega PCC, ponieważ jej przedmiot (pieniądze) znajdował się na terytorium RP w momencie zawarcia umowy, a umowa pożyczki jest czynnością konsensualną, która dochodzi do skutku przez samo porozumienie stron. Sąd podkreślił, że pieniądze, zarówno w formie znaków pieniężnych, jak i bezgotówkowej, są traktowane jako rzeczy w rozumieniu przepisów cywilnych i podatkowych, a sposób ich przekazania (np. przelew) nie ma znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego. Skarżący argumentował, że pieniądz bezgotówkowy nie jest rzeczą i nie podlega PCC. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji i podkreślając, że pieniądze są traktowane jako rzeczy w rozumieniu przepisów, a moment zawarcia umowy decyduje o powstaniu obowiązku podatkowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'rzecz' w kontekście pieniądza bezgotówkowego na gruncie ustawy o PCC, a także ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego dla umowy pożyczki.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku. Zmiany w przepisach lub nowsze orzecznictwo mogą wpływać na jego aktualność.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa pożyczki, której przedmiotem są środki pieniężne znajdujące się na rachunku bankowym w Polsce, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jeśli umowa została zawarta za granicą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa pożyczki podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jeśli jej przedmiot (pieniądze) znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w momencie zawarcia umowy, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i sposobu przekazania środków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa pożyczki jest czynnością konsensualną, która dochodzi do skutku przez samo porozumienie stron. Pieniądze, zarówno w formie znaków pieniężnych, jak i bezgotówkowej, są traktowane jako rzeczy w rozumieniu przepisów cywilnych i podatkowych. Moment zawarcia umowy decyduje o powstaniu obowiązku podatkowego, a miejsce znajdowania się przedmiotu pożyczki (pieniędzy) na terytorium RP w tym momencie jest kluczowe dla opodatkowania.
Czy pieniądz bezgotówkowy może być uznany za 'rzecz' w rozumieniu art. 1 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pieniądz, zarówno w formie znaków pieniężnych, jak i bezgotówkowej, jest traktowany jako rzecz w rozumieniu przepisów cywilnych i podatkowych.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do doktryny i orzecznictwa, które traktują pieniądze jako rzeczy sui generis, których wartość wynika z gwarancji państwa. Podkreślono, że przepisy kodeksu cywilnego używają pojęcia 'pieniądz' w różnych kontekstach, w tym jako szczególnego rodzaju rzeczy ruchomych. Ustawa o PCC zapewne również traktuje pieniądze jako rzeczy.
Przepisy (6)
Główne
u.p.c.c. art. 1 § ust. 4 pkt 1
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Podatkowi podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli ich przedmiotem są rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pieniądze (w tym bezgotówkowe) są traktowane jako rzeczy.
u.p.c.c. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Obowiązek uiszczenia podatku powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
u.p.c.c. art. 1 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Podatkowi podlegają umowy pożyczki.
k.c. art. 720 § par. 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki jako zobowiązania do przeniesienia na własność określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku.
Pomocnicze
u.p.c.c. art. 1 § ust. 4 pkt 1
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
W kontekście interpretacji pojęcia 'rzecz'.
k.c. art. 45
Kodeks cywilny
Definicja rzeczy w prawie cywilnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa pożyczki jest czynnością konsensualną. • Pieniądze (w tym bezgotówkowe) są traktowane jako rzeczy w rozumieniu przepisów cywilnych i podatkowych. • Moment zawarcia umowy decyduje o powstaniu obowiązku podatkowego. • Miejsce znajdowania się przedmiotu pożyczki (pieniędzy) na terytorium RP w momencie zawarcia umowy jest kluczowe dla opodatkowania.
Odrzucone argumenty
Pieniądz bezgotówkowy nie jest rzeczą i nie podlega opodatkowaniu PCC. • Umowa pożyczki zawarta za granicą, nawet jeśli przedmiot znajduje się w Polsce, nie podlega PCC. • Sposób przekazania środków (przelew) ma znaczenie dla opodatkowania.
Godne uwagi sformułowania
umowa pożyczki jest umową konsensualną • Dochodzi ona do skutku przez samo porozumienie stron • Sposób wykonania umowy pożyczki w sytuacji, gdy skarżący dokonał przelewu kwoty pożyczki z rachunku znajdującego się na terytorium RP dla oceny zasadności opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych ze względu na konsensualny charakter tej umowy nie ma znaczenia • pieniądz bezgotówkowy nie może być uznany za rzecz w rozumieniu polskiego prawa • pieniądz bezgotówkowy nie podlega opodatkowaniu przewidzianemu w tej ustawie • pieniądz jest traktowany jako rzecz
Skład orzekający
Maria Dożynkiewicz
sprawozdawca
Stanisław Bogucki
członek
Stefan Babiarz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rzecz' w kontekście pieniądza bezgotówkowego na gruncie ustawy o PCC, a także ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego dla umowy pożyczki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku. Zmiany w przepisach lub nowsze orzecznictwo mogą wpływać na jego aktualność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z umowami pożyczek i interpretacją pojęcia 'rzecz' w prawie podatkowym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób fizycznych.
“Czy pieniądz z Twojego konta to 'rzecz' dla fiskusa? NSA wyjaśnia opodatkowanie pożyczek.”
Dane finansowe
WPS: 582 000 CZK
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.