II FSK 806/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Spór dotyczył kwalifikacji podatkowej zwrotu części wkładu wspólnikowi spółki osobowej. Organ podatkowy argumentował, że środki pieniężne wypłacone wspólnikowi ze środków zgromadzonych na kapitale zapasowym spółki, w wyniku zmniejszenia udziału kapitałowego, stanowią przychód z działalności gospodarczej na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 16 ustawy o PIT. Sąd pierwszej instancji uchylił interpretację, a NSA w wyroku z dnia 14 marca 2024 r. oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd podkreślił, że w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2022 r. brak było przepisów pozwalających na opodatkowanie zwrotu części wkładu do spółki osobowej, uznając takie działanie za neutralne podatkowo. NSA powołał się na liczne własne orzeczenia w podobnych sprawach, wskazując, że otrzymanie przez wspólnika zwrotu części wkładu nie generuje przysporzenia majątkowego i nie stanowi dochodu. Sąd zaznaczył, że dopiero od 1 stycznia 2022 r. wprowadzono regulację (art. 14 ust. 2 pkt 16a u.p.d.o.f.) opodatkowującą takie zdarzenia, co potwierdza brak podstaw prawnych do opodatkowania w poprzednim stanie prawnym. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną organu jako niezasadną i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie neutralności podatkowej zwrotu części wkładu wspólnikowi spółki osobowej w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2022 r. oraz niedopuszczalność opodatkowania na zasadzie analogii.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed 1 stycznia 2022 r. Po tej dacie obowiązują inne przepisy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zwrot części wkładu wspólnikowi spółki osobowej (komandytowej) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w świetle przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2022 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwrot części wkładu wspólnikowi spółki osobowej jest neutralny podatkowo.
Uzasadnienie
Ustawa o PIT przed 1 stycznia 2022 r. nie zawierała przepisów pozwalających na opodatkowanie zwrotu części wkładu. Wprowadzenie takiej regulacji od 1 stycznia 2022 r. potwierdza brak podstaw prawnych w poprzednim stanie prawnym. Opodatkowanie na zasadzie analogii jest niedopuszczalne.
Czy sąd administracyjny naruszył przepisy postępowania (art. 146 § 1 w zw. z art. 120 i 121 § 1 O.p.) uchylając interpretację indywidualną, która opierała się na analogii?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny prawidłowo uchylił interpretację, która naruszała zasady postępowania podatkowego poprzez rozszerzenie obowiązku podatkowego na niekorzyść podatnika.
Uzasadnienie
Uchylenie interpretacji było uzasadnione, ponieważ organ podatkowy błędnie zastosował analogię, rozszerzając obowiązki podatkowe na sytuacje nieuregulowane w ustawie, co narusza zasady Ordynacji podatkowej.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację na podstawie tego przepisu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2 pkt 16
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten nie stanowi podstawy do opodatkowania zwrotu części wkładu wspólnikowi spółki osobowej.
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2 pkt 16a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wprowadzony od 1 stycznia 2022 r., potwierdza brak podstaw prawnych do opodatkowania w poprzednim stanie prawnym.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zarzutu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach.
u.p.d.o.p.
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
Wspomniana jako część tekstu jednolitego.
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Naruszenie tego przepisu było zarzucane przez organ.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Naruszenie tego przepisu było zarzucane przez organ.
Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw
Wspomniana jako wprowadzająca zmiany od 2022 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwrot części wkładu wspólnikowi spółki osobowej jest neutralny podatkowo z uwagi na brak przepisów ustawy o PIT przed 2022 r. pozwalających na jego opodatkowanie. • Opodatkowanie na zasadzie analogii na niekorzyść podatnika jest niedopuszczalne. • Zmiana przepisów od 2022 r. potwierdza brak podstaw prawnych do opodatkowania w poprzednim stanie prawnym.
Odrzucone argumenty
Zwrot części wkładu wspólnikowi spółki osobowej stanowi przychód z działalności gospodarczej na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 16 u.p.d.o.f.
Godne uwagi sformułowania
neutralne podatkowo było zarówno wypłacenie określonej kwoty pieniężnej jak również przekazanie na rzecz wspólnika składników majątku [...] spółki osobowej (jawnej), tytułem zwrotu (wycofania) części wkładu wniesionego do spółki osobowej. • Otrzymany przez wspólnika zwrot części wkładu wniesionego do spółki osobowej nie podlegał zatem opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. • Dokonanie tej czynności nie generowało dochodu u wspólnika spółki osobowej. • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera w tym zakresie jednoznacznych przepisów dających podstawę do opodatkowania wypłat środków pieniężnych z tytułu zmniejszenia udziału kapitałowego. • Prezentowaną przez organ podatkowy koncepcję rozszerzenia obowiązku podatkowego na podstawie analogii na niekorzyść podatnika uznać należy za niedopuszczalną. • Dopiero zatem od 1 stycznia 2022 r. wprowadzono regulację odnoszącą się do skutków podatkowych zmniejszenia udziału kapitałowego w spółce niebędącej osobą prawną.
Skład orzekający
Jan Grzęda
przewodniczący
Maciej Jaśniewicz
sprawozdawca
Alicja Polańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie neutralności podatkowej zwrotu części wkładu wspólnikowi spółki osobowej w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2022 r. oraz niedopuszczalność opodatkowania na zasadzie analogii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed 1 stycznia 2022 r. Po tej dacie obowiązują inne przepisy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla wspólników spółek osobowych, wyjaśniając lukę prawną i interpretację przepisów przed nowelizacją.
“Zwrot pieniędzy ze spółki osobowej? Sprawdź, czy musisz zapłacić podatek!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.