Orzeczenie · 2025-03-13

II FSK 801/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-13
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITsprzedaż nieruchomościmajątek prywatnydziałalność gospodarczainterpretacja indywidualnaNSAorgan podatkowykoszty postępowania

Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, w której organ uznał, że planowana sprzedaż udziału w nieruchomości przez osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej, powinna zostać zakwalifikowana jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 updof). Organ argumentował, że działania wnioskodawcy, w tym współpraca z pośrednikiem w celu zwiększenia atrakcyjności nieruchomości i jej wartości, świadczą o profesjonalnym obrocie i zamiarze osiągnięcia korzyści finansowej, wykraczającym poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę interpretację, uznając, że aktywność wnioskodawcy była sporadyczna i nie wykraczała poza typowe działania związane z gospodarowaniem majątkiem osobistym. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że kluczowe dla zakwalifikowania przychodu do działalności gospodarczej jest łączne spełnienie przesłanek zorganizowania, ciągłości i zarobkowego charakteru, zgodnie z art. 5a pkt 6 updof. NSA zaznaczył, że sama sprzedaż majątku prywatnego, nawet z wykorzystaniem pośredników czy działań mających na celu zwiększenie wartości nieruchomości, nie stanowi działalności gospodarczej, jeśli nie jest prowadzona w sposób profesjonalny, zorganizowany i ciągły. Sąd zwrócił uwagę na potrzebę prokonstytucyjnej wykładni przepisów, chroniącej prawo obywatela do swobodnego rozporządzania majątkiem, chyba że organ wykaże spełnienie wszystkich przesłanek działalności gospodarczej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie granicy między sprzedażą majątku prywatnego a działalnością gospodarczą w zakresie nieruchomości, interpretacja pojęcia zorganizowania i ciągłości działalności, znaczenie prokonstytucyjnej wykładni przepisów podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać analizy w kontekście indywidualnych okoliczności każdej sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprzedaż udziału w nieruchomości przez osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej, ale podjęła działania mające na celu zwiększenie jej wartości i atrakcyjności (np. poprzez współpracę z pośrednikiem), powinna być kwalifikowana jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 updof), czy jako przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości (art. 10 ust. 1 pkt 8 updof)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sprzedaż udziału w nieruchomości przez osobę fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej, nawet jeśli podjęła działania mające na celu zwiększenie jej wartości i atrakcyjności, nie stanowi pozarolniczej działalności gospodarczej, jeśli nie jest prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że dla zakwalifikowania przychodu do działalności gospodarczej konieczne jest łączne spełnienie przesłanek zorganizowania, ciągłości i zarobkowego charakteru. Sama sprzedaż majątku prywatnego, nawet z pomocą pośrednika, nie spełnia tych kryteriów, jeśli nie jest prowadzona w sposób profesjonalny. Sąd wskazał na potrzebę prokonstytucyjnej wykładni przepisów, chroniącej prawo do swobodnego rozporządzania majątkiem.

Czy organ interpretacyjny przedstawił wyczerpujące i przekonujące uzasadnienie swojego stanowiska, odnosząc się do argumentacji strony?

Odpowiedź sądu

Nie, organ zaniechał przedstawienia własnego stanowiska w sposób wyczerpujący i przekonywujący, a jednocześnie uwzględniający argumentację skarżącego.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że organ naruszył przepisy postępowania, ponieważ jego interpretacja była wadliwa i nie odnosiła się do argumentacji strony. NSA uznał tę ocenę za nieuprawnioną, stwierdzając, że organ dokonał oceny prawnej stanowiska skarżącego, co dało podstawę do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (20)

Główne

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej.

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8 lit. a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości.

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja pozarolniczej działalności gospodarczej jako działalności zarobkowej prowadzonej we własnym imieniu, w sposób zorganizowany i ciągły.

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Źródło przychodów: pozarolnicza działalność gospodarcza.

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8 lit. a

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Źródło przychodów: odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości.

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 6

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja pozarolniczej działalności gospodarczej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego nad interpretacją indywidualną.

p.p.s.a. art. 14b § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu wydającego interpretację.

p.p.s.a. art. 14c § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Elementy interpretacji indywidualnej.

p.p.s.a. art. 121 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 207 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres zasądzenia kosztów.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek zasądzenia kosztów.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 1 pkt 2

Określenie wysokości wynagrodzenia za zastępstwo procesowe.

O.p. art. 14b § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.

O.p. art. 14c § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Elementy interpretacji indywidualnej.

O.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż udziału w nieruchomości z majątku prywatnego, nawet z pomocą pośrednika i działaniami zwiększającymi jej wartość, nie stanowi działalności gospodarczej, jeśli nie jest prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły. • Działania mające na celu zwiększenie wartości nieruchomości i przygotowanie jej do sprzedaży nie wykraczają poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym, jeśli nie są prowadzone w sposób profesjonalny, zorganizowany i ciągły. • Wykładnia przepisów powinna być prokonstytucyjna i chronić prawo do swobodnego rozporządzania majątkiem.

Odrzucone argumenty

Działania wnioskodawcy, w tym współpraca z pośrednikiem w celu zwiększenia atrakcyjności nieruchomości i jej wartości, świadczą o profesjonalnym obrocie i zamiarze osiągnięcia korzyści finansowej, wykraczającym poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym. • Organ interpretacyjny ocenił stanowisko wnioskodawcy prawidłowo, a sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

gdzie przebiega granica między tym, co stanowi obrót nieprofesjonalny, a tym co należy rozpoznawać jako czynności związane z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej • działania podatnika, w stosunku do stanowiących jego własność składników majątkowych (w tym mienia nieruchomego), wykazują cechy zorganizowania i ciągłości, w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., gdy podejmowane przez niego czynności, związane z zagospodarowaniem tego mienia i jego rozporządzaniem, będą istotnie odbiegały od zwykłego wykonywania prawa własności, a nadto podatnik z operacji tych uczyni sobie lub ma zamiar uczynienia stałego (nie okazjonalnego) źródła zarobkowania. • nie można pomijać obecnych realiów rynku obrotu nieruchomościami, w tym konkurencji zarówno w grupie zbywców, jak i nabywców, a także roli Internetu, pośredników czy też czynności administracyjnych, które służą przyspieszeniu sprzedaży, a także zapewnieniu najlepszej ceny i warunków transakcji. • nie ma racjonalnie uzasadnionych argumentów, które pozwalają na stwierdzenie [...] że dążenie do uzyskania najlepszej ceny przez właściciela nieruchomości [...] przesądza o zakwalifikowaniu takiej transakcji do źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. […]

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

przewodniczący

Alicja Polańska

sprawozdawca

Jerzy Płusa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granicy między sprzedażą majątku prywatnego a działalnością gospodarczą w zakresie nieruchomości, interpretacja pojęcia zorganizowania i ciągłości działalności, znaczenie prokonstytucyjnej wykładni przepisów podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać analizy w kontekście indywidualnych okoliczności każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia między sprzedażą prywatnej nieruchomości a działalnością gospodarczą, co ma praktyczne znaczenie dla wielu podatników. Wyjaśnia, kiedy działania mające na celu zwiększenie wartości nieruchomości nie są jeszcze działalnością gospodarczą.

Sprzedajesz mieszkanie z zyskiem? Uważaj, by nie wpaść w pułapkę działalności gospodarczej!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst